جاستار قايدا جالىنداعان؟

«ەڭبەك رەزەرۆتەرى» ورتالىق كەڭەسىندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كەزدەرى سۇلتان ابدۋل­ ۇلىنىڭ باپكەر رەتىندە باعى جاندى. 1981-91 جىلدار ارالىعىندا ول اتالعان ۇيىمدا اعا جاتتىقتىرۋشىلىق قىزمەت اتقاردى. ءدال سول تۇستا بولات تەمىروۆ, نۇرلان كوپ­جاساروۆ, قاناتبەك شاعاتاەۆ, نيكولاي كۋل­پين, مىرزاعالي ايتجانوۆ, ميحايل يۋرچەنكو, اركادي توپاەۆ, نۇرجان سما­نوۆ, ەسبولات نۇرمانوۆ, نۇرلان قا­لىباەۆ, تالعات ءتۇسىپوۆ, ۆاسيلي جيروۆ, بولات نيازىمبەتوۆ جانە تاعى باسقا بوكسشى­لار بايراقتى باسەكەلەردە تابىس­تى ونەر كورسەتتى. كەيىننەن ولاردىڭ الدى وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىندا اتوي سالسا, وزگەلەرى ءتۇرلى حالىقارالىق دودالاردا دارالاندى.

1991 جىلى ەل سپورتىنىڭ تىزگىنىن ۇستا­عان ازاماتتار سۇلتان كوستوەۆتى قازاق­ستاننىڭ جاستار قۇراماسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى ەتىپ تاعايىندادى. جالىنداپ تۇرعان جىگىتتەردى ول سان مارتە الەم بىرىنشىلىگىنە باستاپ اپاردى. سول كومان­دالار ساپىندا ونەر كورسەتكەن جەر­لەستەرىمىزدىڭ ءبىرازى كەيىننەن دۇ­نيە­جۇزىلىك دەڭگەيدە مويىندالعان مارقاسقالارعا اينالسا, ەندى ءبىرازى ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلا الماي, قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويدى. نەگە؟ ۇلكەن رينگتە وزدەرىن تۇبەگەيلى مويىنداتۋ ءۇشىن ولارعا نە كەدەرگى بولدى؟ مىنە, سۇلتان اعامەن بولعان اڭگىمە بارىسىندا وسىنداي سانسىز ساۋالعا جاۋاپ الۋعا تىرىستىق. ەندى وسى جارىستارعا رەت-رەتىمەن توقتالايىق.

1994 جىل. قازاقستان قۇراماسى جاستار­دىڭ الەم بىرىنشىلىگىندە العاش رەت بوي كورسەتتى. ىستانبۇلدا وتكەن جارىستا جەرلەستەرىمىزگە بەس قولا مەدال بۇيىردى. جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن سول بوكسشىلاردىڭ ەكەۋى عانا كەيىننەن ۇلتتىق كوماندا باپكەرلەرىنىڭ نازارىنا ىلىكتى. اتاپ ايتساق, 67 كيلو سالماقتاعى دانيار مۇڭايتپاسوۆ ازيا چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانىپ, 2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسىندا باق سىنادى. جاسىل قۇرلىقتا ول شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. 63,5 كيلو سالماقتاعى اسان سەكسەنباەۆ اقش-تا وتكەن مۇحاممەد ءاليدىڭ تۋرنيرىندە توپ جارىپ, ساڭ مىڭ كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. الايدا كەيىننەن ول قارقىنىن باسەڭدەتىپ الىپ, كوپشىلىك نازارىنان تىس قالدى. ال الەكساندر تسوي (54 كيلو), تالعات قاليموۆ (60 كيلو) جانە رۋسلان زۋماەۆتىڭ (81 كيلو) ودان كەيىنگى تاعدىرى بەيمالىم.

