دۇبىرگە تولى دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيادا

دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەر­سيا­دانىڭ ال­ماتىدا ۇيىم­داستىرىلۋى تاۋەلسىز قازاق­ستاننىڭ تاريحىنداعى ەلەۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى ەكەنى ەش كۇمان تۋعىز­باسا كەرەك. ولاي دەۋگە نەگىز, تورتكۇل دۇنيەنىڭ ەڭ تاڭ­داۋلى ستۋدەنتتەرىنىڭ باسىن قوسقان قىسقى عالامدىق دودانى بۇعان دەيىن كەزىندە كسرو-نىڭ قۇرامىندا بولعان بىردە-ءبىر مەملەكەت قابىلداعان ەمەس. سول كوشتى قازاق ەلى باستادى. جانە دە جەر-جا­ھان­نىڭ ءار قيىرىنان جي­نالعان جالىن­دى جاستاردىڭ جارىسىنا كۇللى الەم جۇرتشىلىعى كوز تىگەتىنى انىق. سول سەبەپتى دە قازاقستان جاعى وسى بايراقتى باسەكەنى اسا جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىپ, مىڭداعان شە­تەلدىك مەيمان مەن جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەردىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ ءۇشىن بارىنشا كۇش سالدى.

ءدۇبىرلى دودانى وتكىزۋگە ال­عاشىندا الماتىدان بولەك, يتاليانىڭ ترەن­تينوسى دا ەرەكشە قۇلشىنىس ءبىلدىردى. ارينە, ولاردىڭ مۇمكىندىگى بىزگە قا­را­عاندا الدەقايدا زور ەدى. ويت­كەنى اپەننين تۇبەگىنىڭ سولتۇستىك با­عىتىندا, الپ تاۋىنىڭ ءدال ەتەگىندە ورنالاسقان وسى شاعىن عانا شاھاردا وسىعان دەيىن دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيادانىڭ الاۋى توعىز مارتە تۇتانعان. ناقتىلاپ ايتساق, بەس رەت قىسقى جانە ءتورت رەت جازعى ويىندار ءوتتى. دەسەك تە قازاقستان جاعى دا تاباندىلىق تانىتىپ, حا­لىقارالىق ستۋدەنتتەر سپورتى فەدە­راتسياسىنىڭ (FISU) لاۋازىمدى تۇلعالارىنان جاساقتالعان كوميسسيا مۇشەلەرىنە قانداي دا ءىرى باسەكەلەردى جوعارى دەڭ­گەي­دە ۇيىم­داستىرا الاتىنىن دالەل­دەۋگە تىرىستى. بۇل ەڭبەگى­مىز ەش كەتكەن جوق. ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن سوڭ يتا­ليا­لىقتار ەل­دەگى ەكونوميكالىق داعدا­رىستى جەلەۋ ەتىپ, با­س­تاپقى نيەتىنەن باس تارتتى. وسى­لايشا, 2011 جىلدىڭ 29 قارا­شاسىندا بەلگيانىڭ بريۋس­سەل قالاسىنداعى جيىندا XXVIII قىسقى دۇنيەجۇزىلىك ۋني­ۆەرسيادانى الماتىدا وت­كىزۋ جونىندە ناقتى شەشىم شى­عارىلدى.

