سپورتتىق مانساپتارىن اياقتاعاننان كەيىن سپورتشىلاردىڭ كوبىنە مىقتى جاتتىقتىرۋشى بولۋ باقىتى بۇيىرمايدى. بۇل – الدەقاشان دالەلدەنگەن جايت. ال بىلىكتى باپكەر بولۋ جىگەر مەن تاباندىلىقتى تالاپ ەتەدى. مىنە, ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز سولاردىڭ قاتارىنان. داستان سادۋاقاسوۆتىڭ باپكەرلىك كاسىپتە باعى جاندى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار.
داستان 1985 جىلى الماتى وبلىسىنىڭ كەربۇلاق اۋدانىنداعى قوعالى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدى. ۇزاق جىلدار بويى اكەسى تىلەۋباي اۆتوبازادا باس مەحانيك, ال اناسى نەسىپحان جيناق بانكىندە بۋحگالتەر جانە ەسەپشى بولىپ ەڭبەك ەتتى. ولار ءۇش پەرزەنت تاربيەلەپ ءوسىردى. ءۇيدىڭ تۇڭعىشى – دارحان, ورتانشىسى – داۋرەن جانە كىشىسى – داستان. سادۋاقاسوۆتار شاڭىراعىنداعى بارلىق ۇل سپورتقا ەتەنە جاقىن بولعانىمەن, سولاردىڭ اراسىنان ءسۇت كەنجەلەرى سۋىرىلىپ شىقتى.
– 1998 جىلى «حابار» ارناسىنان قازاقستان مەن كۋبا بوكسشىلارى اراسىنداعى كەزدەسۋدى كورسەتتى, – دەپ باستادى ءوز اڭگىمەسىن داستان. – جۋان جۇدىرىقتى جىگىتتەردىڭ «جان الىسىپ, جان بەرىسكەن» جەكپە-جەكتەرىن باسىنان اياعىنا دەيىن تاپجىلماي تاماشالادىم. سول ساتتەن باستاپ وسى سپورت تۇرىنە اڭسارىم اۋدى. سودان كەيىن سپورت تاقىرىبىنا جازىلعان كىتاپتار مەن ماقالالاردى ىزدەپ ءجۇرىپ وقۋدى ادەتكە اينالدىردىم. «ەگەمەن قازاقستان», «جاس الاش», «سپورت», «پروسپورت» جانە تاعى باسقا باسىلىمداردا جارىق كورگەن دۇنيەلەردى قالت جىبەرمەۋگە تىرىستىم. سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ, نەسىپ جۇنىسباەۆ, قىدىربەك رىسبەك ۇلى, باقتيار تايجان, ەسەي جەڭىس ۇلى جانە ءسىز جازعان كىتاپتار مەن ماقالالاردى باس الماي وقىدىم. اسىرەسە, بوكسشىلاردىڭ ءجۇرىپ-وتكەن جولى, قول جەتكىزگەن تابىستارى, ولاردىڭ تاعدىرى مەنى قاتتى قىزىقتىراتىن. سول شىعارمالاردى جاي وقي وتىرىپ, ەسەيە كەلە سونداعى كەيىپكەرلەردەي بولسام عوي دەپ قيالدايتىنمىن. مىنە, سپورتتىڭ سيقىرىنا مەن وسىلاي اربالدىم. بىراق قوعالىدا بوكس ۇيىرمەسى بولماعاندىقتان, باسقا سپورت تۇرلەرىمەن شۇعىلدانۋىما تۋرا كەلدى.
1999 جىلى سادۋاقاسوۆتار وتباسى سول وڭىردەگى ەسكەلدى اۋدانىنىڭ قارابۇلاق اۋىلىنا كوشىپ باردى. اتا-انالارى باسقا جاققا قونىس اۋدارۋ جونىندە شەشىم قابىلداعاندا, دارحان مەن داۋرەن قانداي كۇيدە بولعانى بىزگە بەيمالىم, ال داستاننىڭ قۋانعانى انىق. جاتسا دا, تۇرسا دا بوكسشى بولسام دەپ قيالداپ جۇرگەن ويىن بالاسىنىڭ اسقاق ارمانى ەندى ورىندالۋى مۇمكىن. ويتكەنى قارابۇلاق تالدىقورعان قالاسىنىڭ ىرگەسىندە ورنالاسقان. جانە دە ونىڭ اۋدان ورتالىعى دەگەن مارتەبەسى بار. ال 15 مىڭنان اسا تۇرعىنى بار وسىنداي ءىرى ەلدى مەكەندە بوكس ۇيىرمەسىنىڭ بولماۋى مۇمكىن ەمەس قوي. ءدال وسىنداي ويمەن قارۋلانعان داستان قارابۇلاققا جەتكەنشە اسىقتى.
