پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جانە جەرگىلىكتى قامتۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرى قارالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ, ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ, قارجى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى بەرىك شولپانقۇلوۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىكباي ترۇموۆ, اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى رومان سكليار بايانداما جاسادى.
«قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋدىڭ ينۆەستيتسيالىق قۇرالى رەتىندە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. وسىعان بايلانىستى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس باعدارلامانى قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى كولەمى 1 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى», — دەدى ا. مامين.
كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزۋگە قاراماستان, «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» اياسىنداعى جوبالار سانى بيىلعى 10 قاڭتاردان 10 جەلتوقسانعا دەيىن 2,5 ەسەدەن استام — 900-دەن 2600-گە دەيىن ۇلعايدى, ال ولاردىڭ سوماسى 3,5 ەسە — 216 ملرد تەڭگەدەن 700 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى. اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋدان جۇمىس ورىندارى سانىنىڭ بولجامدى ءوسۋى شامامەن 20 مىڭدى قۇرايدى.باعدارلاما اياسىندا نەسيەلەندىرۋگە ارنالعان تاۋارلار مەن قىزمەتتەر ءتىزىمى انىقتالدى, قارىز الۋشى ءۇشىن سوڭعى مولشەرلەمە 8%-دان 6%-عا دەيىن تومەندەتىلدى, 2 جىلعا دەيىنگى پايىزدىق مولشەرلەمە جانە نەگىزگى قارىز بويىنشا جەڭىلدىكتى كەزەڭ ەنگىزىلدى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا رەتتەلەتىن ساتىپ الۋداعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسى 2 ەسەگە ءوستى, بۇل 1,5 مىڭنان استام وتاندىق كاسىپورىندى قولداۋعا جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مۇمكىندىك بەردى. جەرگىلىكتى قامتۋدىڭ جوعارى ءوسۋ قارقىنى جەڭىل ونەركاسىپ ونىمدەرىن 38%-دان 68%-عا دەيىن, جيھاز ونەركاسىبى ونىمدەرىن 39%-دان 71%-عا دەيىن, ازىق-ت ۇلىك ونەركاسىبى ونىمدەرىن 41%-دان 74%-عا دەيىن, قۇرىلىس ماتەريالدارىن 34%-دان 71%-عا دەيىن ساتىپ الۋدا بايقالادى. وڭىرلەر بولىنىسىندە قوستاناي, قاراعاندى, شىعىس قازاقستان, الماتى جانە تۇركىستان وبلىستارى كوش باستاپ تۇر (ۇلەسىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشى 67%-دان 76%-عا دەيىن). تومەن كورسەتكىشتەر ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, جامبىل, باتىس قازاقستان وبلىستارىندا بايقالادى, ولاردا كەيبىر سالالار بويىنشا جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسى 24%-دان 43%-عا دەيىن وزگەرىپ وتىرادى. ۇكىمەت باسشىسى ءبىر اي مەرزىمدە جاڭا ىنتالاندىرۋدى, سونىڭ ىشىندە مەملەكەت تاراپىنان كەپىلدىك مولشەرىن ۇلعايتۋدى كوزدەيتىن «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جەڭىلدەتىلگەن كرەديت بەرۋ باعدارلاماسىنا تۇزەتۋلەردىڭ جەتىنشى توپتاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
پرەمەر-مينيستر باعدارلامانىڭ بارلىق ماقۇلدانعان جوبالارىن ۋاقىتىلى ىسكە قوسۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جاقسى مىسال رەتىندە الماتى قالاسى, جامبىل جانە قوستاناي وبلىستارى كەلتىرىلدى. سونىمەن قاتار قىزىلوردا جانە اتىراۋ وبلىستارىندا ماقۇلدانعان كوپتەگەن جوبالار ءالى كۇنگە دەيىن سۋبسيديالانباعان, وندا جوبالاردىڭ سوماسى مەن سانى بويىنشا ەڭ از ءوسىم بايقالادى.
وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىنە ەكونوميكا سالالارىنداعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىنىڭ نىسانالى كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋ عانا ەمەس, سونداي-اق ولاردىڭ بەلسەندى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. ول ءۇشىن جەرگىلىكتى قامتۋدى باقىلاۋ جونىندەگى وڭىرلىك كوميسسيالاردىڭ الاڭىن ءتيىمدى ىسكە قوسىپ, وڭىرلىك بيزنەس پەن نەگىزگى تاپسىرىس بەرۋشىلەردى تارتۋ كەرەك. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ, ەنەرگەتيكا مينيسترلىكتەرىنە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ جەرگىلىكتى قامتۋ بويىنشا ەرىكتى مىندەتتەمەلەر قابىلداۋىن كوزدەيتىن زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى ازىرلەۋ تاپسىرىلدى (جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ساتىپ الۋلارى جىل سايىن 7 ترلن تەڭگەگە جەتەدى).