كۇللى الەم قاۋىمداستىعى كوز تىككەن سپورتتىق شارانىڭ الاتاۋ باۋرايىندا وتۋىنە وراي قا­زاقستان جاعى دايىندىق جۇ­مىستارىنا بەل شەشە كىرىستى. سونىڭ ناتيجەسىندە 2016 جىلى اسەم شاھاردا ەكى بىردەي كەرەمەت سپورتتىق نىسان بوي كوتەردى. ۇل­كەن ارەناسى 12 مىڭ جانە كى­شىسى 3 مىڭ ادامدى سىيدىرا الاتىن «الماتى ارەنانىڭ» قۇ­رىلىس جۇمىستارىنا 38,5 مي­لليارد تەڭگە جۇمسالدى. «حالىق ارەنانى» تۇرعىزۋعا قاجەتتى قاراجات 23,4 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل كەشەن 3 200 كورەرمەنگە ەسەپتەلگەن. قىسقا عانا مەرزىمدە «الماتى ارەنانىڭ» ءدال ىرگەسىندە اتلە­تيكالىق قالاشىق سالىندى. 21,5 گەكتار جەردى الىپ جاتقان اۋماقتا 14 كوپ قاباتتى ءۇي (1748 پاتەر) جانە 3 قىزمەت كورسەتۋ بلوگى ورنالاستى. وعان 42,6 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. سونىمەن قاتار ماقتانىشىمىزعا اينالعان «مەدەۋ», «شىمبۇلاق» جانە با­لۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايى دۇبىرگە تولىپ, ولاردىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلدى. وزگە دە نىسانداردا جوندەۋ-جابدىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, قازىرگى كەزدە بۇل كەشەندەردىڭ بارلىعى دا قالا تۇرعىندارى مەن مەيماندار ءۇشىن قىزمەت ەتۋدە. ەڭ باستىسى, وسى نىسانداردا تاربيەلەنگەن جەتكىنشەكتەر كەلەشەكتە قىسقى سپورت تۇرلەرىنەن وتەتىن ءدۇبىرلى دودالاردا قازاقستاننىڭ داڭ­قىن ارتتىرۋعا سۇبەلى ۇلەس قوساتى­نىنا سەنىمىمىز زور.

الاۋدى الىپ ءجۇرۋ ەستافەتاسى دا كەرەمەت ۇيىمداستىرىلدى. 2017 جىلدىڭ 25 قاڭتارىندا ەل استاناسىندا باستاۋ العان شارا پەتروپاۆل, كوكشەتاۋ, قوستاناي, پاۆلودار, قاراعاندى, وسكە­مەن, ورال, اقتوبە, اتىراۋ, اقتاۋ, قى­زىل­وردا, تاراز, شىمكەنت جانە تال­دى­قورعان ارقىلى الماتىعا جەتتى. ال­قىزىل الاۋ الاتاۋ باۋرايىنداعى اسەم شاھاردىڭ بىرقاتار ءىرى داڭعىلدارى مەن كوشەلەرىن ارالادى.

شيەلەنىسكە تولى باسە­كەلەر «الماتى ارەنا» (ۋنيۆەر­سيا­دانىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتى, مانەرلەپ سىرعاناۋ, كەرلينگ) مەن «حالىق ارەنادان» (شايبالى حوككەي) بولەك, بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايى (شورت-ترەك, شايبالى حوككەي), «مەدەۋ» (كونكي سپورتى), «شىمبۇلاق» (تاۋ شاڭعىسى, سنوۋبورد, فريستايل), «الاتاۋ» (شاڭعى جارىسى, بياتلون, شاڭعى قوسسايىسى), «سۇڭقار» (شاڭعىمەن ترامپليننەن سەكىرۋ) جانە «تاباعان» (سنوۋبورد, فريس­تايل) كەشەندەرىندە ءوتتى.

جارىستىڭ وزىنە كەلسەك, جالپى كوماندالىق ەسەپتە رەسەي قۇراماسى جەكە-دارا كوش باس­تادى. ولار 71 (29 التىن+27 كۇمىس+15 قولا) جۇلدەنى قور­جىنعا سالدى. ءبىزدىڭ ورەندەر ەكىنشى ورىن­دى يەلەندى. قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر 36 (11+8+17) مەدالدى مو­يىن­دارىندا جارقىراتتى. ءۇشىنشى ساتىعا وڭتۇستىك كورەيانىڭ سپورتشىلارى جايعاستى. كورەيلەردىڭ ەنشىسىندە 21 (11+5+5) جۇل­دە. سونداي-اق ۇزدىك وندىقتىڭ قا­تارىنا جاپونيا (6+12+10), پولشا (5+2+5), يتاليا (4+0+0), قىتاي (3+2+2), فرانتسيا (3+2+2), بەلارۋس (3+2+1) جانە ۋكراينا (2+3+4) سىندى كوماندالار ەندى.

