سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى سوڭعى جىلدارى مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنداعى ەلدەرمەن ينتەگراتسيالىق بايلانىسقا ءتۇسىپ, ونىڭ ىشىندە, اگروبيزنەس سالاسىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمۇددەلىلىك تانىتىپ وتىر. ەكونوميكاسى قارىشتاپ دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ىشىنەن تاڭداۋدىڭ كاناداعا ءتۇسۋى بەكەر ەمەس.
بىرىنشىدەن, تابيعاتى جاعىنان ۇقساستىقتار كوپ. ەكىنشىدەن, بۇل ەلدىڭ مال ونىمدەرى مەن زاماناۋي تەحنيكالىق قۇرال-جابدىقتارى الەمدىك رىنوكتا ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ۇشىنشىدەن, ۇيرەنەرلىك, ءتالىم الارلىق تاجىريبە مول. «ارالاسپاسا اعايىن دا جات كەلەدى» دەمەكشى, الىس-جاقىن ەلدەرمەن جۇيەلى ساۋدا-ساتتىق قارىم-قاتىناس ورناتپايىنشا وركەنيەت كوشىنە ىلەسۋ– قيىننىڭ-قيىنى.
بەرتىنگە دەيىن سولتۇستىكقازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ءتيىپ-قاشتى جۇمىس ىستەپ كەلسە, ەندى تىعىز ارىپتەستىك ورناتۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە ەكەنىن جەتە تۇسىنگەندەي. «ساباقتى ينە ساتىمەن». سونىڭ ورايى كەلە قالعانداي. وعان كانادانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ستيۆەن ميللاردىڭ وڭىرگە جاساعان جۇمىس ساپارى بارىسىندا ايماق باسشىسى سامات ەسكەندىروۆپەن جۇرگىزگەن كەلىسىمدەر قوزعاۋ سالدى. ءوزارا ۋاعدالاستىققا سايكەس كوپ ۇزاماي مانيتوبا پروۆينتسياسى ۇكىمەتىنىڭ ساۋدا مەن ينۆەستيتسيالاردى دامىتۋ جونىندەگى ءبولىمنىڭ ديرەكتورى بيلل تيريۋس جەتەكشىلىك ەتكەن دەلەگاتسيا وبلىسقا ارنايى كەلدى. دوڭگەلەك ۇستەل باسىنا وتىرماس بۇرىن جەرگىلىكتى احۋالمەن تەرەڭىرەك تانىسۋدى ءجون دەپ تاپقاندارىنا قاراعاندا, تەوريادان گورى پراكتيكانى قولاي كورىپ, «جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت ءپىشۋ» داعدىسىنان اۋىتقىماعان ءتارىزدى.
كانادالىق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى مەن ءىرى قارا وسىرۋشىلەرىنەن قۇرالعان بەدەلدى دەلەگاتسيا تانىستىق جورالعىسىن “اvagro” بىرىككەن كاسىپورنىنان باستاپ, وسىندا شىعارىلاتىن دارىشاشقىش قوندىرعىلارمەن تانىستى. فيرما جەتەكشىسى نيكولاي ەروحين قازاقستان نارىعىندا 16 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيتىندەرىن, جىلىنا 150-200 تەحنيكا بىرلىگىن جەرگىلىكتى جانە شەتەلدىك تۇتىنۋشىلارعا جونەلتەتىنىن, بۇدان تىسقارى ەگىن القاپتارىن دارىلەۋمەن دە اينالىساتىندارىن مالىمدەدى. مەيماندار كاسىپورىنمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگىن قاراستىراتىندارىن جەتكىزدى. “سۇلتان ەلەۆاتور ۇن ۇگۋ-ماكارون كومبيناتى” اق-قا كەلگەندە تاڭدانۋ ءارى ريزاشىلىق سەزىمدەرىن جاسىرا المادى. ەلباسىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن, تۇركىلىك باۋىرلارىمىزدىڭ ينۆەستيتسيا سالۋىمەن 1992 جىلى بوي كوتەرگەن ءىرى ءوندىرىس كەشەنىنىڭ پرەزيدەنتى يدريس كارتالدىڭ ءار ءسوزىن مۇقيات تىڭداپ, قىسقا مەرزىم ىشىندە شىرقاۋ بيىككە كوتەرىلۋ سەبەپتەرىن سۇراستىرىپ-ءبىلدى. قازىر مۇندا 30-دان استام ماكارون تۇرلەرىن وندىرەتىن 4 جۇيە زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. تاۋلىگىنە 192 توننا ءونىم شىعارۋعا قاۋقارلى. وcى جەردە «Convey-All Industries Ins» كومپانياسىنىڭ مەنەدجەرى ستيۆەن فروس اڭگىمەگە ارالاسىپ, قالدىقسىز وڭدەيتىن ءارتۇرلى ماركالى جابدىقتار شىعاراتىندارىنا, قازاقستاندىق نارىققا ورنالاستىرۋ مۇمكىندىگىنىڭ اۋقىمدىلىعىنا نازار اۋداردى.