سۇلتان اعا ايتادى: – تاۋەلسىزدىك العان العاشقى جىلدارى كوپ قيىندىقتى باستان كەشىردىك. بىرىنشىدەن, شەتەلدە ءبىزدى ەشكىم تانىمايدى. الەم كارتاسىندا قازاقستان دەپ اتالاتىن ىرگەلى مەملەكەتتىڭ بارى جايىندا كوپشىلىك بەيحابار. ەكىنشىدەن, ايبا سەكىلدى بەلدى ۇيىمدا ادىلدىك ءۇشىن كۇرەسىپ, بىزگە اراشا تۇسەتىن ەشكىم بولمادى. سول سەبەپتى دە تورەشىلەر تاراپىنان كوپ تەپەرىش كوردىك. تۇركيادا كەمىندە ەكى التىن الۋعا كۇش-جىگەرىمىز جەتەتىن ەدى. الايدا ءبىراز ورەنىمىز قيتۇرقى ويىننىڭ قۇربانى بولدى. جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن جىگىتتەردى ايتپاعاندا, جۇلدەسىز قالعانداردىڭ وزدەرى دە وتە جاقسى جۇدىرىقتاستى. ماسەلەن, رۇستەم تۇرسىنحانوۆ (81 كيلو) بولاشاق وليمپيادا چەمپيونى, كاسىپقوي بوكستىڭ شوقجۇلدىزى ۆلاديمير كليچكودان نەبارى ەكى ۇپاي ايىرماشىلىقپەن ۇتىلدى. قارسى كەلگەندەردى جايپاپ كەلە جاتقان ەرسىن جايلاۋوۆ (48 كيلو) پەن ۆياچەسلاۆ بۋربانى (71 كيلو) تورەشىلەر توقتاتتى.

1996 جىل. بوستاندىق ارالىنا ساپار شەككەن جەرلەستەرىمىز ەكى جۇلدە ەنشىلەدى. 60 كيلو سالماقتاعى باتىرحان جاقسىباەۆ كۇمىس مەدال السا, 51 كيلو سالماقتاعى قۇ­رالبەك بۇقاروۆ قولاعا قول سوزدى. ولار­دىڭ ەكەۋى دە شەشۋشى تۇستا رينگ قو­جايىندارىنا ەسە جىبەردى. اتاپ ايتساق, باتىرحان فينالدا ريچارد ۆايلاندتان (15:22), ال قۇرالبەك جارتىلاي فينالدا ستالين لوپەس كابرەرادان (4:16) ۇتىلدى.

كۋبادا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن قوس بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ جولىنا بارشا قازاق جانكۇيەرى ۇلكەن ۇمىتپەن قارادى. ويتكەنى ولار دارىندى ءارى قارىمدى ەدى... بىراق ەكەۋى دە قۇرلىقتىق دەڭگەيدەگى جا­رىس­تاردان اسا العان جوق. قاپيادا كوزىنەن جاراقات العان قۇرالبەككە دارىگەر­لەر بوكستى دوعارۋ قاجەتتىگى جايىندا كە­ڭەس بەردى. ءسويتىپ, جالىنداپ تۇرعان شا­عىندا ول ساپتان شىعىپ قالدى. وسى جايسىز جاڭالىقتى ەستىگەن كەزدە ءبىز «سيدنەي سەنىڭ وليمپياداڭ ەدى» دەپ قالام تەربەگەن ەدىك. بۇل ماقالا عاسىرلار توعىسىندا «ەgemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ بەتىندە جارىق كوردى. ال باتىرحان سيدنەيدەگى ويىندارعا قاتىسۋعا تالپىنىپ كوردى. الايدا بۇل ارەكەتىنەن ەشنارسە شىقپادى. ودان كەيىن ءبىراز ۋاقىت كاسىپقوي رينگتە ونەر كورسەتتى. كوپ ۇزاماي وتباسىلىق جاعدايىنا بايلانىستى بىلعارى قولعابىن شەگەگە ءىلدى.

