ارقالى اقىن ساكەن يماناسوۆتىڭ ارامىزدەن كەتكەنىنە دە, مىنە, ءبىر جىل بولىپتى. «دۇنيەنىڭ ەڭ باستى جۇمباعى – ادام... ال ونەر ادامدارى, دارىن يەلەرى, اسىرەسە, اقىندار – بولمىسىنان بولەك, تابيعاتىنان تىلسىم, قايتالانباس قۇبىلىس, ۋنيكۋم» دەپ زامانداسى, كورنەكتى اقىن قادىر مىرزا ءالى ايتقانداي, ساكەن اعامىزدىڭ ولەڭدەرىن, كوسەمسوزدەرىن ەلىتە و ىعان زامانداستارىنىڭ بارشاسى اقىن ارمانىن, اسقاق سەزىمىن, جۇرەك قالاۋىن تولىق تۇسىنە قويدى دەپ ايتا المايمىز. تەكتىلىگى مەن بەتتىلىگىن مەنمەندىككە, تاكاپپارلىققا بالادى, وتكىرلىگى مەن تۋراشىلدىعىن قابىلداي المادى. بۇل ونىڭ تابيعاتىنان تىلسىم, بويىنا تەك ار مەن نامىستى عانا دارىتقان اقىن بولعانىنان دا شىعار. قالاي دەسەك تە, اقىن ساكەن, ازامات ساكەن ەكەنىن ءومىرىنىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن ايگىلەۋمەن ءوتتى.
ارقالى اقىن ساكەن يماناسوۆتىڭ ارامىزدەن كەتكەنىنە دە, مىنە, ءبىر جىل بولىپتى. «دۇنيەنىڭ ەڭ باستى جۇمباعى – ادام... ال ونەر ادامدارى, دارىن يەلەرى, اسىرەسە, اقىندار – بولمىسىنان بولەك, تابيعاتىنان تىلسىم, قايتالانباس قۇبىلىس, ۋنيكۋم» دەپ زامانداسى, كورنەكتى اقىن قادىر مىرزا ءالى ايتقانداي, ساكەن اعامىزدىڭ ولەڭدەرىن, كوسەمسوزدەرىن ەلىتە وقىعان زامانداستارىنىڭ بارشاسى اقىن ارمانىن, اسقاق سەزىمىن, جۇرەك قالاۋىن تولىق تۇسىنە قويدى دەپ ايتا المايمىز. تەكتىلىگى مەن بەتتىلىگىن مەنمەندىككە, تاكاپپارلىققا بالادى, وتكىرلىگى مەن تۋراشىلدىعىن قابىلداي المادى. بۇل ونىڭ تابيعاتىنان تىلسىم, بويىنا تەك ار مەن نامىستى عانا دارىتقان اقىن بولعانىنان دا شىعار. قالاي دەسەك تە, اقىن ساكەن, ازامات ساكەن ەكەنىن ءومىرىنىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن ايگىلەۋمەن ءوتتى.