اۋدان ورتالىعىنا قونىستانىپ, شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ تابالدىرىعىنان اتتاپ, جاڭا ورتاعا بەيىمدەلگەننەن كەيىن داستان ءوزىنىڭ سىنىپتاستارى مەن جورا-جولداستارىنان قاي جەردە بوكسپەن اينالىسۋعا بولاتىنى جايىندا سۇراستىردى. بىراق ءۇيى مەن مەكتەپتىڭ ماڭى تۇرماق, بۇكىل قارابۇلاقتا ونداي ۇيىرمە جوق ەكەن. بالا كوڭىلى سۋ سەپكەندەي باسىلدى. سودان ول ۇيىنە كەلگەن سوڭ ءوز بەتىنشە جاتتىعۋدى ءجون كوردى. ءىشى قۇمعا تولعان قاپتى قوراعا ءىلىپ, سونى ايىزى قانعانشا سوققىلايتىن. ودان قالسا, تەمىر-تەرسەك كوتەردى. بوكستان ءبىراز حابارى بار اعاسى دارحان دا ىنىسىنە ءبىراز نارسە ۇيرەتتى.
– بىردە قۋانىش ەسىمدى جاتتىقتىرۋشى ءبىزدىڭ مەكتەپكە باس سۇقتى. ءبىراز جىل بوكسپەن شۇعىلدانعان ەكەن. قاراعاندىداعى ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى سپورت-ينتەرناتتىڭ تۇلەگى كورىنەدى. ول ءسوز اراسىندا اۋدان ورتالىعىندا بوكس زالىن اشسام دەگەن نيەتى بار ەكەنىن ايتىپ قالدى. بۇل اڭگىمەنى ەستىگەن مەن اعانىڭ قىر-سوڭىنان قالمادىم. تاڭ اتا, ءتۇس قايتا, كەشكىسىن سول كىسىنى اڭدۋمەن بولدىم. سونداي قاربالاس كۇندەردىڭ بىرىندە ول كىسى اۋدان باسشىلىعى تاراپىنان قاڭىراپ بوس جاتقان ءبىر عيماراتتىڭ بىزگە بەرىلگەنىن ايتتى. بىراق ونىڭ ءىشىن تازالاپ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, قاجەتتى قۇرالدارمەن جابدىقتاۋ قاجەت. ول جاعىنا بيۋدجەتتەن اقشا قاراستىرىلماعان. امال جوق, قارا جۇمىستىڭ ءبارىن موينىما الۋىما تۋرا كەلدى. العاشىندا ءوزىم قۇرىپتاس بالالاردىڭ ءبىرازىن ۇگىتتەپ, سول جاققا وزىممەن بىرگە اپارعان ەدىم. الايدا جۇمىستىڭ وتە اۋىر ەكەنىنە كوز جەتكىزگەن سوڭ ولار ات-توندارىن الا قاشتى. كەلەسى كۇنى ەشكىم كەلمەدى. سودان جالعىز ءوزىم اق تەر, كوك تەر بولىپ, بىرەر كۇن عيماراتتىڭ ءىشىن تازالادىم. ول جەردەن ءبىر «كاماز» كوقىس شىعاردىم. ودان كەيىن قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى باپكەرىمىز ەكەۋمىز قولدان جاسادىق. ءسويتىپ, قۋانىش اعانىڭ قول استىندا جاتتىعىپ, اۋدان جانە وبلىس كولەمىندەگى جارىستارعا قاتىسا باستادىم, – دەپ داستان وتكەن كۇندەردى ەسكە الدى.
