ەلىمىزدە ءاربىر ءتورتىنشى جول-كولىك وقيعاسى كامەلەتكە تولماعان جەتكىنشەكتەردىڭ قاتىسۋىمەن بولىپ جاتىر. وكىنىشكە قاراي, جىل باسىنان بەرى رەسپۋبليكا جولدارىندا تىركەلگەن جول-كولىك وقيعالارى سالدارىنان 90 بالا قايتىس بولىپ, 1800-دەن استام جەتكىنشەك ءتۇرلى جاراقاتتارىمەن اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.
جولداعى بالالار قاۋىپسىزدىگى – جاڭا وقۋ جىلى باستالا سالىسىمەن وزەكتى بولا تۇسەتىن ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى. بيىل ونلاين جۇيەدەن ءداستۇرلى فورماتقا كوشكەن وقۋ ماۋسىمى قارساڭىندا ەل كولەمىندە «ابايلاڭىز, بالالار!» جەدەل-الدىن الۋ ءىس-شاراسى جۇرگىزىلدى. ءىىم-ءنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن قولعا الىنعان اۋقىمدى وپەراتسيانىڭ تاياۋدا ءبىرىنشى كەزەڭى قورىتىندىلاندى. ءىس-شارا كەزىندە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ اياسىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى. سونىڭ ىشىندە, جولعا جاقىن ورنالاسقان ءبىلىم بەرۋ وشاقتارىنا 4 مىڭنان استام تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن. ماسەلەن, وسىنداي تەكسەرۋ ءىس-شارالارى كەزىندە ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى مەگاپوليس – الماتى قالاسىنداعى 120 مەكتەپتىڭ اينالاسىندا جاساندى جول كەدەرگىلەرىنىڭ جوق ەكەنى انىقتالعان. ءىىم اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جاندوس مۇراتاليەۆ مالىمدەۋىنشە, تەكسەرۋ جۇمىستارى كەزىندە انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋ ءۇشىن ۋاكىلەتتى مەكەمەلەرگە 2 مىڭعا جۋىق نۇسقاما بەرىلگەن. ء«بىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ جانىنداعى 2 مىڭعا جۋىق جول بەلگىسى جاڭارتىلىپ, مىڭعا جۋىق جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلى قايتا جابدىقتالدى. سونىمەن قاتار 20 مىڭ مەتر جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولدارى سالىنىپ, 26 مىڭ مەتر جول جارىقتاندىرىلدى», دەيدى كوميتەت وكىلى.
بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن بولاتىن جول-كولىك اپاتى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 33 پايىزعا ۇلعايعانىن مالىمدەگەن ءىىم وكىلى قارالى ساننىڭ ۇلعايۋىنا پاندەميانىڭ دا تەرىس ىقپالى تيگەنىن جاسىرمادى.
«پاندەميا كەزىندە وقۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى قاشىقتان وقۋ فورماتىنا كوشىرىلگەنى بەلگىلى. وسىنداي وقشاۋلاۋ ۋاقىتىندا جەتكىنشەكتەر مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ازايىپ كەتتى», دەدى بۇل جايىندا ج.مۇراتاليەۆ. جەتكىنشەكتەر جاراقات الاتىن جول اپاتتارىنىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ تاعى ءبىرى – جاياۋ جۇرگىنشىلەر جۇرەتىن جەردەن, جول قيىلىستارىنان وتكەن كەزدە قاراپايىم ەرەجەنى ساقتاماۋ. قوعامدىق كولىكتى توقتاتامىن دەپ, جولعا جۇگىرىپ شىعاتىن جاسوسپىرىمدەر دە اپاتقا ءجيى ۇشىرايدى.
«وكىنىشكە قاراي, اتا-انالاردىڭ كوبى بالالاردى تاسىمالداۋ ەرەجەلەرىنە ءجۇردىم-باردىم قارايدى. ءالى دە كولىكتەرىنە بالالارعا ارنالعان ارنايى كرەسلولاردى ورناتۋدى ارتىق شىعىن سانايتىندار بار. ال شىنداپ كەلگەندە, مۇنداي قاۋىپسىزدىك قۇرىلعىلارى – اۆتوكرەسلو, بۋستەر, اداپتەرلەردى قولدانۋدىڭ تيىمدىلىگى جوعارى. ماسەلەن, 60 شاقىرىم جىلدامدىقپەن كەلە جاتقان اۆتوكولىك اپاتقا ۇشىراعان جاعدايدا ونىڭ ىشىندە ەشبىر قاۋىپسىزدىك قۇرىلعىسىز وتىرعان بالانىڭ جاراقاتتانۋى 30 پايىزعا ارتا تۇسەدى. قاتتى سوققىنىڭ سالدارىنان ءومىر بويىنا مۇگەدەك بولىپ قالعان جەتكىنشەكتەر دە از ەمەس. سول سەبەپتى اتا-انالارعا بالالارىڭىز ءۇشىن قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە نەمقۇرايدى قاراماڭىز دەپ ەسكەرتكىمىز كەلەدى», دەگەن پوليتسيا قىزمەتكەرى بالالاردىڭ جولداعى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قاشاندا وزەكتى بولىپ قالا بەرەتىنىن ايتتى.
جىل سايىن وتكىزىلەتىن «ابايلاڭىز, بالالار!» رەسپۋبليكالىق ءىس-شاراسى بيىل ەكى: 23-31 تامىز ارالىعىندا دايىندىق جانە 1-10 قىركۇيەك ارالىعىندا نەگىزگى كەزەڭدە وتكىزىلدى. ءبىرىنشى كەزەڭدە مەكتەپ, بالاباقشا, وقۋ ورتالىقتارى ماڭىنداعى جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلدەرى مەن كوشەلەردىڭ ساپاسى, جول ءجۇرىسىن ۇيىمداستىراتىن تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ جەتكىلىكتىلىگى تەكسەرىلگەن. تەكسەرۋ جۇمىستارى ناتيجەسىندە 18 مىڭنان استام جول ءجۇرۋ قاعيداسىن بۇزۋ دەرەگى انىقتالىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە ەڭ كوبى – 12 مىڭى جولدى بەلگىلەنبەگەن تۇستان قيىپ وتۋگە قاتىستى بولسا, 2 مىڭعا جۋىق حاتتاما جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولاعىنان ءوتۋ ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزعانداردىڭ ۇستىنەن تولتىرىلعان.