قاسيەتتى ولەڭ تۇگىلى, كادىمگى قارا ءسوزدىڭ ءوزىن قاعازعا ءتۇسىرۋ مۇڭ بولعان ءومىرىنىڭ سوڭعى ايلارىندا ساكەن اعام ۇيگە سىيماي مازاسىزداناتىن. اتىراۋدان التايعا, الماتىدان ارقاعا دەيىنگى سالقار دالانىڭ سالقام ۇلىنداي ءتورت قابىرعاعا تەلمىرىپ ۇيرەنبەگەن ول دۇنيەنىڭ سونشالىقتى تارىلاتىنىن, كوسىلتە جازۋدى, شالقاقتاي ەل ارالاۋدى ءسوز ەتپەگەندە, ۇيدەن شىعۋدىڭ ازاپقا اينالاتىنىن كۇنى كەشەگە دەيىن قاپەرىنە دە الماعان ەدى. سوڭعى ءبىر جىلدا عانا شالعاي وڭىرلەردەگى شاقىرتۋلاردان باس تارتىپ, بويكۇيەزدىككە سالىنا باستادى. سونىڭ وزىندە دە دوس-جاراندارى, اعايىن-تۋىستارى حابارلاسپاي قالسا بولعانى: «ءاي, سەكەن, مىنا جۇرت مەنى ۇمىتايىن دەگەن بە؟ ۇزبەي تەلەفون شالاتىن سوفى دا, تىنىمباي دا, بەكسۇلتان مەن قۋانىشباي دا, نۇرماحان مەن ماماديار دا حابارلاسپايدى. تۇماعاڭ كەتكەلى ۇلكەن-كىشىلەر بايلانىستى سيرەتتى», دەپ الاتىن دا, مەنىڭ قانداي قىزمەت بولسا دا دايىن ەكەنىمدى ەمەۋرىنىمنەن-اق ۇققان سوڭ: «ءىش پىستى, الگى اعالارىڭ قايدا؟» دەپ توقتايتىن. «اعالارىڭ», دەگەنى – مەكتەپتە بىرگە وقىعان دوستارى شىلبى مەن مەلىس, ىزدەۋىنىڭ ءمانى – ەرمەگىمىزگە اينالعان پرەفەرانس.
قازىر ويلاپ قاراسام, اقىن جۇرەگى تار كەۋدەگە عانا ەمەس, ۇلان-عايىر الماتىعا دا سىيماي, كوسىلە ءبىر شالقيتىن ورتانى, اق پەيىل اعايىن-تۋىس پەن اقجارما مىنەزدى دوس-جارانداردى, قايماعى بۇزىلماعان قازاقى تىرلىكتى, ءوزى سەكىلدى تازالىق پەن ورلىكتىڭ ۇلگىسىندەي ازاماتتاردى, اڭگىمە-دۇكەن قۇرا الاتىن زيالى ورتانى اڭسايدى ەكەن-اۋ. اسۇيدەگى شىبىننىڭ ۇشىپ-قونعانىنا دا كۇيگەلەكتەنەتىن كۇيبەڭ تىرلىگىمىزدە اقىن اعامىزدىڭ نەنى اڭساپ جۇرگەنىن, ءبىر-جار ساعات ءۇنسىز مەلشيگەن تەلەفونعا دا الدەنەنى كۇتكەندەي ءالسىن-ءالسىن الاڭداپ قاراي بەرگەنىن سەزبەك تۇگىلى, ويلاماپپىز دا. اتتەڭ دۇنيە-اي! تىرلىكتىڭ پارقىن دا, نارقىن دا ۇمىتتىراتىن قۋ پەندەشىلىك دەسەڭشى! ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن كوڭىل تازا, نامىسى بيىك دوستارىنىڭ ازايماۋىن اڭساعان ەدى.
جولىققان شاقتا-اق ۇمىت بوپ قايعىڭ,تالاس قاپ,
شامدانۋى دا, تاڭدانۋى دا جاراستى-اق.
ويلاماي وتكەن تىرلىكتىڭ نارقى, پارقىن دا,
دوستى اڭساپ كەلەم نار كوڭىل,
دوستى اڭساپ كەلەم ءارى اسقاق!
ەگدە تارتا باستاعان شاعىندا: «ەلگە كەتسەم بە دەپ ءجۇرمىن. تالاپكەرگە. باياش تۇرعان ءۇيدىڭ جانىنان باسپانا سالعىزىپ الىپ, تىپ-تىنىش جاتسام...», دەيتىندى دە ءجيى ايتۋشى ەدى. كىندىك قانى تامعان قۇت مەكەنى بولعانىمەن, تابانىنىڭ الماتىدان اجىراي المايتىنىن ءوزى دە سەزگەنىمەن, سوزبەن ورنەكتەي المايتىن وزەكجاردى ساعىنىشى ەكەنىن سەزەتىنبىز.