سۇلتان اعا ايتادى: – بوستاندىق ارا­لىنىڭ حالقى بوكستى ەرەكشە قاستەرلەيتىنى بار­شاعا ءمالىم. تىپتەن, مەملەكەت باسشىسى فيدەل كاسترونىڭ ءوزى اسا ءىرى جارىستاردى تاپجىلماي تاماشالايدى. سوندىقتان وسى ەلدە جەرگىلىكتى بوكسشىنى تەك ۇرىپ جىعۋ كەرەك. ولاي بولماعان جاعدايدا «تورەشى مەنىڭ قولىمدى كوتەرەدى» دەپ دامەلەنبەي-اق قوي. 1996 جىلى ءدال سولاي بولدى. گا­ۆانادا بۇقاروۆ قارسىلاسىن قۋىپ ءجۇ­رىپ سابادى. بىراق جەڭىس ۆايلاندتىڭ ەن­شىسىنە جازىلدى. جاقسىباەۆ تا جاقسى جۇدىرىقتاستى. قازىلار تاعى دا ادىلدىكتى بەلدەن باستى. گاۆاناعا ۋاقىت وزا الەم چەم­پيونى اتانعان گاليب جافاروۆ تا بار­عان. 54 كيلو سالماقتا كۇش سىناسقان ول بارلىق قارسىلاسىن جايپاپ كەلە جاتقان ەدى, شيرەك فينالدا تورەشىلەر كوپە-كورنەۋ قيانات جاسادى. ويتكەنى, ۋكراي­نالىق ەۆگەني بوگداندى جەڭسە, جارتىلاي فينالدا جەرلەسىمىزدىڭ جولى پاۆەل پەرەس ميرابالمەن قيىساتىن ەدى. ال جا­فاروۆتىڭ جەرگىلىكتى بوكسشىنى ساباپ تاستايتىنىنا جارىس قوجايىندارىنىڭ ەش كۇمانى بولمادى. سول سەبەپتى دە ولار گاليبتى سول مەجەدە توقتاتتى.

1998 جىل. ارگەنتيناعا اتتانعان ورەندەردىڭ بارلىعى دا ناعىز «سەن تۇر, مەن اتايىندار» ەدى. كەيىننەن ولاردىڭ دەنى ۇلتتىق قۇراما ساپىندا جاسىنداي جارقىلدادى. سۇلتان كوستوەۆ جەتەكشىلىك ەتكەن كوماندا بۋەنوس-ايرەستەگى جارىستى 1 التىن, 2 كۇمىس جانە 3 قولامەن قورى­تىندىلادى. 51 كيلو سالماقتاعى سەرىك ەلەۋوۆ بارلىق قارسىلاسىن بەت قاراتپاي ۇتىپ, الەم چەمپيونى اتاندى. قاراعاندىلىق قىران فينالدا گەورگي بالاكشيندى 7:0 ەسەبىمەن ويسىراتا ۇتتى. رەسەي بوكسشىسى كەيىننەن بەلفاستاعى الەم چەمپيوناتى مەن بەيجىڭدەگى وليمپيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, ەۋروپانىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى اتاندى.

54 كيلو سالماقتاعى بەكزات ساتتارحانوۆ جانە +91 كيلو سالماقتاعى پاۆەل ستوروجۋك كۇمىس مەدالدى مويىندارىنا ءىلدى. شيرەك فينالدا قانداسىمىز كەلەشەكتە وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى, قازىرگى كەزدە كا­سىپقوي رينگتىڭ كوكجالىنا اينالعان كۋبا­لىق گيلەرمو ريگوندو ءوريستى 5:1 ەسە­بى­مەن ۇتتى. فينالدا ۋكراينالىق سەر­ۆين سۋلەي­­مانوۆتى جاقسىلاپ تۇرىپ سابا­عانىمەن, تورەشىلەر تاعى دا ادىلەتسىزدىك تا­­نىتتى. امان باتىرباەۆ (48 كيلو), با­ۋىر­­­جان قايىرمەنوۆ (75 كيلو) جانە ول­­جاس وراز­اليەۆ (81 كيلو) قولا مەدالدى يەلەندى.

