بۇكىل الەم ىندەتپەن كۇرەسىپ الەك بولىپ جاتقاندا ەبىن تاۋىپ ەكى اسايتىن اككىلەر قالتالارىن قالىڭداتىپ ءجۇر. سەبەبى سوڭعى كەزدە جالعان ەكپە قۇجاتى مەن پتر-تەست ناتيجەسىن جاسايتىن الاياقتاردىڭ قارا بازارداعى ساۋداسى قىزا تۇسكەن. بۇل سوزىمىزگە باق-تا كۇن سايىن «جالعان ۆاكتسينا پاسپورتىن جاساعاندار انىقتالدى» دەپ ايماقتارى عانا جاڭارىپ وتىرعان جاڭالىقتار لەگى دالەل بولا الادى.
تاياۋدا وسىعان ۇقساس تاعى ءبىر دەرەك تۇركىستان وبلىسىندا تىركەلدى. ءىىم تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ اسكەري-تەرگەۋ باسقارماسى مەديتسينالىق قۇجاتتاردى قولدان جاساپ, جالعان انىقتامالاردى ساتۋمەن اينالىسىپ كەلگەن وسى ءوڭىردىڭ ءۇش تۇرعىنىن قولعا ءتۇسىردى.
الاياقتىقپەن اينالىسقان ۇشتىكتىڭ بىرەۋى – سارىاعاش اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ مەدبيكەسى. ولار قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسىن كەسىپ وتۋگە رۇقسات بەرەتىن مەديتسينالىق قۇجاتتاردى, سونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرىنىڭ شاقىرۋ انىقتامالارىن قولدان جاساپ, 3 مىڭنان باستاپ, 8 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى باعامەن ساتقان. ال بۇل جالعان قۇجات مەملەكەتتىك شەكارادان ەمىن-ەركىن وتۋگە مۇمكىندىك بەردى.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەدبيكەنىڭ تۇرعىلىقتى جەرى مەن جۇمىس ورنىن ءتىنتۋ كەزىندە ساتۋعا دايىندالعان, الدىن الا ءمور باسىلعان 1200-دەن استام مەديتسينالىق بلانكتى تاۋىپ, تاركىلەگەن. قازىرگى تاڭدا بۇل قىلمىستىق ءىس بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 385-بابى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلۋ ۇستىندە.
راس, قازىر كوپتىڭ COVID-كە قارسى كۇرەستەگى بار ءۇمىتى – ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىراتىن ۆاكتسينا سالدىرۋ. الايدا ارام نيەتتىلەر وسى ءۇمىتتىڭ ءوزىن كۇدىككە اينالدىرىپ, پايدا تابۋ ءۇشىن كەيبىر «جۇرەك جۇتقاندارى» ءتىپتى قىزمەتتەرىن سايتتار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جارناما جاساۋ ارقىلى اشىق ۇسىنا باستاعان.
ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ارىستانعالي زاپپاروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, جىل باسىنان بەرى الەۋمەتتىك جەلىلەردە جانە مەسسەندجەرلەردە جالعان ۆاكتسينالاۋ پاسپورتتارىن نەمەسە پتر انىقتامالاردى ساتۋ تۋرالى 62 حابارلاندىرۋ انىقتالعان.
ۆەدومستۆو وكىلى ينتەرنەت-رەسۋرستاردى مونيتورينگىلەۋ جۇمىستارىنىڭ قارقىندى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقانىن دا مالىمدەدى. بۇگىندە ءىىم جانە ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىندە جالعان قۇجاتتاردى ساتۋ جونىندەگى حابارلاندىرۋلاردى انىقتاۋ بويىنشا تۇراقتى مونيتورينگتىك توپتار جۇمىس ىستەيدى. جىل باسىنان بەرى مۇنداي توپ 144 مىڭ رەيد وتكىزىپ, كارانتيندى بۇزۋعا قاتىستى 22 مىڭ وقيعانىڭ جولىن كەسكەن. سونداي-اق ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىنىڭ جۇمىس ءتارتىبىن بۇزۋعا قاتىستى 8,5 مىڭعا جۋىق فاكت تىركەلگەن بولسا, ونىڭ 2 مىڭعا جۋىعى توي وتكىزۋگە قاتىستى بولىپ وتىر.