جۇرت بىتكەندى بوتەن تۇتپاعان, ءبارىن باۋىر, ءبارىن دوس ساناعان اعامىز قاتار جۇرگەن جورا-جولداستارىنىڭ, تامىر-تانىستارىنىڭ, ىنىلەرى مەن زامانداستارىنىڭ بويىنان تەك تازالىقتى, تەكتىلىك پەن بەتتىلىكتى كورگىسى كەلۋشى ەدى. ەكىجۇزدىلىككە, جاعىمپازدىققا, ساتقىندىققا توزبەدى. جولداس بولىپ قاسىنا ەرگەنىمەن, اينىماس دوس بولا المايتىن ازاماتتاردان ىرگەسىن اۋلاق سالدى. كولگىرسىمەدى. سەبەبى, بيىك تە اسقاق رۋحىن تومەندەتۋدى ەزدىككە, ۇساقتىققا بالادى, ايارلىققا سالىنىپ, باقايەسەپ كوزدەگەندەردىڭ ءتۇپتىڭ تۇبىندە وزىنەن اسىپ كەتپەسىن, ابىرويعا كەنەلمەسىن سەزىندى. جىرىنا ارقاۋ ەتتى.
ايتىپ ەم عوي وزىڭە باياعىدا.
سۇرامايمىن كىسىدەن سايانى دا, –
قولتىعىنا بىرەۋدىڭ تىعىلمايمىن,
جىعىلمايمىن ەشكىمنىڭ اياعىنا!..
ءومىر بويى ەسىڭدە ساقتا دەگەم.
قايدا قاشىپ قۇتىلار باق تا مەنەن.
اق سۇتىمەن انامنىڭ ەمگەن اردى,
ابىرويلى قالپىندا ساقتاپ ولەم!..
بىراق اڭعال ەدى. «اعالاپ» قۇرمەت كورسەتكەن بىرقاتار ىنىلەرىنىڭ نە ءۇشىن وبەكتەيتىنىن سارالاپ جاتپايتىن. كۇندەردىڭ كۇنىندە «كوكەلەپ» ءجۇرىپ تورگە وزعان سول ازاماتتار توبەسىنەن جۋىندى قۇيا سالعانداي وسەك تاراتا باستاعاندا عانا: «ءاي, مىناۋىڭ يت ەكەن عوي. پالەنشەكەڭ وسى جىگىت جايىندا الدەبىر اڭگىمە ايتقاندا ءمان بەرمەپ ەدىم...», دەپ جىلى جاۋىپ قوياتىن دا, ابدەن شەكتەن شىعا باستاسا, وكپەسىن ولەڭمەن قاعازعا تۇسىرەتىن. ساندا بار, سانادا جوق, تىرلىكتە بار, تىرىلەر ساناتىنان سىزىلىپ تاستالعان بىرقاتار دوستارى مەن ىنىلەرى اعامىز دۇنيەدەن وتكەندە توبە كورسەتپەك تۇگىلى, كوڭىل ايتۋعا دا جاراماعاندا ءبارىمىزدىڭ بارار جەرىمىز بىرەۋ عوي دەگەنبىز دە قويعانبىز. امان ءجۇرسىن ءبارى دە!
ءالى كۇنگە وقىلعان قۇرانى مەن باعىشتالعان دۇعاسىنان قالماعان شىنايى دوستارى شىلبى مەن مەلىس, سەرىك پەن سەمباي, ماماديار مەن نۇرماحان, سۇيەنىش ىنىلەرى بەكسۇلتان مەن قۋانىشباي, نۇرلان مەن نۇرتىلەۋ, عالىم مەن باۋىرجان, ەلدەگى ساپاش پەن الىبەك, بولات پەن ساتاي اقىن-دوس اعالارىنا اقجارما پەيىلدەن اجىراماعانى ءۇشىن نەسىبەلەرىنەن قاعىلىپ, ابىرويدان ايىرىلىپ قالعان جوق.