57 كيلو سالماقتا قولعاپ تۇيىستىرگەن نۇرجان كارىمجانوۆتىڭ دا جەڭىس تۇعى­رىنا كوتەرىلۋىنە بارلىق مۇمكىندىگى بولدى. ەكىنشى اينالىمدا ول ارگەنتينالىق يسراەل گەكتور پەرەسپەن كۇش سىناستى. ءبىرىنشى راۋندتا قازاق جىگىتى قارسىلاسىن باس كوتەرتپەي تومپەشتەپ, ەداۋىر ۇپاي ايىرماشىلىعىمەن الدا كەلە جاتتى. سول مەزەتتە ەلەكتر جارىعى ءوشىپ قالىپ, بۇكىل كومپيۋتەر ىستەن شىقتى. كوپ ۇزاماي تەحنيكا قايتا قالپىنا كەلدى. بىراق قانداي «سيقىردىڭ» بارىن بىلمەيمىن, ايتەۋىر كارىمجانوۆتىڭ جيعان ۇپايلارىنىڭ بارلىعى دا ءبىر مەزەتتە جويىلىپ كەتتى. ودان كەيىن دە ءبىزدىڭ بوكسشى پەرەستى اۋىر سوققىلاردىڭ استىنا الدى. الايدا جەڭىس جەرگىلىكتى بوكسشىنىڭ ەنشىسىنە جازىلدى. اقىرى ءدال سول جىگىت ارگەنتينالىق كوماندا ساپىنان جالعىز ءوزى چەمپيوندىق اتاققا يەلىك ەتتى.

سۇلتان اعا ايتادى: – توقسانىنشى جىلداردىڭ سوڭىندا ماعان وسىنداي كەرەمەت بوكسشىلاردى باپتاۋ باقىتى بۇيىردى. سول كەزەڭدە جاستار قۇراماسى ساپىنا قوسىلعان ورەندەردىڭ بارلىعى دا سايدىڭ تاسىنداي جۇلقىنىپ تۇرعان جىگىتتەر ەدى. كەلەشەكتە ولار وتاندىق بوكسىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. ماسەلەن, بۋەنوس-ايرەسكە ساپار شەككەن 11 بوكسشىنىڭ ۇشەۋى ارادا ەكى جىل وتكەن سوڭ وليمپيا ويىندارىنا قاتىستى. سيدنەي ساپارىنان بەكزات ساتتارحانوۆ چەمپيوندىق اتاقپەن ورالسا, نۇرجان كارىمجانوۆ پەن ولجاس ورازاليەۆ شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. 2004 جىلى افينا وليمپياداسىندا سەرىك ەلەۋوۆ قولا مەدالدى يەلەندى. ودان بولەك, نۇرجاننىڭ ازيا چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى دەگەن اتاقتارى بار. ولجاس الەم كۋبوگى جولىنداعى جارىستا جاسىنداي جارقىلدادى. امان باتىرباەۆ پەن پاۆەل ستوروجۋك تا بىرەر جىل ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ونەر كورسەتىپ, بىرقاتار حالىقارالىق تۋرنيردە ولجاعا كەنەلدى. راسىندا دا, مەن باپتاعان كوماندالار اراسىنداعى ەڭ جۇلدىزدىسى ءدال وسى قۇراما بولدى.