2002 جىلى ورتا مەكتەپتى اياقتاعان سوڭ داستان سادۋاقاسوۆ الماتىعا كەلىپ, رەسپۋبليكالىق سپورت كوللەدجىنە وقۋعا تۇسۋگە بەكىندى. قازاق سپورتىنىڭ قارا-شاڭىراعىنا ەكىنىڭ ءبىرىن قابىلداي بەرمەيتىنى بەلگىلى. ول جەردە قازاقستاننىڭ ءار ايماعىنان كەلگەن اسا دارىندى بالالار عانا ءبىلىم الىپ, سپورتپەن شۇعىلدانۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. كەمىندە حالىقارالىق تۋرنيردە نەمەسە ەل بىرىنشىلىگىندە اتوي سالۋعا ءتيىسسىڭ. ال داستاندا ونداي اتاقتىڭ ءبىرى دە جوق. ونىڭ قولىندا تەك الماتى وبلىسى بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى جانە رەسپۋبليكالىق ءتۋرنيردىڭ ءفيناليسى دەگەن ماراپات قاعازى عانا بار.
جاس جىگىتتىڭ رينگكە شىعۋعا اسىعىپ, جۇلقىنىپ تۇرعانىن بايقاعان اعالى-ءىنىلى اسقاربەك پەن دۋلات عازيزوۆتەر سىندى قىراعى باپكەرلەر داستاننىڭ الەۋەتىن بايقاۋعا بەكىندى. جەتىسۋلىق ورەندى ولار ودان الدەقايدا تاجىريبەلى بوكسشىلارمەن جەكپە-جەككە شىعاردى. بۇل سىناقتان سادۋاقاسوۆ مۇدىرمەي ءوتتى. العاشقى قارسىلاسىنىڭ مۇرنىن سىندىرىپ, ەكىنشىسىڭ قاباعىن جارىپ, ەكەۋىن دە قان-جوسا قىلدى. باپكەرلەر ءبىراز كەڭەسە كەلە, نامىسقوي جىگىتتى كوللەدجگە قابىلدادى.
كوپتەگەن سپورت جۇلدىزدارىنا ۇلكەن ارەناعا داڭعىل جول اشقان قارا- شاڭىراقتا ءۇش جىل ءتالىم-تاربيە العان داستان ونى اياقتاعاننان كەيىن قازاق سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇستى. سول كەزدەرى جاستار اراسىندا الماتى قالاسى بىرىنشىلىگىندە ەكى رەت كۇمىس مەدالدى يەلەندى. حالىق قاھارمانى قايرات رىسقۇلبەكوۆ پەن اتاقتى باپكەر گەننادي روجكوۆتى ەسكە تۇسىرۋگە ارنالعان رەسپۋبليكالىق تۋرنيرلەردە جۇلدەگەرلەر ساناتىنان كورىندى. باسقا دا جارىستاردا ولجا سالدى. سونداي تۋرنيرلەردىڭ بىرىندە سول كەزدەگى ازيا چەمپيونى, بولاشاق وليمپيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى باقىت سارسەكباەۆپەن دە جۇدىرىقتاسقانى بار.
شىنى كەرەك, بوكسقا كەشەۋىلدەپ كەلگەن جىگىتتىڭ ودان دا بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا مۇمكىندىگى بولمادى. ۇيلەندى, نارەستەلى بولدى, جان باعۋ كەرەك دەگەندەي... 2007 جىلى قازاق سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىن تامامداعان سوڭ داستان سول ءبىلىم وشاعىندا وقىتۋشى بولىپ قىزمەتتە قالدى. سونىمەن قاتار باپكەرلىكتى دە قاتار الىپ ءجۇردى. ال بۇل كاسىپتە كەيىپكەرىمىزدىڭ باعى جاندى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. داستان تىلەۋباي ۇلىنان ءتالىم-تاربيە العان سامات ۇيسىنباەۆ پەن الىشەر سۇلەيمەنوۆ سپورت شەبەرى ءنورماتيۆىن ورىندادى. بەكبولات قۇرامىسوۆ ستۋدەنتتەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا ەكى رەت كۇمىس مەدالدى يەلەنىپ, ازيا بىرىنشىلىگىندە قولا جۇلدەنى ەنشىلەدى. ەرەسەكتەردىڭ ەل چەمپيوناتىندا ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەپ, بىرەر جىل دۇنيەجۇزىلىك بوكس سەرياسى (WSB) دوداسىندا «استانا ارلاندارى» كلۋبى ساپىندا ونەر كورسەتتى. ءوزىنىڭ وسىنداي ەلەۋلى تابىستارىنىڭ ارقاسىندا ب.قۇرامىسوۆ حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعىن الدى. بۇل كۇندەرى بەكبولات كاسىپقوي رينگتە كۇش سىناسىپ ءجۇر.