امان ومارباەۆ دەيتىن كۇيەۋ بالامىز بار. كوپ وقيدى. قولىنا تۇسكەندى تالعامايتىن بولسا كەرەك. سودان دا تاريحتان بولسىن, ادەبيەت پەن ونەردەن بولسىن, وقىعان-توقىعاندارىن العا تارتا داۋلاسا كەتۋگە بەيىم تۇرادى. وتىرىككە, جالعاندىققا جانى قاس. ادامنىڭ كەمشىلىگىن, قاتەلىگىن بەتىڭ بار, ءجۇزىڭ بار دەمەي ايتىپ سالادى. سونىسىمەن دە ءوزى بىرقاتار ادامدارعا جاقپاي جۇرەدى. ساكەن اعامىزبەن ءبىلىم تالاستىرعىسى كەلگەنىمەن, بۇرىنىراق ءار جەردەن وقىعاندارىن اعاسىنان ەستىگەندەرىمەن قايتارا سالىستىرعان سوڭ: «ءيا, مەنىكى ءجون ەمەس ەكەن. وسىنىڭ ءبارىن بۇل كىسى قايدان بىلە بەرەدى؟» دەپ تاڭىرقايتىن.
اعامىزدىڭ بىلىمدارلىعىنا, كوپ وقىعاندىعىنا تەك امان ءىنىمىز عانا ەمەس, زامانداس اقىن-جازۋشىلار دا, ءوزىن عۇلاما سانايتىن تاريحشىلار دا ەرىكسىز تاڭعالاتىن. باسقوسۋلاردا, داستارقان باسىندا قادىر مەن تۇمانبايدىڭ دا, سايىن مەن قاليحاننىڭ دا شەشىلە اقتارىلىپ, كوسەمسي سويلەۋگە باتا الماعانداي ساكەن اعامىزدىڭ اۋزىنا قاراعانىن ءوزىمىز دە سان مارتە كورگەنبىز. مىنا ءبىر ەستەلىك تە وسىعان قاتىستى ەدى.
وتكەن عاسىردىڭ 80-ءشى جىلدارىنىڭ باسىندا تالدىقورعان وبلىستىق «وكتيابر تۋى» گازەتىندە قىزمەت اتقاردىم. كەزەكتى نومىرگە قول قويىپ, تۇنگى 12-لەرگە تامان ابەن (داۋرەنبەكوۆ) كۇيەۋ بالامىزدىڭ پاتەرىنە كەلسەم, شىعارماشىلىق ىسساپارمەن جۇرگەن الماتىداعى ءبىر توپ اقىن-جازۋشىلار دۇركىرەسە اۋقات ءىشىپ وتىر ەكەن. ەسىكتەن كىرمەي جاتىپ: «وۋ, داۋىستارىڭ كوش جەردەن ەستىلەدى عوي», دەپ ءۇن قاتقانىم ەسىمدە. قوناقتار وتىرعان بولمەگە باس سۇعا قويماعانمىن. داۋسىمدى ەستىگەن جۇرت تىم-تىرىس تىنا قالدى. «ءاي, مىنا سايتان قايدان ءجۇر؟» دەگەن تانىس داۋىس ەستىلدى. سويتسەك, داۋسىمىز ۇقساس بولدى ما, ءاۋىزۇي جاقتا شەشىنىپ جاتقان مەنى ساكەن بە دەپ قالعان قاليحان ىسقاقوۆ ەكەن. بۇكىل كەش بويى اۋىزدىعا ءسوز بەرمەي كوسىلە سويلەپ وتىرعان قالەكەڭ ىشكە كىرگەن مەنى كورگەن سوڭ: «ءاي, سەن سەكەن ەكەنسىڭ عوي. الگى پالە كەلىپ قالدى