وڭىردە «تازا قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا كوكتەمگى جاپپاي سەنبىلىكتەر ماۋسىمى باستالدى. قوستانايداعى «ترياتلون» ساياباعىندا وتكەن العاشقى سەنبىلىككە وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ قاتىستى.
100-گە جۋىق ساياباق پايدا بولدى
وسىدان ەكى جىل بۇرىن الاپات سۋ تاسقىنى كەزىندە توبىل جاعاسىنداعى بۇل الاپتى توپان سۋمەن بىرگە اعىپ كەلگەن ج ۇلىنعان تال-تەرەك, قيراعان اعاش, قامىس, ءشوپ-شالام باسىپ قالعان ەدى. قىسقا ۋاقىت ىشىندە جاعالاۋ تاۋ بولىپ ءۇيىلىپ قالعان قوقىس پەن قايراڭنان ارشىلىپ, قالا تۇرعىندارى دەمالاتىن عاجايىپ ساياباققا اينالدى.
جاپپاي سەنبىلىككە قالا تۇرعىندارى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ەرىكتى جاستار ۇيىمدارىنىڭ جاساقتارى شىققان. وبلىس اكىمى باس بولىپ كوپشىلىك جۇمىسقا جۇمىلا كىرىسىپ, ساياباق اۋماعىن كۇزگى جاپىراقتان, قۋراعان اعاشتان تازارتىپ, ءاپ-ساتتە ايناداي قىلىپ تازارتىپ تاستادى. قىز-كەلىنشەكتەر اعاش اكتەپ, ەر ازاماتتار قاپ-قاپ قوقىستى كولىككە تيەپ جاتقاندا ءبىر ساتتىك ءۇزىلىس جاريالانىپ, جۇمىس باسىندا جۇرگەن قالا, باسقارما باسشىلارى قالا تۇرعىندارىنا «تازا قازاقتان» باعدارلاماسى اياسىندا اتقارىلعان ءىس-شارالاردىڭ جاي-جاپسارىن بايانداپ, الدا اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ ءجون-جوسىعىن ايتىپ بەردى.
اتالعان باعدارلاما اياسىندا وڭىردە كەيىنگى ءۇش جىل ىشىندە 94 ساياباق, 400-دەن استام بالالار مەن سپورتسۇيەر كوپشىلىككە ارنالعان الاڭ سالىنعان. الدا اتقارىلار شارۋا بۇدان دا اۋقىمدى. بيىل وبلىستا 77 مىڭ كوشەت ەگۋ, 37 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدى قالپىنا كەلتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ازامات سابىرجاننىڭ ايتۋىنشا, «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق ەكولوگيالىق باعدارلاماسى اياسىندا ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋعا, ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا 54 ملرد تەڭگە قارجى جۇمسالعان.
«سونداي-اق «تازا قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا وڭىردە 200-دەن اسا كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي جوندەۋدەن ءوتتى. مىڭنان استام ەسكى عيماراتتار ءسۇرىلىپ, 39 مىڭنان استام جارىق شامدارى ورناتىلدى. 2023 جىلدان باستاپ كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ دەڭگەيى 82%-دان 94%-عا دەيىن ءوستى. ەلدى مەكەندەردى كوگالداندىرۋ داستۇرگە اينالدى. ءوڭىردى كوگالداندىرۋ جوسپارىنا سايكەس, 374 مىڭ جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى. 2025 جىلى 143,9 مىڭ كوشەت وتىرعىزىلدى», دەدى باسقارما باسشىسى.
قالا اكىمى مارات جۇندىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى قوستانايداعى كجبي شاعىن اۋدانى مەن ورتالىق ساياباقتا 4 گەكتار اۋماق تولىقتاي اباتتاندىرىلعان. قالا تۇرعىندارى دەمالاتىن ساياباقتاردا كوپتەگەن ۆەلوسيپەد جولدارى, جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان سەرۋەن جولدارى سالىنعان.
«ساياباقتاردىڭ اۋماعىنا تارتان جابىندىسىنىڭ كوپتەپ توسەلۋى, اسىرەسە, قارت كىسىلەردىڭ دەمالۋىنا قولايلى جاعداي تۋعىزىپ وتىر. قالاداعى دەمالىس الاڭدارىندا دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن تۇرعىندار كوبەيدى. ال «ترياتلون» ساياباعى سۋ تاسقىنىنان كەيىن تولىق جارىقتاندىرىلىپ, سۋارۋ جۇيەسى تارتىلدى. سانيتارلىق توراپتار, ترەناجەرلار ورناتىلىپ, بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى, اۆتوتۇراق سالىندى. ەڭ باستىسى, قايىربەكوۆ كوشەسى مەن اباي كوشەلەرىنىڭ اراسى جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ىڭعايلى ەتىپ بايلانىستىرىلدى. تەمىرباەۆ كوشەسىندەگى 0,7 گەكتار الاڭ دا اباتتاندىرىلىپ, تەمىرجول ۆوكزالى ماڭىنداعى تۇرعىندار يگىلىگىن كورىپ جاتىر. ارىستانبەكوۆ كوشەسىندەگى اشىق اۋماقتا دا بالالار وينايتىن, تۇرعىندار سپورتپەن شۇعىلداناتىن الاڭ پايدا بولدى. اينالاسىنا اعاش وتىرعىزىلىپ, زەينەتكەرلەر وتىرىپ دەمالاتىن شاعىن ساياباق سالىندى», دەدى قالا اكىمى.
