«حايان» – قۋاتى جونىنەن فيليپپيندە ويران سالعان سوڭعى ءجۇز جىلداعى ەڭ كۇشتى داۋىل دەلىنىپ وتىر. قازىرگى كەزدە تابيعي اپات سالدارىنان كوز جۇمعاندار سانى شامامەن 10 مىڭ ادام دەگەن مالىمەت بار. بىراق قيراعان قالالار مەن اۋىلدارداعى ۇيىندىلەردى تازالاماي جاتىپ قازا تاپقانداردىڭ ءدال سانىن ايتۋ مۇمكىن ەمەس.
ەل مىڭداعان ارالداردا ورنالاسقاندىقتان, كەلىپ جاتقان گۋمانيتارلىق كومەكتەر دە ەلدى مەكەندەرگە بىردەي دەڭگەيدە بولىنە الماۋدا.
شاراينا
«حايان» – قۋاتى جونىنەن فيليپپيندە ويران سالعان سوڭعى ءجۇز جىلداعى ەڭ كۇشتى داۋىل دەلىنىپ وتىر. قازىرگى كەزدە تابيعي اپات سالدارىنان كوز جۇمعاندار سانى شامامەن 10 مىڭ ادام دەگەن مالىمەت بار. بىراق قيراعان قالالار مەن اۋىلدارداعى ۇيىندىلەردى تازالاماي جاتىپ قازا تاپقانداردىڭ ءدال سانىن ايتۋ مۇمكىن ەمەس.
ەل مىڭداعان ارالداردا ورنالاسقاندىقتان, كەلىپ جاتقان گۋمانيتارلىق كومەكتەر دە ەلدى مەكەندەرگە بىردەي دەڭگەيدە بولىنە الماۋدا.
سوندىقتان كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەش جاردەم الا الماي وتىرعان قالالار مەن اۋىلدار دا بار. وسىنىڭ سالدارىنان ۇرلىق-قارلىق بەلەڭ الۋدا. اسىرەسە, ازىق-ت ۇلىك پەن اۋىز سۋعا دەگەن سۇرانىس ۇلكەن. ادامدار مۇنداي قادامدارعا امالدارى جوقتىقتان بارىپ جاتقاندارىن دا جاسىرمايدى. ەلگە الەمنىڭ كوپتەگەن ايماقتارىنان گۋمانيتارلىق كومەكتەر دە جەتكىزىلە باستادى. ماسەلەن, جاپونيا 10 ملن. دوللار قايتارىمسىز كومەك بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
ەلدەگىلەردى قارالاعان ەركە قىز
وزبەكستان پرەزيدەنتىنىڭ قىزى گۇلنار كاريموۆا ءوزىنىڭ تۆيتتەرىندە جەرگىلىكتى ارنايى قىزمەتتەگىلەرگە قاراتىپ كەزەكتى ايىپتاۋلارىن جازدى. بۇل جولى ول پرەزيدەنتتىڭ قاۋىپسىزدىك قىزمەتىندەگىلەردى (پقق) جەردەن الىپ, جەرگە سالادى.
پرەزيدەنت قىزىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, پقق-نىڭ بىرقاتار قىزمەتكەرلەرى كورىنەۋ تۇتقىنعا الىنعان. بۇل جايت اتالعان قىزمەت باستىعىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى بوتير ۋماروۆتىڭ سىبايلاستارىنىڭ كۋاگەرلىك تانىتۋى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلسا كەرەك. ەندى ولار وزدەرىنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنە باستارىمەن جاۋاپ بەرسىن, دەپ جازادى گ.كاريموۆا. ونىڭ جازۋىنشا, قاۋىپسىزدىك قىزمەتىندە ناعىز شەكتەن شىعۋشىلىق – قول استىنداعىلارعا قول جۇمساۋ, جۇمىس ورنىندا ماستىققا بوي الدىرۋ سەكىلدى اۋاجايىلۋشىلىق قالىپتاسقان.
تورونتو مەرى ناشاقور ءارى ماسكۇنەم
بۇعان دەيىن كانادانىڭ تورونتو قالاسىنىڭ مەرى روب فورد تۋرالى الەمدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءبىراز شۋلاعان اقپاراتتار تاراتتى. بۇل شۋ نەگىزسىز ەمەس ەكەنىن ايعاقتايتىن فاكتىلەر دە از ەمەس سەكىلدى. سونىڭ بىرەۋى «ەۋرونيۋس» تەلەارناسىنان دا كورسەتىلدى.
قالا حالقىنىڭ جاپپاي نارازىلىعىنا قاراماستان, ناشاقور ءارى ىشكىش قالاباسى قىزمەتىنەن كەتپەيتىنىن, ەمدەلەتىنىن, ويتكەنى, قالا تۇرعىندارىنىڭ الدىنداعى مىندەتىن اتقارۋى كەرەكتىگىن ايتىپ, ءبىراز قاسارىستى. «تەلەديدارعا شىققان بەينەروليكتەن مەنىڭ قاتتى ماس ەكەنىم انىق بايقالادى. مەن شىن مانىندە قاتتى ماس ەدىم. تورونتو ازاماتتارىنا باسقا نە دەرىمدى بىلمەيمىن», دەگەن ەدى 44 جاستاعى قالا مەرى جۋرناليستەرگە قاراتىپ ايتقان سوزىندە. الايدا, تورونتو پوليتسياسى وزدەرىندە مەرگە قاتىستى تاعى ءبىر بەينەروليك بار ەكەنىن مالىمدەپ وتىر. ول سوتتا ايعاق رەتىندە پايدالانىلۋى مۇمكىن.