ما دەپ زارەم ءزار تۇبىنە كەتكەن جوق پا؟» دەگەنى. قاسىنداعىلاردىڭ: «نەدەن شوشىندىڭىز؟» دەگەن سۇراعىنا قاليحان اعامىزدىڭ: «كۇنى بويى ءبارىڭدى اۋزىما قاراتا سويلەپ وتىر ەدىم. ساكەن كەلسە ماعان ءسوز قايدا دەپ قالعانىم راس», دەگەنى. انىعى سول. ءازىل-قالجىڭى جاراسقان ۇلكەندى-كىشىلى قالامگەرلەر عانا ەمەس, كەزىندە ەل باسقارعان الدىڭعى اعالارى دا ساكەن وتىرعان جەردە كوپ سويلەي بەرمەيتىن. قانداي تاقىرىپ قوزعالماسىن, ارعى-بەرگى تاريحتى قوپارا وتىرىپ ايعاقتى, دالەلدى مىسالدارى ارقىلى جۇرتتى ەرىكسىز تىڭداتا بىلەتىن. بۇل ونىڭ كوپ وقىپ قانا قويماي, كوپ توقىعان دانىشپاندىعىنىڭ ءبىر بەلگىسى ەدى.
ءحىح-حح عاسىرلار ارالىعىندا ءومىر سۇرگەن ورىستىڭ اسا دارىندى اقىنى كونستانتين بالمونت جايىندا مارينا تسۆەتاەۆا: «اقىن ولەڭ جازۋدان وزگە نە بىلەدى دەپ ويلاۋشى ەدىم. سويتسەم ول – ءون بويىنا ءجۇز پروفەسسوردى قوندىرىپ العانداي ءبارىن-ءبارىن بىلەدى ەكەن», دەيتىن پىكىر بىلدىرسە, ماعان وسى ءسوز اقىن اعام ساكەن يماناسوۆقا قاراتا ايتىلعانداي بولادى دا تۇرادى. سەبەبى, ول كونە مىسىر, ۆاۆيلون, ريم يمپەرياسى, تۇركى الەمى مەن سولاردىڭ قاھارلى امىرشىلەرى, ءۇندى مەن قىتاي مادەنيەتى, قازاقتىڭ نەبىر جىرشى-جىراۋلارى مەن ەل بيلەگەن تۇلعالارى جايىندا تاڭدى تاڭعا ۇرىپ اڭگىمە ايتا بەرەتىن.
ات جالىن تارتىپ مىنگەن ادامنىڭ ارتىنان ەرگەن ۇرپاعى – قۇلدىراڭداعان ق ۇلىنىنىڭ قۇيىنداي ۇيىرىلگەن ءومىر اعىسىمەن كەتە بەرمەي, ءوزى شىقپاعان تەپسەڭدەردەن كورىنۋىن قالايتىنى زاڭدى قۇبىلىس. ءبىر جاسقا تولماي جاتىپ ءتىلى شىققان, 3-4 جاسىندا ەجىكتەپ كىتاپ وقىعان تۇڭعىشى الماستان كوپ ءۇمىت كۇتىپ ەدى. « ۇلىما» دەگەن ولەڭىن بىرگە وقيىقشى.
وتسەڭ, جانىم, تۇگەل ءبىر دۇبىرلەتىپ,
سۇلۋلاردى كورگەننەن دىرىلدەتىپ.
ايقاستاردا داۋسىڭدى اسىرىپ-اق,
شايقاستارعا باستاردا بۇرىن كەتىپ.
قاراپ قالار قىز بالقىپ, ەر ۇمىتپەن,
الدىڭدا اساۋ اعىس بار سەنى كۇتكەن.
كىرپىگىڭدى قاقپاستان كوكتەي وتسەڭ,
سالدىرتىپ ءبىر سال مىنەز, سەرىلىكپەن.