2000 جىل. الەم بىرىنشىلىگىن بۋدا­پەشت قالاسى قابىلدادى. بىراق ول قۇرا­ماعا سۇلتان كوستوەۆ ەمەس, اسقاربەك عازيزوۆ جەتەكشىلىك ەتتى. ماجارستاننىڭ باس شا­ھارىندا گەننادي گولوۆكين (63,5 كيلو) باس جۇلدەنى ولجالاسا, بەرىك سەرىكباەۆ (48 كيلو), ۇلان ساۋىتباەۆ (54 كيلو) جانە رۋستام ىرگەباەۆ (+91 كيلو) قولاعا قول سوزدى. GGG دەگەن لاقاپ اتپەن تانىلىپ, بۇگىنگى تاڭدا كاسىپقوي رينگتىڭ شوقجۇلدىزىنا اينالعان وتانداسىمىز شەشۋشى تۇستاردا رەسەيلىك ەۆگەني پۋتيلوۆ پەن كۋبالىق مايكل پەرەستىڭ ەكى اياعىن ءبىر ەتىككە تىقتى. ال جارتىلاي فينالدا بەرىك بولگاريالىق ساليم ساليموۆتەن ۇتىلسا, ۇلان رەسەيلىك مۇرات حراچەۆ جانە رۋستام گرۋزيالىق گاگا بولكۆادزە­گە جول بەردى.

بۋداپەشتتە قازاق بوكسىنىڭ بولاشاق جۇلدىزدارى باقتيار ارتاەۆ (67 كيلو) پەن بەيبىت شۇمەنوۆتىڭ دە (75 كيلو) ونەر كورسەتكەنىن ايتا كەتۋگە ءتيىسپىز. سول جارىس­تا ولاردىڭ ايى وڭىنان تۋمادى. باقتيار بەلارۋسيالىق, بەيبىت امەريكالىق بوكسشىلاردان ۇتىلدى. بىراق وزدەرىنىڭ جانكەشتىلىگى مەن تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا اراعا جىلدار سالىپ, ەكەۋى دە بيىك-بيىك تۇعىرلاردان قول بۇلعادى. 2004 جىلى باقتيار وليمپيادادا باس جۇلدەنى ولجالاۋمەن قاتار, ەڭ ۇزدىك بوكسشىعا تيەسىلى ۆەل بار­كەر كۋبوگىن يەلەندى. ەكى رەت الەم چەمپيوناتىندا قولا جۇلدەگەر اتاندى. ال بەيبىتتىڭ ەسىمى كاسىپقويلار اراسىندا الەم چەمپيونى اتانعان تۇڭعىش قازاق بوكسشىسى رەتىندە تاريحتا قالدى.

2002 جىل. ەل قۇرا­ماسىنىڭ تىزگىنىن قايتا ۇس­تاعان سۇلتان كوستوەۆ ءوز شا­كىرت­تەرىن بوستاندىق ارا­لىن­داعى سانتياگو دە كۋبا قالا­سىنا باستاپ اپاردى. ايتۋلى دودادا 63,5 كيلو سالماقتاعى قانات ءىليا­سوۆتىڭ باق جۇلدىزى جانىپ, باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. اسا شيەلەنىستى وتكەن اقتىق سايىستا قانات جەرگىلىكتى بوكسشى ۆيلەر كي­نونەزدى قاپى قالدىردى. فينالدا تاعى ەكى جەر­لەسىمىزدىڭ جولى كۋبا قابىلاندارىمەن قيىستى. دميتري گوتفريد (75 كيلو) وسماي وكوستادان, ەربول باباەۆ (+91 كيلو) ياسماني پەرەستەن جەڭىلدى. ال الەكساندر نيلگا (91 كيلو) قولا مەدالدى ەنشىلەدى.

وكىنىشكە قاراي, جوعارىدا ەسىمدەرى اتالعان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ ەشقايسى ەرەسەكتەر دوداسىندا كۇللى قازاق­­ستاندىق جانكۇيەرلەر ارمانداعان اسۋلاردى باعىندىرا المادى. تارقاتىپ ايتساق, ەربول باباەۆ 2003 جىلى بانگ­كوكتاعى الەم چەمپيوناتىندا شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. سودان كەيىن قازاقتىڭ نار تۇلعالى جىگىتىنىڭ شارشى الاڭدى شايقاعان ءساتىن كورمەدىك. دميتري گوتفريد پەن الەكساندر نيلگانىڭ ال­عاشقى اياقالىستارى ءتاۋىر ەدى. دەسەك تە ولار دا حالىقارالىق تۋرنيرلەردە جۇلدە الۋمەن شەكتەلدى. ايرىقشا ءۇمىت قانات ىلياسوۆقا ارتىلدى. تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىز جاستارى باس قوسقان جارىستا توپ جارعان قانداسىمىز ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلعاندا توسىلىپ قالدى.

