قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ەلگە كەرەكتى تاعى ءبىر يگى جيىننىڭ ۇيىتقىسى بولدى
وسىناۋ تاعىلىمى مول القالى شاراعا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان: «مەملەكەت ءۇشىن جانە مەنىڭ جەكە ءوزىم ءۇشىن دە انانى قورعاۋ – ەرەكشە ماسەلە. قىمباتتى حانىمدار! سىزدەر – وتباسىنىڭ, دەمەك, مەملەكەتتىڭ تىرەگىسىزدەر», دەگەن ۇلاعاتتى ءسوزى نەگىز ەتىپ الىنىپتى. ولاي بولسا, «ايەل جانە وتباسىلىق قۇندىلىق: ءداستۇرلى وتباسىلىق ساياساتتىڭ تاجىريبەسى» تاقىرىبىن كەڭىنەن قاۋزاعان حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيانىڭ دا ءوز الدىنا اسا ىزگىلىكتى, بۇگىنگى قازاق قوعامىنا پايدالى ماقساتتار قويۋى دا بەك جاراسىمدى.
قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ەلگە كەرەكتى تاعى ءبىر يگى جيىننىڭ ۇيىتقىسى بولدى
وسىناۋ تاعىلىمى مول القالى شاراعا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان: «مەملەكەت ءۇشىن جانە مەنىڭ جەكە ءوزىم ءۇشىن دە انانى قورعاۋ – ەرەكشە ماسەلە. قىمباتتى حانىمدار! سىزدەر – وتباسىنىڭ, دەمەك, مەملەكەتتىڭ تىرەگىسىزدەر», دەگەن ۇلاعاتتى ءسوزى نەگىز ەتىپ الىنىپتى. ولاي بولسا, «ايەل جانە وتباسىلىق قۇندىلىق: ءداستۇرلى وتباسىلىق ساياساتتىڭ تاجىريبەسى» تاقىرىبىن كەڭىنەن قاۋزاعان حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيانىڭ دا ءوز الدىنا اسا ىزگىلىكتى, بۇگىنگى قازاق قوعامىنا پايدالى ماقساتتار قويۋى دا بەك جاراسىمدى.
ءيا, انا مەن بالانى قورعاۋدان, وتباسى قۇندىلىعىن امبە حالىق يگىلىگىنە جاراتۋدان اسقان ىزگىلىك بولار ما. وسى ماسەلەلەر ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءبىرىنشى كەزەككە شىعارىلىپ, باسىمدىق الىپ جاتسا, ول دا ءبىر عانيبەت. كونفەرەنتسيانى قۇتتىقتاعان ۇلتتىق بانك توراعاسى قايرات كەلىمبەتوۆ وسى جاعدايدى ەرەكشە اتاپ كورسەتتى. ال القالى جيىنعا مودەراتورلىق ەتكەن قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات ءجونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى دينار نوكەتاەۆا «قازىرگى قازاق قوعامىنداعى ايەل مارتەبەسى» اتتى بەتاشار بايانداماسىندا قازىرگى زامانداعى وتباسى, وتباسى تاربيەسىندەگى انانىڭ ءرولى, جاستاردى جاراسىمدى وتباسىلىق ومىرگە دايارلاۋ تۋرالى تولعامدى ويلارىن جەتكىزدى. ايەل مارتەبەسى ورايىنداعى داستۇرشىلدىك پەن جاڭاشىلدىقتىڭ ۇيلەسىمىن تابۋعا ۇمتىلدى. ءسويتىپ, تاريحي جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدان العاندا, قازىرگى قازاقستانداعى ايەلدىڭ جالپى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنىڭ نەگىزگى العىشارتتارىن اتاپ كورسەتتى. ءيا, بۇگىن تاڭدا قازاق قوعامىندا ايەل مارتەبەسى وركەندەي تۇسكەن, گەندورولوگيا ءىلىمى دامۋ ۇستىندە, گەندەرلىك ساياسات ساليقالى جۇرگىزىلۋدە. وسىعان سايكەس قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنان اشىلعان الەۋمەتتىك جانە گەندەرلىك زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى سوڭعى جىلدارى قوعامداعى ايەل مارتەبەسى حاقىندا ىرگەلى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلەدى.
وسى ارادا ايتا كەتەيىن, «قازاقتىڭ وستروۆسكيى» اتانعان جانكەشتى ادەبيەتشى عالىم نەمات كەلىمبەتوۆتىڭ تالقىلى تاعدىرى مەن شىعارماشىلىعى, ونىڭ جارى قۋانىش تازابەكقىزىنىڭ قيىندىققا قايىسپاعان قايسارلىعى مەن مەيىرىمى, وسىناۋ وتباسىنىڭ جان جىلۋى, جۇرەك تازالىعى مەن ادال سەنىمى اتالمىش كونفەرەنتسياداعى اڭگىمەنىڭ التىن ارقاۋى بولىپ تارتىلدى. فيلولوگ-عالىم, «مەملەكەتتىك تىلگە قۇرمەت» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى اسىلى وسمان وسى ورايدا تەبىرەنە سويلەپ, قازاق ۇلىن – نارعا, قىزىن – ارعا بالاعان دەي كەلە, وسىنداعى نار – نەمات كەلىمبەتوۆ, ال ار – قۋانىش تازابەكقىزى دەپ ايتا الامىز دەگەنىن دە كوپشىلىك قاۋىم قۇپ كوردى.