ورلىك جايلى وزگەگە سىردى ۇقتىرىپ,
ءورت بوپ جانىپ وتسەڭ-اۋ, دۇرلىكتىرىپ.
دوس ۇيىنە جەتسەڭ-اۋ ساعىندىرىپ,
جايناپ سالار شاقتاردى ءبىر كۇتتىرىپ.
جاقسىلىق تا جۇرسەڭ-اۋ جاساپ قانشا,
كۇلسەڭ دە ءبىر كۇلسەڭ-اۋ جاس اققانشا.
اق جانىڭدى ۇسىنىپ تۇرساڭ-اۋ كىل,
بىرەۋ سەنىڭ سىرتىڭنان تاس اتقانشا.
وسىلاي ءبىر تارتساڭ-اۋ تاڭعا الشاقتاپ,
كوڭىلىڭدى ادال دا اڭعال ساقتاپ.
ساڭقىلداپ تا ايتساڭ-اۋ ايتارىڭدى,
قۇرداستارىڭ كۇمىلجىپ قالعان شاقتا,
جەتكەنىڭنەن جارىعىم, جەتپەگىڭ كوپ,
وسىلايشا وتكەيسىڭ كوكتە گۇلدەپ,
جاۋىڭ بولسا, قالسىن دا قاراداي ءبىر,
«مىناۋىڭنىڭ شالقۋى-اي؟» – دەپ تە كۇندەپ.
وسى بولسىن دەمەيمىن بار اسىلىڭ,
ءومىر دە ءبىر جورىق قوي, قاراشى, ۇلىم,
ءوزىم ىزدەپ كەلگەن كوپ قاسيەتتى,
سەنەن تاپسام دەپ تۇرمىن, قاراشىعىم.
بۇل ارمانى, اكە اڭساۋى ءبىر كۇندە تاس-تالقان كۇيرەدى. ىشكى ىستەر ورگاندارىندا ەڭبەك جولىن باستاعان الماس 90-شى جىلداردىڭ ورتا تۇسىنا تامان قاندىقول قاراقشىلاردىڭ قولىنان قازا تاپتى. اعامىزدىڭ كۇيزەلگەنىن, قۇسالانعانىن كورۋ وڭايعا سوققان جوق. تاۋ تۇلعالى ازاماتتىعىن دا سول كۇندەرى تانىتىپ باقتى. كۇيرەمەدى. ءىشى قان جىلاپ تۇرسا دا ساكەن ەكەنىن, بەكەم ەكەنىن تانىتتى.
الدىنا اباي باستاعان مارقاسقالار كەلسە دە ايىلىن جىيمايتىن, بايلىق پەن بيلىكتىڭ بۋىنا پىسكەن, ساناسىنا رۋحاني داۋلەتتى ءسىڭىرۋدى ەرىككەننىڭ ەڭبەگى سانايتىن, كوك قاعازدىڭ سىلدىرىنان وزگەنى «قازاقتىڭ بىلدىرىنا» بالايتىن الكەۋدە اتقامىنەرلەردى كورگەندە جانى كۇيزەلەتىن. ەگەمەن ەل بولساق, ءوز قوتىرىمىزدى ءوزىمىز قاسيتىن كۇنگە جەتسەك دەيتىن ارمان-اڭساۋلارى جۇزەگە اسقاندا جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتتىعىنا سايلانعان ول ەل مۇڭىن, حالىق زارىن ءوزى باسقارعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسى» دەپ اتالاتىن گازەت پەن دەپۋتاتتىق مىنبەردەن بيلىك قۇلاعىنا جەتكىزبەك بولعاندا, امال قايسى, ەكەۋى دە تاراپ كەتتى.