سۇلتان اعا ايتادى: – قانشاما دارىندى جاستى ۇلتتىق قۇراما ساپىنا قوستىق. ۋاقىت وزا سولاردىڭ دەنى اسا ءىرى بايراقتى باسەكەلەردە تەڭدەسسىز ونەرىمەن كوزگە ءتۇسىپ, مەملەكەت ماقتانىشىنا اينالدى. ارينە, ول سپورتشىلارعا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. سونىمەن قوسا ەرەسەكتەر رينگىندە وزدەرىن مويىنداتا الماي, قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويعاندارى قانشاما! بوزبالا شاقتارىندا كوماندا ساپىنا قابىلداعانىمدا ولاردىڭ بولاشاعى جارقىن بولاتىنىنا جەكە ءوز باسىم قىلاۋداي دا كۇمان كەلتىرمەدىم. ءبىر وكىنشىتىسى, جاس­تار اراسىندا جاسىنداي جارقىلداعان جىگىتتەر ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلسا, قۇمعا سىڭگەن سۋداي جوق بولادى دا كەتەدى. ونىڭ بارلىعى جەكە باپكەرلەرىنىڭ بىلىمدەرىنىڭ تايازدىعى جانە بىلىكتىلىگىنىڭ تومەندىگى سالدارىنان. تەك اقشا تاۋىپ, ابىروي جيۋ­دى عانا ويلايتىن جاتتىقتىرۋشىلارعا ۇلتتىق نامىس پەن پاتريوتتىق سەزىم دەگەن قاستەرلى ۇعىمداردىڭ قۇنى كوك تيىن. ونداي پىسىقايلار ءالى دە ارامىزدا جوق ەمەس. ءداپ قازىر ەشكىمنىڭ اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەگىم كەلمەيدى. وسى ماقالانى وقىعاندار, كىمدەر جايىندا ايتىپ وتىرعانىمدى وزدەرى دە تۇسىنەر.

2004 جىل. جاستار اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگى وڭتۇستىك كورەيادا ۇيىم­داس­­تىرىلدى. بۇل جارىستا ءۇش قولانى قور­­جىنعا سالدىق. سول جۇلدەنىڭ يەگەر­لەرى – ەلدوس سايدالين (51 كيلو), ەركە­بۇلان جۇمانباەۆ (57 كيلو) جانە ۆلا­ديمير ۋليانوۆ (64 كيلو). بۇلاردىڭ ەشقاي­سىسىنا وليمپيادا جانە الەم چەمپيوناتتارىندا باق سىناۋ باقىتى بۇيىرمادى.

جوعارىداعى جاعداي وتاندىق بوكستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتاردى قانا­عات­تاندىرماسا كەرەك, سۇلتان كوستوەۆ ءوز قىز­مەتىنەن بوساپ, ەلىمىزدىڭ كادەتتەر كومانداسىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. 2006 جىلى تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە دانيار ەلەۋسىنوۆ (46 كيلو) پەن نۇربولات جارمانوۆتىڭ (60 كيلو) تەڭدەسسىز ونەرىنە قۇلشىنا قول سوقتىق. قوس قانداسىمىز باس جۇلدەنى قان­جىعاسىنا بايلادى. ەرلان سەيداليەۆ (75 كيلو) كۇمىسپەن كۇپتەلسە, مەرجان ءوزىن (48 كيلو), ايعالي ەراليەۆ (52 كيلو) جانە مۇقاش تۇلكەنوۆ (80 كيلو) قولا الدى. ولاردىڭ اراسىنان ەرەسەكتەر دۋىندا دانيار ەلەۋسىنوۆ قانا اتوي سالىپ, وليمپيادا جانە الەم چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى اتاندى. بۇل كۇندەرى ول اقش-تا كاسىپقوي رينگتە ءتاۋىر ونەر كورسەتىپ ءجۇر. نۇربولات جار­مانوۆ تا جامان جۇدىرىقتاسقان جوق. ال وزگەلەرى ودان كەيىن مۇلدە كورىنبەي كەتتى.