سوڭعى ۋاقىتتا قۇزىرلى ورگاندار جالعان پتر-تەستىلەرى مەن ۆاكتسينالاۋ پاسپورتتارىن قولدان جاساۋ جانە پايدالانۋ فاكتىلەرىن اشكەرەلەپ, بۇل الاياقتىقتىڭ الدىن الۋعا ەرەكشە دەن قويىپ وتىر. ويتكەنى ۆاكتسينالانباعان ادامداردىڭ ارامىزدا ءجۇرۋى, جالعان انىقتاما ساۋداسىنىڭ قىزا ءتۇسۋى اۋرۋدى اسقىندىرا بەرەرى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. بۇگىندە ءىىم, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى, باس پروكۋراتۋرا, دەنساۋلىق ساقتاۋ, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىكتەرى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل, قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىكتەرى وكىلدەرىنەن قۇرىلعان ۆەدومستۆوارالىق ارنايى جۇمىس توبى جالعان ۆاكتسينالاۋ پاسپورتتارىن جانە پتر انىقتامالاردى بەرۋ نەمەسە قولدان جاساۋ فاكتىلەرى تۋرالى اقپارات جيناۋمەن اينالىسىپ جاتىر.
كۇن ساناپ كوبەيىپ بارا جاتقان بۇل كەسەلگە سۇرانىستىڭ ازايماي تۇرعانى دا كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەدى. باسقاشا ايتقاندا, جالعان انىقتامانى ساتىپ الۋعا تىرىسىپ, الاياقتارعا وزدەرى اربالىپ جۇرگەندەر قالىپتى ومىرگە قايتا ورالۋدىڭ توتە جولىنان گورى, ىندەتتى تاراتۋدىڭ قاتەرلى سوقپاعىن تاڭداۋدان تانباي كەلەدى. بۇل كەلەڭسىز كورىنىس جالعان ەكپە العاندارمەن قوعام بولىپ كۇرەسۋدىڭ ءوزى وزەكتى پروبلەما ەكەندىگىن اڭعارتادى. وسىعان وراي, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جەدەل جانە تەرگەۋ بولىمشەلەرى جالعان قۇجاتتاردى ساتۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارىن قارقىندى جۇرگىزۋگە بەل بۋعان. اتاپ ايتقاندا, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەديتسينالىق ورتالىقتار, ەمحانالار, ۆاكتسينا الۋ پۋنكتتەرىن ءجىتى تەكسەرۋدە.
جالعان قۇجات جاساتۋعا قاتىستى ءتارتىپ ساقشىلارى جىل باسىنان بەرى 86 قىلمىستىق ءىس قوزعاسا, ونىڭ 39-ى ۆاكتسينالاۋ پاسپورتىن جانە 47-ءسى پتر انىقتاماسىن قولدان جاساۋ بويىنشا. قىلمىستىق كودەكستىڭ 385-بابىندا كورسەتىلگەن – جالعان قۇجاتتاردى, ءمورتابانداردى, مورلەردى, بلانكىلەردى قولدان جاساۋ, دايىنداۋ نەمەسە وتكىزۋ بويىنشا 4 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۇرىندەگى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك, ال ونى پايدالانعانى ءۇشىن 40 تاۋلىككە دەيىن قاماۋعا الۋ جازاسى قاراستىرىلعان.
COVID-19 ادامزات ومىرىنە ايتارلىقتاي وزگەرىستەر اكەلدى. قالىپتى ءومىر سالتىمىزعا ىندەت ءوز تۇزەتۋلەرىن ەنگىزدى. الەم وزگەردى. دەگەنمەن سانالى ازاماتتاردىڭ ءبارى دە ەكپىنى قاتتى ىندەتكە قارسى كۇرەس جۇرگىزىپ كەلەدى. جالعان قۇجات جاساتۋمەن ەمەس, جاپپاي ەكپە سالدىرۋ ارقىلى. ال پاندەميانىڭ تالاپتارىنا مويىنسىنعىسى كەلمەيتىندەر ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ەكىنشى جاعىن – كولەڭكەلى تۇسىن قويۋلاتىپ جىبەردى. سەبەبى وسى اۋرۋمەن بايلانىستى قىلمىستىڭ جاڭا تۇرلەرى شىعا باستادى. جالعان قۇجات جاساتۋ, ونى ساتۋ مەن الاياقتىق بۇرىننان بار بولعانىمەن, ادام ومىرىندەگى ەڭ ماڭىزدى ءارى قىمباتى – دەنساۋلىقتى سان ءتۇرلى قيتۇرقىلىقپەن قۇرتۋ قاي زاڭنامانىڭ قالپىنا سىيادى ەكەن؟ بۇكىل الەم ىندەتپەن اۋرە بولىپ جاتقاندا تىعىلىپ توي تويلاپ, جالعان انىقتاما جاساتىپ الىپ, جۇرتتىڭ ورتاسىندا الاڭسىز ءجۇرۋ قىلمىسپەن پارا-پار قارەكەت ەكەندىگى سانامىزعا قاشان جەتەدى؟ بىلە بىلسەك, بۇل وزىمىزگە ءوزىمىز جاساپ وتىرعان قاستىق ەمەس پە؟!