ول ولەڭ دەيتىن قۇدىرەتكە شاڭ جۋىتپادى, ءار شىعارماسىنىڭ بويىنان ساكەن مىنەزىنىڭ, ساكەن قۋاتىنىڭ اڭقىپ تۇرۋىن اڭسادى. ابايدىڭ الدىندا باس ءيىپ, قاسىمعا ەلىكتەدى, مۇقاعاليدى ەرەكشە قۇرمەت تۇتتى. جازعاندارىن تىم قۇرىسا مىڭنىڭ ءبىرى وقىپ, ءجۇزدىڭ ءبىرى ساناسىنا توقىر دەپ ۇمىتتەندى. سوندىقتان دا ول جىل سايىن كىتاپ شىعارۋدى, كوپىرتىپ جازۋدى ماقسات تۇتپادى. ۇشىنا بال جاعىلعان جەبەدەي ءار ولەڭىنىڭ قازاق دەيتىن حالىقتىڭ جان سەزىمىن وياتۋىن, جۇرەگىنە تەكتىلىك پەن بەكزاتتىق, تازالىق پەن يناباتتىلىق سىڭىرگەنىن اڭسادى.
ايىقپاس دەرتكە شالدىققاندار مەن جارىق دۇنيەنىڭ قىزىعىنان جالىققاندار بولماسا اجال قۇشۋدى اڭسايتىن ادامنىڭ اللا تاعالانىڭ امىرىنە كۇپىرلىك كەلتىرەتىن قاسيەتتى قۇران كارىمدە دە انىق بايقالادى. ونداي ادامعا جانازا شىعارىلمايدى, قورىمنان ورىن ۇسىنىلمايدى, وقشاۋ ورىنعا جەرلەنەدى. اعام ساكەن بولسا ولىمگە ۇمتىلمادى, ءومىردى, جاعىمپازدىق پەن جالعاندىقتان ادا ءومىردى اڭسادى. ءماريا جەڭگەمە, پاتەرىنىڭ ءتورت قابىرعاسىنا سوڭعى رەت جانارىن قاداعان كۇيى اقتىق دەمى بىتكەنشە ومىرگە قۇشتار بولدى. بىراق جانىن قينامايتىن, وتباسىن ابىگەرگە سالمايتىن, اعايىن-تۋىستى رەنجىتپەيتىن اق ولىممەن كوز جۇمۋدى اڭسادى. سولاي بولدى دا.
اقتىق ساپارعا اتتانار ءساتىن سەزگەن دە بولار, ايتەۋىر, جەلتوقساننىڭ 10-ى كۇنى جانىنا نەمەرەسى جانىبەكتى الىپ جاتاتىن اعامىز: «ءاي, ءماريا, بۇگىن مەنىڭ قاسىما سەن جاتشى», دەگەن كورىنەدى. كەشكى اۋقاتىن ءىشىپ, ساعات سەگىزدەر شاماسىندا جەدەل جاردەم دارىگەرلەرىنە سوڭعى رەت تەكسەرىلگەن اقىن جۇرەگى تۇنگى ەكىدەن اسا بەرگەندە سوعۋىن توقتاتتى. ومىرگە قۇشتار ەدى. اجالدى اڭساماعان كۇيى, اق ءولىم, ازاپسىز ءولىم تىلەگەن قالپى ءفاني دۇنيەنى قانشا قيماسا دا, اڭساعان ارماندارىنىڭ بارشاسىن تاۋىسقانداي باقيلىققا اتتانىپ كەتە باردى. ارتىندا وتباسى, بالا-شاعاسى, ەڭىرەي ەزىلگەن بىزدەر – تۋعان-تۋىستارى مەن جورا-جولداستارى, ەڭ نەگىزگىسى ارلى دا ادۋىن جىرلارى, ارقالى دا ارلى اقىن رەتىندە جيناعان ابىروي-اتاعى مەن داڭقى قالدى. عاسىرلارعا جالعاساتىن ەكىنشى عۇمىرى باستالدى.
سەكەن يماناسوۆ.
الماتى.