2011 جىلعى الەمدىك دودانى استانا قالاسى قابىلدادى. قازاق جەرىندە تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان جارىستا بەكجان كىبىتقاليەۆ (54 كيلو) چەمپيوندىق تۇعىرعا كوتەرىلسە, ديدار تولەگەن (+80 كيلو) فينالدا ۇتىلدى. ايان قاليبەكوۆ (60 كيلو), قايىركەلدى داۋىتبەك (63 كيلو) جانە اسقار ءدۇيسالى (45 كيلو) ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلعاننان كەيىن بۇل بوكسشىلاردىڭ بىردە-بىرەۋى كوڭىل كونشىتەرلىك ناتيجە كورسەتە المادى.

سۇلتان اعا ايتادى: – ارينە, ءوز ەلىمىزدە وتكەن جارىستا بۇدان دا جاقسى ناتيجە كور­سەتۋگە ءتيىس ەدىك. بىراق بالاقتان تارتىپ, اياقتان شالعاندار كوپ بولدى. جاۋ الىستان كەلگەن جوق. بارلىعى دا وسى سالانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ءوز ازاماتتارىمىز. ءبارىن باسىنان بايانداساق, 2006 جىلى تۇركيادا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىنەن كەيىن مەنى قىزمەتتەن الىپ تاستادى. سودان ءبىراز ۋاقىت ۇيدە جۇمىسسىز وتىردىم. قينالعان ساتتە قازاقتىڭ باتىر ۇلى داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ قولۇشىن بەرىپ, ىنىلىك ىزەت كورسەتكەنىن ايتا كەتكەن ابزال. ال 2011 جىلى ءدال الەم بىرىنشىلىگى قارساڭىندا قازاقستاننىڭ كادەتتەر قۇراماسىنىڭ تىزگىنىن قايتا ۇستادىم. ەندى ءبارىن جاڭادان باستاۋعا تۋرا كەلدى. ءتۇرلى جارىستا كوزگە تۇسكەن بالعىن بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى اراسىنان ەڭ ۇزدىكتەرىن ىرىكتەپ الدىم. ولاردى جاقسىلاپ تۇرىپ باپتادىق. جاس ورەندەر جاۋاپتى جارىسقا جاقسى بابىندا كەلدى. استانادا كەمىندە ءۇش چەمپيون شىعاراتىنداي مۇمكىندىك بولدى. بىراق مەنىڭ بۇل قىزمەتكە قايتا كەلۋىم كوپ ادامعا ۇناماسا كەرەك, ولار قيتۇرقى ارەكەتتەرگە باردى. مەنىڭ ابىرويىمدى توگۋ ءۇشىن تورەشىلەرمەن كەلىسىپ, ءوز ورەندەرىمىزدى قۇرباندىققا شالۋدان تارتىنبادى. سونىڭ كەسىرىنەن بىرقاتار جالىنداپ تۇرعان جاس كوزدەگەن ماقساتتارىنا جەتە المادى. وسىنداي وپاسىزدىققا قالاي نالىمايسىڭ؟