قازاقستان قۇراماسىنىڭ ال­ماتىدا الاۋى تۇتانعان دۇنيە­جۇزىلىك ۋنيۆەر­سياداداعى ونەرى باس بارماقپەن باعالان­دى. سول كەزگە دەيىنگى ناتيجەلەردى سا­را­لاساق, ەڭ زور كورسەتكىشكە ءبىز­دىڭ ستۋدەنتتەر 2015 جىلى قول جەتكىزگەن-ءدى. يسپانيا مەن سلو­ۆاكيادا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك ۋني­ۆەرسيادادا 11 ورەنىمىز (5 التىن+6 كۇمىس) جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. ناتي­جەسىندە, جالپى كوماندالىق ەسەپتە ءۇشىنشى ساتىعا جايعاستىق. ال الاتاۋ باۋرايىنداعى تابىسىمىز تىپتەن تولاعاي بولدى. الماتىدا 11 مارتە ءان­ۇرانىمىز شىرقالىپ, 25 رەت تۋىمىز كوكتە جەلبىرەدى. بىزدەر ءۇشىن بۇل – رەكوردتىق كورسەتكىش! سونىمەن قاتار ءوز تاريحىمىزدا تۇڭعىش رەت كومان­دالىق ەسەپتە ەكىنشى ورىنعا كوتەرىلدىك. وسى جايتتىڭ ءوزى-اق ەلىمىزدە قىسقى سپورت تۇرلەرىنىڭ دامۋ بارىسى دۇرىس باعىتتا ەكەنىن اڭعارتىپ تۇر­عانداي. ءسوز ورايى كەلگەندە جەر-جاھاننىڭ سپورتشى ستۋدەنتتەرى باس قوسقان بايراقتى باسەكەدە ولجاعا كەنەلگەن وتانداستارىمىزدىڭ ەسىمدەرىن اتاپ وتسەك ەش ايىبى جوق.

جەرلەس­تەرى­مىزدىڭ اراسىنان ەڭ كوپ باس جۇلدەگە فريستايلشىلار قول جەتكىزدى. يۋليا گالىشەۆا مەن دميتري رەيحەرد قوس التىننان ولجالاسا, ارالاس ەستافەتادا دا ءبىزدىڭ كوماندا قارسىلاس شاق كەل-تىرگەن جوق. بياتلونشىلارىمىز ءۇش مارتە جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلدى. ەكى بىردەي سايىستا گالينا ۆيشنەۆسكايا باس جۇلدەنى قورجىنعا سالسا, الينا رايكوۆا ءدال سونداي قۇرمەتكە بولەندى. شاڭعىشىلارىمىز ەكى رەت تەڭدەسسىز دەپ تانىلدى. جەكەلەگەن سايىستا يۆان ءليۋفتتىڭ باعى جانسا, ارالاس كوماندالىق سپرينتتە دە قارسىلاس شاق كەل­تىرمەدىك. سونداي-اق وسى جارىستى تاماشالاۋعا كەلگەندەر دەنيس تەننىڭ دە اسقان شەبەرلىگىنە ءتانتى بولدى. مانەرلەپ سىرعاناۋشىلار باسەكەسىندە داڭقتى وتانداسىمىزعا تەڭ كەلەر ەشكىم تابىلمادى. جال­پى ۋنيۆەرسيادانىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا قازاقستان قۇراماسى سپورتتىڭ جەتى تۇرىنەن جۇلدە الدى. شورت-ترەكتەن 1 كۇمىس پەن 5 قولا ولجالادى. شايبالى حوككەيدەن ەرلەر كومانداسى تەك رەسەيدى عانا العا جىبەرىپ, ەكىنشى ورىن يەلەندى. كونكيشىلەرىمىز ەكى مارتە ءۇشىنشى ساتىعا جايعاستى. ودان بولەك, بياتلون, شاڭعى جانە فريستايلدان ەنشىلەگەن كۇمىس پەن قولا جۇلدەلەرىمىز بار. ال كەرلينگ, تاۋ شاڭعىسى, شاڭعى قوسسايىسى, شاڭعىمەن ترامپليننەن سەكىرۋ جانە سنوۋبوردتان ءساتسىز ونەر كورسەتتىك. سول سەكىلدى شايبالى حوككەيدەن ەلىمىزدىڭ ايەلدەر قۇراماسى دا ءوز جانكۇيەرلەرىن قۋانتا المادى.