بەلگىلى جازۋشى سماعۇل ەلۋباي نەمات جانە قۋانىش كەلىمبەتوۆتەر وتباسىنىڭ سىناققا تولى ءومىرىن بيبليالىق سيۋجەتتەرمەن پارا-پار دەپ باعالادى. ناق وسى ءداستۇرلى وتباسى قاسيەتتەرى, قازاقى تاربيە ارتىقشىلىعى تاعدىر سوققىسى تالماۋ جەردەن ۇرعاندا جاسىماۋعا, قايرات-جىگەر تاۋىپ, تاۋقىمەتتى جەڭىپ شىعۋعا مۇمكىندىك بەرىپتى. اردى, ماحابباتتى, ادالدىق پەن سەنىمدى ساقتاۋعا سەپتەسىپتى. ءتان ازابىن تارتىپ جاتىپ ءتارجىما جاساپ, جان مەن رۋح مەرەيىن ءوسىرىپ, شىعارماشىلىق ەڭبەككە قامشىلاپتى. وسىلايشا, بۇگىندە الەمگە تانىلعان, تۇركى دۇنيەسى حان كوتەرگەن ولمەس تە ونەگەلى شىعارمالارىن جازدىرتىپتى. ونىمەن دە قويماي, مۇحيت پەن قايرات ەسىمدى ۇلدارىن ازامات ەتىپ ءوسىرىپ اتقا قوندىرىپتى. وسىنىڭ ءبارى ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءورشىل رۋحىنىڭ, تالماس تالابىنىڭ, بيىك پاراساتىنىڭ, جارعا دەگەن ادال ماحابباتتىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپتى. وتباسىلىق ۇلاعاتتى ۇلگى دەپ تە وسىنى ايتامىز. ايەلدىڭ قاجىر-قايراتى. رۋح ەرلىگى. قالاي دەسەڭىز دە جاراسادى.
مىنە, وسى جايلاردى رەسەي ءسوز ونەرى اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, «حۋدوجەستۆەننايا ليتەراتۋرا» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى گەورگي پرياحين, ازەربايجاندىق اقىن, ونەر قايراتكەرى شىڭعىس اليوعلى, ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ءۋاليحان قاليجانوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتىنىڭ باسشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, قىتاي جازۋشىلارى جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى اكبار ءماجيت ۇلى, اكادەميك سەيىت قاسقاباسوۆ, تۇركياداعى ميمار سينان كوركەمونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ابدىۋاقاپ قارا, ابايتانۋشى مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ, قحر «ۇلتتار باسپاسى» قازاق رەداكتسياسىنىڭ باستىعى باقىتبەك توقتاسىن ۇلى, تۇركياداعى ءمارمارا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى گۇلشەن سەيحان الىشىق, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن دارىگەرى شولپان ايۋپوۆا جانە باسقالار تاراتا ايتىپ, بۇگىنگى قوعامعا وتباسى قۇندىلىقتارىنىڭ, رۋح ەرلىگىنىڭ ۇلگىسى رەتىندە ۇسىندى.
كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار « ۇلىلىقتى ۇلىقتاعان انالار» اتتى سۋرەت كورمەسىن, «قايعىدان باقىت جاساعان» اتتى كىتاپ كورمەسىن, ۇلى قازاق انالارىنا ارنالعان «اقتۇمار» مۇراجايىن تاماشالاپ كوردى. تۇستەن كەيىن ءۇش سەكتسيا بويىنشا پلەنارلىق ماجىلىستەر جالعاستى. ال اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دە پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, وسى وقۋ ورنىنىڭ اپپارات جەتەكشىسى, پروفەسسور باقتيار سمانوۆتىڭ مودەراتورلىعىمەن جازۋشى, تۇركولوگ-عالىم نەمات كەلىمبەتوۆتىڭ الەم تىلدەرىندە باسىلىپ شىققان كىتاپتارىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتىپ, سونىمەن بىرگە, «نەمات كەلىمبەتوۆ اتىنداعى تۇركىتانۋ ورتالىعى» اشىلدى. كەشكىسىن مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترىندا جازۋشىنىڭ «ءۇمىت ۇزگىم كەلمەيدى» اتتى الەمدى شارلاپ كەتكەن اتاقتى شىعارماسىنىڭ ساحنالىق قويىلىمى كورسەتىلدى.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن
بەرسىنبەك سارسەنوۆ.