كۇن سايىن ەلىمىزدە 70-كە جۋىق ماس جۇرگىزۋشى ۇستالادى ەكەن. سوڭعى 5 ايدا ىشىمدىك ءىشىپ الىپ, كولىك ايداعان 8,5 مىڭنان استام جۇرگىزۋشى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا بۇل سان ءبىرشاما ازايعانىمەن, ماس جۇرگىزۋشى قاشاندا قىلمىسكەر بولىپ قالا بەرەرى انىق. سەبەبى ءار جول-كولىك اپاتىنىڭ سوڭى سان سوقتىرار وكىنىش-قايعىمەن اياقتالىپ جاتادى.
ءىىم-دە ونلاين فورماتتا وتكەن بريفينگتە اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتىنىڭ باسقارما باستىعى اسقار تاجەنوۆ جىل باستالعالى 5 ايدىڭ ىشىندە ماس كۇيىندە كولىك ايداعان جاۋاپسىز جۇرگىزۋشىلەردىڭ كەسىرىنەن 150-گە جۋىق جول اپاتى تىركەلگەنىن مالىمدەدى. سونىڭ سالدارىنان 31 ادام قازا بولىپ, 208 جولاۋشى ءتۇرلى جاراقاتتارمەن اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.
«ەستەرىڭىزدە بولسا, 2019 جىلى مەملەكەت باسشىسى كولىك قۇرالدارىن ماس كۇيىندە باسقاراتىندارعا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى قاتاڭداتۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. سوعان سايكەس قابىلدانعان زاڭ 2020 جىلى 11 قاڭتاردا كۇشىنە ەندى. قابىلدانعان زاڭ ەرەجەلەرى ماس كۇيىندە كولىك باسقارعان جۇرگىزۋشىلەر ءۇشىن اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءبىرشاما قاتاڭداتتى», دەگەن باسقارما باستىعى زاڭناماداعى كۇشەيتىلگەن جاۋاپكەرشىلىكتەرگە جەكە-جەكە توقتالدى.
بىرىنشىدەن, زاڭداعى وزگەرىستەرگە سايكەس ىشىمدىككە سىلقيا تويىپ الىپ, «تەمىر تۇلپار» رۋلىنە وتىراتىندار بۇرىن 3 جىل كولىك ايداۋ قۇقىعىنان ايىرىلسا, قازىر بۇل مەرزىم 7 جىلعا ۇزارتىلدى. ەكىنشىدەن, قاماۋ تۇرىندەگى اكىمشىلىك جازانىڭ جاڭا ءتۇرى ەنگىزىلىپ, بۇل جازا كولىك باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرۋمەن قاتار مىندەتتى تۇردە قولدانىلادى. قازىر ماس جۇرگىزۋشى ءتىپتى ءبىرىنشى رەت جازاعا تارتىلسا دا, جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن ايىرىلىپ قانا قويماي, 15 تاۋلىككە اكىمشىلىك قاماۋعا الىنادى. ەگەر ماس جۇرگىزۋشى ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرمەي, ماتەريالدىق زالال كەلتىرىلگەن جول-كولىك وقيعاسىن جاساسا, باسقارۋ قۇقىعىنان 7 جىلعا ايىرىلا وتىرىپ, 20 تاۋلىك مەرزىمگە اكىمشىلىك قاماۋعا الىنادى. بۇرىن مۇنداي قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان جۇرگىزۋشى اكىمشىلىك قاماۋعا الىنباي, تەك 4 جىلعا كولىك باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلاتىن.
سونداي-اق سپيكەر وتكەن جىلدىڭ باسىنان بەرى ماس كۇيىن كۋالاندىرۋدان باس تارتقان جۇرگىزۋشىلەردىڭ 8 جىلعا كولىك باسقارۋ قۇقىنان ايىرىلاتىنىن دا ايتىپ ءوتتى. بۇدان بولەك, مۇنداي جۇرگىزۋشىلەر 15 تاۋلىككە اكىمشىلىك قاماۋعا دا الىنادى.
جىل سايىن جازا قاتاڭداتىلىپ, جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيگەنىمەن, جەكەلەگەن جۇرگىزۋشىلەردىڭ جاۋاپسىزدىعى سول كۇيىندە قالىپ وتىرعانىن وكىنىشپەن جەتكىزگەن اسقار داۋلەتحان ۇلى ىشىمدىككە قۇمار جۇرگىزۋشىلەرگە قاتىستى قولدانىلاتىن قىلمىستىق زاڭنامالارداعى سوڭعى وزگەرىستەردى دە سانامالاپ شىقتى.
ماسەلەن, جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن ايىرىلسا دا كولىككە قايتا وتىرعاندارعا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى. بۇدان بىلاي مۇنداي ەسەرسوقتاردىڭ قىلىعى قىلمىس ساناتىنا اۋىستىرىلىپ, ءوزى ءومىر بويى كولىك قۇرالىن باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلىپ قانا قويماي, 5 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى.
«ەگەر وسىنداي ارەكەتتەردىڭ سالدارىنان جول اپاتى كەزىندە جولاۋشىلاردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان تيسە, كولىك تىزگىنىن ۇستاعان ادام كولىك جۇرگىزۋ قۇقىعىنان ءومىر بويىنا ايىرىلىپ, 9 جىلعا دەيىن تەمىر تورعا قامالۋى ابدەن مۇمكىن», دەدى باسقارما باسشىسى.
ال جول-كولىك اپاتىنىڭ سوڭى ادامداردىڭ اجالىنا اكەلىپ سوقسا, ىشىمدىككە اۋەس اۋمەسەر 10 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ, ءومىر بويىنا كولىك رۋلىنە وتىرمايدى. اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدە مىڭنان استام جۇرگىزۋشى قىلمىستىق جازا ارقالاپ ۇلگەرگەن.
ەلىمىزدە جول ءجۇرۋ ەرەجەسىن بۇزعاندارعا قاتىستى حاتتاما تولتىرۋ سوڭعى بەس جىلدان بەرى «اكىمشىلىك وندىرىستەردىڭ بىرىڭعاي ءتىزىلىمى» اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ياعني حاتتاما تولتىرۋ بارىسى تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان. ۆەدومستۆو وكىلىنىڭ حابارلاۋىنشا, وسى جۇيە ارقىلى وتكەن جىلى 3 ملن-عا جۋىق ەلەكتروندى حاتتاما تولتىرىلسا, بيىلدىڭ وزىندە بۇل سان 1,5 ملن-نان اسقان. «قاعاز جۇزىندە راسىمدەلەتىن اكىمشىلىك ىستەر ءالى دە بار. ولاردىڭ دەنى سوتتا قارالاتىن قۇجاتتار جانە ينتەرنەت جەلىسى ۇستامايتىن جەرلەردە تولتىرىلاتىن حاتتامالار», دەدى ا.تاجەنوۆ.