ايدىندا ايبىنىمىز اسقاقتادى

ەگەر قازاقستان قۇراماسىنىڭ پلەي-وفف كەزەڭىنە سىنىق سۇيەم قالعاندا ءسۇرىنىپ, ساتسىزدىككە ۇشىراعانىن ەسەپكە الماساق, بيىلعى الەم چەمپيونا­تى جەرلەستەرىمىز ءۇشىن تابىستى بولدى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. ويتكەنى ءبىز­دىڭ حوككەيشىلەر توپتىق كەزەڭدەگى جەتى ويىننىڭ ەكەۋىندە نەگىزگى ۋاقىتتا جەڭىسكە جەتسە, تاعى ەكى باسەكەدە قار­سى­لاستارىنان بۋلليت سەرياسىندا (حوك­كەيدەگى پەنالتي) باسىم ءتۇستى. وسى نا­تي­جەسىنىڭ ارقاسىندا جەرلەستەرىمىز 16 قۇ­رامانىڭ ىشىندە شۆەتسيامەن بىردەي (10) ۇپاي جيناپ, 10-ورىنعا تابان تىرەدى! قازاقستانعا قاراعاندا ءوز قاقپاسىنا از شايبا وتكىزگەن (14) شۆەتسيا قۇراماسى ءبىزدىڭ الدىمىزعا شىعىپ كەتتى.

تاريحقا كوز جۇگىرتەر بولساق, بۇ­عان دەيىن سەگىز الەم بىرىنشىلىگىنە قا­تىس­قان قازاقستان حوككەيشىلەرىنىڭ ەڭ ۇز­دىك ناتيجەسى  12-ورىن بولاتىن. 2005 جىلى اۋستريانىڭ ۆەنا مەن ينس­بۋرك قالالارىندا وتكەن بايراقتى با­سەكەدە D توبىندا ونەر كورسەتكەن جەر­لەستەرىمىز ءبىرىنشى تۋردا گەرمانيانى (2:1) ۇتقانىمەن, كەيىنگى باسەكەلەردە شۆەيتساريا (1:2) مەن چەحياعا (0:1) ەسە جىبەردى. ەكىنشى كەزەڭدەگى ويىنداردا بەلارۋس (0:2), رەسەي (1:3) جانە سلوۆاكيا (1:3) قۇرامالارىنا جول بەرىپ, الەمدىك دودانى 12-ورىنمەن تۇيىندەگەن بولاتىن. ال وزگە جارىستارداعى ناتيجەلەرىمىز مىناداي: 1998 جىل – 15-ورىن, 2004 جىل – 13-ورىن, 2006 جىل – 15-ورىن, 2010 جىل – 16-ورىن, 2012 جىل – 15-ورىن, 2014 جىل – 16-ورىن جانە 2016 جىل – 16-ورىن. مىنە, وسى ناتيجەلەردەن-اق بيىلعى باسەكە ءبىز ءۇشىن قانشالىقتى تابىستى بولعانىن باعامداي بەرۋگە بولادى. ونىڭ ۇستىنە جەرلەستەرىمىز ريگادا­عى تارتىستا جارىس قوجايىندارى لاتۆيا­نى (3:2), وتكەن جىلعى الەم چەمپيوناتى­نىڭ جەڭىمپازى فينليانديانى (2:1), قازاقستان قۇراماسىمەن جولىققانعا دەيىن توپتىق كەزەڭدە ءۇش تۋر بويى قار­سىلاس شىداتپاعان گەرمانيانى (3:2) جانە يتاليانى (11:3) قاپى قالدىرىپ, الەمدىك دودانىڭ سەنساتسياسىن تىركەدى. سونداي-اق, قازاقستان بيىلعى الەم چەمپيوناتىندا ءبىر ويىندا ەڭ كوپ (11!) شايبا سوققان جالعىز قۇراما بولدى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, لاتۆياعا قازاقستان قۇراماسىن 11 جىلدىق ۇزى­لىستەن كەيىن العاش رەت جەرگىلىكتى باپكەر يۋري ميحايليس باستاپ باردى. وعان دەيىن ۇلتتىق قۇراما تىزگىنىن وس­كە­مەن حوككەي مەكتەبىنىڭ تۇلەگى ان­درەي شايانوۆ ۇستاعان ەدى. 53 جاستاعى ما­­مان 2010 جىلى گەرمانيانىڭ كەلن, مانگەيم جانە گەلزەنكيرحەن قالا­لارىندا ۇيىمداستىرىلعان 74-ءشى الەم بىرىنشىلىگىنە قازاقستان قۇراماسى­نىڭ باس باپكەرى رەتىندە بارىپ, بارلىق ويىن­دا قارسىلاستارىنا جول بەرگەن ەدى. ءتىپ­تى ەليتالى كەزەڭدە قالۋعا مۇمكىندىك بە­رەتىن قوسىمشا ويىندا دا جەڭىسكە جەتە الماي, جارىستى سوڭعى – 16-ورىنمەن تۇيىندەپ ەدى. وسى الەم بىرىنشىلىگىنەن كەيىن وتستاۆكاعا كەتىپ, كەيىننەن رەسەي ازاماتتىعىن العان شايانوۆ اراعا ەكى جىل سالىپ ۇلتتىق قۇراماعا قايتا ورالدى. ءسويتىپ 2012 جىلى فينليانديا مەن شۆەتسيا استانالارى – حەلسينكي مەن ستوكگولمدە جالاۋى جەلبىرەگەن الەم چەمپيوناتىنا قازاقستان قۇراماسىمەن ەكىنشى الەمدىك دوداسىنا قاتىسىپ, بۇل جولى دا بىردە-ءبىر ويىندا جەڭىسكە جەتە الماي, جانكۇيەرلەردى جەرگە قاراتتى. شايانوۆتان كەيىن ۇلتتىق قۇراما تىزگىنىن قولىنا العان رەسەيلىك اندرەي حومۋتوۆ (2010-2011) پەن ۆلاديمير كريكۋنوۆ (2012-2013), فينليانديالىق اري-پەككا سەلين (2013-2014), تاعى ءبىر رەسەيلىك مامان اندرەي نازاروۆ (2014-2016), بەلارۋس ەدۋارد زانكوۆەتس (2016-2018) پەن اندرەي سكابەلكا (2018-2020) قازاق­ستان قۇراماسىن ورگە سۇيرەي المادى.