دەلەگاتسيا وكىلدەرى مەن جەرگىلىكتى ءىرى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋاروندىرۋشىلەرىنىڭ, كاسىپكەرلەردىڭ جۇزدەسۋىندە ەكى تاراپتىق ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ءوربىتۋ باستى تاقىرىپقا اينالدى. كەزدەسۋدى ايماق باسشىسى سامات ەسكەندىروۆ اشىپ, كانادالىق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ ساپاسىنا جوعارى باعا بەردى. بۇگىنگە دەيىن 328 تراكتور, 306 ەگىس كەشەنى, 40-تان استام دارىشاشقىش جانە 20 “كەنۆورت” اۆتوماشيناسى ساتىپ الىنعان. جەرگىلىكتى تابىندار ونىمدىلىگى جوعارى ءسۇتتى گولشتين, ەتتى انگۋس, گەرەفورد اسىل تۇقىمدى قاشارلارلارمەن تولىقتىرىلۋدا. جۋىردا جەتكىزىلگەن 300-دەن استام باس مال تەز جەرسىنىپ كەتكەن.
دەلەگاتسيا باسشىسى بيلل تيريۋس ءوز سوزىندە ساپار ماقساتىن كەڭىنەن ءتۇسىندىرىپ,پرەزيدەنت ن. نازارباەۆتىڭ يندۋستريالىق ايماقتاردى دامىتۋعا باسىمدىق بەرۋ ساياساتىنا قولداۋ كورسەتتى. سىزدەر دە بۇل باعىتتا ءبىرتالاي شارالار بەلگىلەر وتىر ەكەنسىزدەر. ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتى مەن كىرپىش زاۋىتىن اشۋ جوسپارلارىڭىزدى قۇپتايمىن. بالكىم, بىرىككەن كاسىپورىندار قۇرۋ ارقىلى قۇرىلىس ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋدىڭ وڭتايلى شەشىمدەرىن ىزدەستىرگەن ابزال بولار دەسە, «AGI-Ag Growth International» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى كاسپاس پاۆارس استىق ساقتاۋ قۇرال-جابدىقتارىنىڭ ۇلگىلەرىن ۇسىنىپ, ارقايسىسىنا سيپاتتاما بەردى. جەتكىزۋ, قۇراستىرۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىزگە جاتادى, جاسالاتىن جەڭىلدىكتەر جوق ەمەس, دەدى. «Xports International Ins» كومپانياسىنىڭ جەتەكشىسى ستيۆەن بونك مال ەكسپورتتاۋ مەن مال شارۋاشىلىعى يندۋسترياسىنا قاتىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. بۇل تۇرعىدان العاندا, قازاقستاندىق ارىپتەستەردىڭ ىزدەنىستەرى قولداۋعا تۇرارلىق. اسىرەسە, ءىرى قارا مالىنىڭ ەتتىك تۇقىمىن جاپپاي وسىرۋگە بەتبۇرۋى نازار اۋدارتادى. كانادادا 12 ميلليوننان استام باس ءىرى قارا مالى وسىرىلەدى. ەتتى باعىتتاعى ءىرى قارا مالى تاۋلىگىنە 2 كيلوگراممعا دەيىن سالماق قوسا الادى. ىشكى نارىق قاجەتىن وتەيتىن وزگە سالالار اياسىندا دا كومەك بەرۋگە ءازىرمىز. بۇدان دا وزگە سويلەۋشىلەر پنەۆماتيكالىق كونۆەيەرلىك قۇرال-جابدىقتار, تاسىمال تىركەمەلەرى, ورتالىقتاندىرىلعان ۆاكۋم جۇيەلەرى ارتىقشىلىقتارىن تىلگە تيەك ەتتى.
جيىن سوڭىندا كانادالىق دەلەگاتسيا باسشىسى ماۋسىم ايىندا سولتۇستىك امەريكادا وتەتىن ءىرى اۋىلشارۋاشىلىق كورمەسىنە قاتىسۋعا شاقىردى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.