ورمان القابىنداعى ەكوپارك
قوستاناي اۋدانىنىڭ اكىمى ولجاس نۇرعاليەۆ توبىل قالاسىنداعى «استانا» شاعىن اۋدانىنىڭ ماڭىنداعى ورمان القابىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان عاجايىپ ەكوپارك سالىناتىنىن ايتتى. ەكولوگيالىق ساياباقتىڭ اۋماعى 43 گەكتار بولادى.
«جوباعا سايكەس, قازىر اۆتوتۇراق سالىنىپ جاتىر. كەلۋشىلەر ارنايى ءساندى اركا ارقىلى ءوتىپ, ەرەسەكتەر مەن بالالارعا ارنالعان ويىن-ساۋىق ايماعىنا كىرەدى. مۇندا بالالارعا ارنالعان شاعىن ساۋلەت نىساندارى, ترەناجەرلار, دەمالىس ورىندىقتارى بولادى. ورمان ىشىندە ۇزىندىعى 2,5 شاقىرىمنان اساتىن جارىقتاندىرىلعان ۆەلوسيپەد جانە جۇگىرۋ جولدارى سالىنادى. تۇرعىندارعا ارنالعان سپورت الاڭدارى پايدا بولادى. كوپفۋنكتسيونالدى فۋتبول الاڭى, باسكەتبول جانە ۆولەيبول الاڭدارى قاراستىرىلعان. بۇل پاركتىڭ باس-تى ەرەكشەلىگى – قالىڭ ورماننىڭ اراسىندا, تۇمسا تابيعات اياسىندا ورنالاسقان. ساياباقتىڭ قاقپاسىنا كىرگەن سوڭ, نەبارى 5 مينۋت جاياۋ جۇرگەن ادام ءوزىن قالا سىرتىندا جۇرگەندەي سەزىنەدى», دەدى توبىل قالاسىنىڭ اكىمى.
توبىل وزەنىنىڭ ارعى بەتىندەگى «استانا» شاعىن اۋدانىنا ءتيىپ تۇرعان ەكوپارك قوستاناي قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن دە قولايلى. قوستانايدان كولىكپەن شىققان ادام بۇل جەرگە 10-اق مينۋتتا جەتىپ بارادى. پارك اۋماعىندا جەرۇستى, جەراستى وتكەلدەرىن سالۋ قاراستىرىلعان.
وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ اتالعان ساياباق مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سالىنىپ جاتقانىن ايتتى.
«وتكەن جىلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىس ورتالىقتارىنىڭ ماڭىندا ەكوپارك بولۋ كەرەك دەگەن تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. بۇل جوبا ميچۋرين اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى ورمان القابىندا جۇزەگە اسىرىلادى. جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن ارنايى قارجى قاراستىرىلىپ وتىر. جوبا اياسىندا ۆەلوسيپەد جولدارى, جاياۋ جۇرگىنشىلەر ايماعى, جارىقتاندىرۋ, سۋارۋ جۇيەسى, سپورت الاڭدارى سالىنادى. ياعني تابيعي ورمان اتموسفەراسى ساقتالا وتىرىپ, زاماناۋي دەمالىس ورنى پايدا بولادى. بۇل ەكوپارك وبلىس تۇرعىندارىنىڭ سۇيىكتى دەمالىس ورىندارىنىڭ بىرىنە اينالادى دەپ سەنەمىن. ەرەكشە جوبا ەكەنى راس, سوندىقتان جوسپارلانعان شارۋانى ءوز مەرزىمىندە ساپالى اتقارىپ شىعۋ قاجەت», دەدى قۇمار اقساقالوۆ.
بيىل وڭىردە «تازا قازاقستان» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا كوپشىلىك ورىنداردى حالىققا قولايلى ەتۋگە, ساياباقتار مەن دەمالىس الاڭدارىن اباتتاندىرۋعا, تۇرعىن ۇيلەردى جوندەۋگە, سپورت الاڭدارىن سالۋعا 16 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجات قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار ەلدى مەكەندەردى كوگالداندىرۋ جۇمىسى دا اۋقىمىن كەڭەيتە تۇسپەك. جىل سوڭىنا دەيىن اۋىلدىق, قالالىق مەكەندەردە 77,3 مىڭ اعاش ەگۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قوستاناي وبلىسى