2020 جىلعا دەيىن «بارىستىڭ» قو-­ س­القى قۇرامىن جانە شايبالى حوككەي­دەن قازاقستان جاستار قۇراماسىن جات­تىقتىرعانىمەن, الەم چەمپيوناتى سە­كىلدى ءىرى جارىستاردا تاجىريبەسى جوق يۋري ميحايليس قحل-دىڭ بىلتىرعى ماۋسىمىندا ەلوردانىڭ «بارىسىن» پلەي-وفف كەزەڭىنە الىپ شىقسا, مىنە بيىل ءوزىنىڭ ۇلتتىق قۇرامانىڭ باپكەرى رەتىندەگى العاشقى الەم چەمپيوناتىندا قازاقستان قۇراماسىن بۇرىن-سوڭدى جەتپەگەن بيىگىنە شىعاردى.

سونىمەن قاتار بۇعان دەيىن قازاق­ستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ نەگىزى شە­­تەلدىك لەگيونەرلەردەن قۇرالىپ كەل­گەنى جاسىرىن ەمەس. دەگەنمەن, يۋ.مي­حايليس بيىلعى الەم چەمپيوناتىنا اپارعان 28 حوككەيشىنىڭ باسىم كوپ­شىلىگى جەرگىلىكتى حوككەي مەكتەبىنىڭ تۇ­لەگى سانالادى. تەك 10 حوككەيشى عانا شە­تەلدىك لەگيونەرلەر. ناقتىلاپ ايتار بول­ساق, الەكسەي ماكليۋكوۆ, ەگور شا­لاپوۆ, پاۆەل اكولزين, دميتري شەۆ­چەنكو, دميتري گۋركوۆ, ەگور پەتۋ­حوۆ رەسەيدە, داررەن ديتس, دجەسسي بە­كەر جانە كەرتيس ۆولك كانادادا, ۆيك­تور سۆەدبەرگ شۆەتسيادا تۋىپ-ءوسىپ, قازاق­ستان ازاماتتىعىن العان سپورتشىلار. قالعان 18 حوككەيشى ءوز تۇلەگىمىز. ولار­دىڭ اراسىندا ەل قۇراماسىنىڭ ەرتەڭى سانالاتىن اعايىندى سامات جانە سايان دانيارلار دا بار.