مىنە, قازاقستاننىڭ جاستار مەن كادەتتەر قۇراماسىن قوسا العاندا, جەتى بىردەي الەم چەمپيوناتىنا باستاپ اپارعان سۇلتان كوستوەۆ وسىلاي اشىنا سويلەدى. ءيا, سپورت سالاسىندا ونداي كەلەڭسىز جايتتاردىڭ ءجيى كەزدەسەتىنىن ءبىز دە جاقسى بىلەمىز. بىراق كوپتەگەن تالانتتى بوكسشىنىڭ توماعاسىن سىپىرىپ, تالاي قۇقايدى كورگەن مايتالمان ماماننىڭ ءوز اۋزىنان وسىنداي جايسىز اڭگىمەنى ەستىگەندە مۇلدە باسقا كۇي كەشەدى ەكەنسىڭ. ءبىر وكىنىشتىسى, بىلىكتى باپكەر 2011 جىلدان بەرى جۇمىسسىز ءجۇردى. ونىڭ تىك مىنەزى مەن تۋراشىلدىعى كوپ ادامعا ۇنامادى. تىپتەن, ارا-تۇرا ارداگەرلەر باسىن قوساتىن جيىندارعا شەنەۋنىكتەر كوستوەۆتى بىردە-ءبىر رەت شاقىرماعان ەكەن.

جاسىراتىنى جوق, قازىرگى كەزدە الماتى قالاسىنىڭ بوكسى قۇلدىراۋ كەزەڭىن باسىنان كەشىرۋدە. ولاردىڭ ناتيجەلەرى ۋاقىت وزعان سايىن تومەندەپ كەلەدى. ماسە­لەن, جۋىردا شىمكەنتتە وتكەن قازاق­ستان چەمپيوناتىندا الماتىلىقتار نەبارى ەكى قولا مەدالدى قاناعات تۇتىپ, جالپى­كوماندالىق ەسەپتە 14-ورىندى قاناعات ەتتى. ياعني ارتىنان ساناعاندا ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەدى. شىنىندا دا, بۇل – وزەگىمىزدى ورتەيتىندەي جاعداي. ولاي دەۋگە بىرنەشە نەگىز بار. بىرىنشىدەن, الماتى – 2 ميلليونعا جۋىق تۇرعىنى بار ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى مەگاپوليس. ەكىنشىدەن, ايتۋلى شا­ھاردا جەڭىسپەن ورىلگەن ءداستۇر بار. كەزىندە مەملەكەتىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان كوپتەگەن اتاقتى بوكسشى ءدال وسى ال­ماتىدان شىققانى بارشاعا ءمالىم. قازىر دە مىقتى جىگىتتەر جەتىپ ارتى­لادى. الايدا وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن ۇيىم­داستىرىپ, ءتۇرلى جارىستارعا قاتىسۋعا قاجەتتى قاراجاتتىڭ بولىنبەۋى جانە باپكەرلەر مەن بوكسشىلار قاۋىمىنا ءتيىستى قامقورلىقتىڭ كورسەتىلمەۋى سالدارىنان دارىندى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ دەنى وزگە وڭىرلەردىڭ اتىنان سىنعا ءتۇسىپ ءجۇر. ال بۇل توقىراۋ ەمەي نەمەنە؟

2020 جىلدىڭ قاراشا ايىندا الماتى قالالىق بوكس فەدەراتسياسىنىڭ تىزگىنىن ىسكەر باسشى, تانىمال سپورت فۋنكتسيونەرى ەرجان قوسمامبەتوۆ ۇستادى. جوعارىدا اي­تىلعان جاعداي بۇل ازاماتتى قاتتى الاڭداتىپ وتىرعان كورىنەدى. الاتاۋ باۋ­رايىندا ورنالاسقان اسەم شاھاردىڭ بوكسىن وركەندەتۋ ماقساتىندا ول ءوزىنىڭ ورىنباسارى ەتىپ وسى ونەردىڭ جىلىك مايىن شاققان مايتالمان مامان سۇلتان كوستوەۆتى تاعايىندادى. ارينە, بۇل ازاماتتاردىڭ تالپىنىسى مەن تىرلىگى تابىس­تى بولا ما, الدە جوق پا, ونى ۋاقىتىندا كورەرمىز. بىراق ءبىر انىعى, كەرەمەت ءداستۇرى بار الماتى بوكسى ءدال قازىرگىدەي كوش سوڭىندا قالىپ قويماۋعا ءتيىس.