سادۋاقاسوۆ ءوزىنىڭ ءتول شاكىرتتەرىمەن قاتار, جانىبەك ءالىمحان ۇلىن دا جاتتىقتىردى. جالپى, الەم جانە قۇرلىق چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى دەگەن دارداي اتاعى بار ايگىلى بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ جەكە باپكەرى مۇرات سيقىمباەۆ ەكەنىن جۇرت جاقسى بىلەدى. دەسەك تە اكادەميا قابىرعاسىندا جۇرگەندە جانىبەكتىڭ شەبەرلىگىنىڭ شىڭدالۋىنا ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرىمىزدىڭ دە قوسقان وزىندىك ۇلەسى بار.
2016 جىلى داستان سادۋاقاسوۆ قازاقستاننىڭ ستۋدەنتتەر قۇراما كومانداسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى بولىپ تاعايىندالدى. مىنە, ءدال سول تۇستا ول ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگىمەن جانە قىراعىلىعىمەن كوپشىلىكتى مويىنداتتى. ايتۋلى ماماننىڭ جەتەكشىلىگىمەن سول جىلى ءبىزدىڭ جىگىتتەر دۋشانبەدە ۇيىمداستىرىلعان ازيا چەمپيوناتىنا اتتاندى. كوماندا تولىق قۇرامدا بولماسا دا, تاماشا ونەر كورسەتىپ قايتتى. تاجىكستاننىڭ باس شاھارىندا ءانۋار مۇزافاروۆ, ديدار وتەلباەۆ جانە ءالي احمەدوۆ باس جۇلدەنى ولجالاسا, ەرتۋعان زەينۋللينوۆ فينالدا ۇتىلدى. ساكەن بيبوسىنوۆ پەن بەكبولات قۇرامىسوۆ قولا مەدالدى مويىندارىنا ءىلدى. جالپىكوماندالىق ەسەپتە ەكىنشى ورىن الدى.
كوپ كەشىكپەي تايلاندتىڭ چيانگ-ماي قالاسىندا الەم بىرىنشىلىگىنىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. بۇل جارىستا ديدار وتەلباەۆ, ءالي احمەدوۆ جانە نۇرسۇلتان امانجولوۆ التىن تۇعىرعا كوتەرىلدى. بەكبولات قۇرامىسوۆ كۇمىسپەن كۇپتەلسە, ەرتۋعان زەينۋللينوۆ, راحات مارجىقباەۆ جانە نازىم يشانوۆا قولاعا قول سوزدى. كوماندالىق ەسەپتە جەرلەستەرىمىز ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەدى.
2018 جىلى رەسەيدىڭ ەليستا قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان الەم چەمپيوناتىندا ابىلاي قۋاندىقوۆ قارسىلاس شاق كەلتىرمەسە, بەكبولات قۇرامىسوۆ تاعى دا كۇمىس الدى. ال ەرجان ورداباەۆ قولا جۇلدەنى ەنشىلەدى. قالماقيادا ءبىزدىڭ كوماندا ۇزدىك بەستىكتىڭ قاتارىنان كورىندى. مىنە, ستۋدەنتتەر اراسىنداعى ءدۇبىرلى دودالاردا داستان سادۋاقاسوۆ باپتاعان قازاقستاننىڭ ستۋدەنتتەر قۇراماسى قىسقا عانا مەرزىم ىشىندە وسىنداي تابىستارعا قول جەتكىزدى.
قازىرگى كەزدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى داستان تىلەۋباي ۇلى سادۋاقاسوۆ قازاق سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. سونىمەن قاتار ول ءوزىنىڭ بىرنەشە شاكىرتىن كاسىپقوي رينگكە شىعارىپ, سپورتتىڭ بۇل ءتۇرىن وركەندەتۋگە بارىنشا اتسالىسۋدا. الداعى ۋاقىتتا سولاردىڭ ءبىرى اسا ءىرى حالىقارالىق دودالاردا دارالانىپ جاتسا, ەش تاڭدانبايمىز. ويتكەنى داستانداي بىلىكتى باپكەردىڭ تاربيەسىن كورگەن بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ الار اسۋلارى بيىك بولۋعا ءتيىس.