ەگەر قازاقستاندىق حوككەيشىلەر ال­داعى ۋاقىتتا وسى قارقىنمەن تاجىري­بەلەرىن شىڭداپ, لەگيونەرلەردەن ءتاۋىر ويىن كورسەتە بەرەتىن بولسا, بالكىم, 3-4 جىلدان كەيىن شەتەلدىك ويىنشىلاردى ۇلتتىق قۇراماعا شاقىرۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋىنداماي قالاتىن شىعار.

الەم چەمپيوناتىن قورىتىندى­لاپ, قازاقستاندىق سپورتشىلاردىڭ جەكەلەي ناتيجەلەرىنە توقتالار بولساق, رومان ستارچەنكو بيىلعى بىرىنشىلىكتەگى قازاقستان قۇراماسىنىڭ ۇزدىك سۇرمەرگەنى بولدى. جەتى ماتچتىڭ بارىنە قاتىسقان كاپيتان 7 (3+4) ۇپاي جينادى. ال قور­عاۋشىلار اراسىنداعى ەڭ ۇزدىك ناتيجە ۆيكتور سۆەدبەرگكە تيەسىلى. ول 6 ويىندا 4 (1+3) ۇپايعا يە بولدى.

ءاليحان اسەتوۆ – چەمپيونات قو­رى­تىندىسى بويىنشا ۇلتتىق قۇراما­نىڭ ەڭ پايدالى ويىنشىسى اتاندى. ول ارىپ­تەستەرىنە ءۇش مارتە ناتيجەلى پاس اسىردى. شابۋىلشى ارتەم ليحوتنيكوۆ – ەڭ ءدال سوققى جاساعان سپورتشى. ياعني ارتەم ءوزىنىڭ 4 سوققىسىنىڭ ەكەۋىن قاقپاعا ءدال توعىتقان.

قورعاۋشى داررەن ديتس قازاقستان قۇراماسى ساپىندا ەڭ كوپ ويىن وتكىز­گەن حوككەيشى اتاندى. ديتس ءار ماتچ­تا ورتا ەسەپپەن 26 مينۋت 16 سەكۋند وينا­عان. سونىمەن قاتار ول جەتى ماتچتا قارسى­لاستارىنىڭ قاقپاسىنا 27 مارتە سوققى جاساعان. وكىنىشكە قاراي, ونىڭ بىردە-بىرەۋى قاقپا تورىنان تابىلمادى.

ال وسى جىلعى چەمپيوناتتا ءوزىن جاق­سى قىرىنان كورسەتىپ, ۇلتتىق قۇرامانىڭ ءبىرىنشى ءنومىرلى قاقپاشىسى بولۋعا لايىق ەكەنىن دالەلدەگەن نيكيتا بوياركين ورتاشا ەسەپپەن ءار ويىندا 2,27 شايبا وتكىزىپ السا, 92,93% ءوز قاقپاسىن گولدان امان ساقتاپ قالدى. يۋري ميحايليسكە ءدال وسى قاقپاشىنى قحل-ءدىڭ الداعى ماۋسىمىندا «بارىستىڭ» ەكىنشى قاقپاشىسى رەتىندە كومانداعا شاقىرۋعا بولادى ەكەن.

شايبالى حوككەيدەن كەلەسى الەم چەمپيوناتى 2022 جىلدىڭ مامىر ايىن­دا فينليانديانىڭ حەلسينكي جانە تام­پەرە قالالارىندا وتەدى. فينليانديا الەم­دىك دودانى وسىمەن توعىزىنشى مار­تە قابىلداماق.