پولشا مەن ۋكراينا كىمنەن قورعانباق؟
پولشا قورعانىس مينيسترلىگى ۋكراينا قورعانىس-وندىرىستىك كەشەنىنىڭ وكىلدەرىمەن پولياك جەرىندە تانككە قارسى قولدانىلاتىن زىمىران كەشەنىن بىرلەسىپ جاساۋ مۇمكىندىگى جونىندە كەلىسسوز ءجۇرگىزگەن. پولشانى ۋكراينادا جاسالاتىن «بارەر» دەپ اتالاتىن زىمىران كەشەنى قىزىقتىرىپ وتىرعان سەكىلدى.
ءسويتىپ, ۇستىمىزدەگى جىلعى قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى پولياك-ۋكراين بىرلەسكەن كوميتەتىنىڭ ءماجىلىسى وتەدى دەپ كۇتىلۋدە. وندا ۋكراينا پولشا تاراپىنا ءوزىنىڭ ۇسىنىستارىمەن شىقپاق. ال «بارەرگە» كەلسەك, ول بتر-ءدىڭ نەمەسە برونەترانسپورتەردىڭ مۇناراسىنا ورناتىلاتىن قوندىرعى بولىپ تابىلادى. «بارەر» 5 مىڭ مەتر قاشىقتىقتاعى نىسانانى جويىپ جىبەرۋگە قابىلەتتى كورىنەدى. وسىلايشا, ۋكراينا مەن پولشا باسشىلىعى وزدەرىنىڭ اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىعىن ايتارلىقتاي دەڭگەيدە ۇلعايتا تۇسۋگە نيەت تانىتىپ وتىرعانداي.
بەيبىت كەلىسىمگە قول قويعىسى جوق
كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ (كدر) باسشىلىعى ۇكىمەتتىك اسكەرلەرمەن سوعىستا ءوزىنىڭ جەڭىلگەندىگىن مويىنداعان م23 كوتەرىلىسشىلەر توبىمەن بەيبىت كەلىسىمگە قول قويۋدان باس تارتتى. قول قويۋ سالتاناتى كەشە م23 سەركەلەرى جاسىرىنىپ جۇرگەن ۋگاندادا ءوتۋى ءتيىس بولاتىن.
بىراق كدر باسشىلىعىنىڭ وكىلدەرى قۇجاتقا قول قويىلاتىن زالدا توبە كورسەتپەگەن. كونگو ۇكىمەتىنىڭ وكىلى لامبەرتا مەندەنىڭ سوزىنە قاراعاندا, كەلىسسوزدەر كەزىندە بىتىمگەرشى ءرولىن اتقارعان ۋگاندا تاراپى تەرميندەردى قاتە ءتۇسىنىپ, قۇجاتتى «كەلىسىم» دەپ اتاعان. كدر باسشىلىعى قۇجات «دەكلاراتسيا» دەپ اتالۋى ءتيىس دەپ سانايدى. ەگەر كەلىسىم ءماتىنى قاندايدا ءبىر وزگەرىسكە ۇشىرايتىن بولسا, كونگو ۇكىمەتى وعان قول قويمايدى, دەپ مالىمدەپ وتىر ل.مەندە. كوتەرىلىسشىلەر كونگو باسشىلىعىنا قارسى اسكەري ءىس-قيمىلدى 2012 جىلى باستاپ, جاقىندا جەڭىلىس تاپقان بولاتىن.
ازاماتتىق العانعا سالتانات لايىق
لاتۆيا ۇكىمەتى كەشە ازاماتتىق الۋدىڭ جاڭا ەرەجەسىن قارادى. ول بويىنشا بۇل ءراسىمدى قازىرگىگە قاراعاندا سالتاناتتىراق ەتۋ كوزدەلەدى. اڭگىمە بولىپ وتىرعان ەرەجەنى ەلدىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جاساپتى. وندا ناتۋراليزاتسيا جولىمەن ازاماتتىق العان ادامدار لاتۆياعا ادالدىعى تۋرالى سالتاناتتى انت بەرۋلەرى ءتيىس دەپ كورسەتىلگەن كورىنەدى.
بۇل ءۇشىن ارنايى سالتانات ۇيىمداستىرىلادى. ول وتەتىن جەردە لاتۆيانىڭ تۋى مەن ەلتاڭباسى تۇرۋى ءتيىس. ال سالتانات باسىندا ەلدىڭ ءانۇرانى ورىندالۋى شارت. قازىرگى كەزگە دەيىن لاتۆيادا مۇنداي شارالار بولعان ەمەس. ازاماتتىق العان ادام انتقا قول قويسا جەتكىلىكتى بولاتىن. ەگەر ۇكىمەت جاڭا ەرەجەنى قولداعان جاعدايدا سالتاناتتى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن شامامەن 46,8 مىڭ لات (شامامەن جىلىنا 67 مىڭ ەۋرو) قاجەت بولادى ەكەن. بۇل قارجى سالتانات وتەتىن بولمەنى بەزەندىرۋ, شاقىرۋ قاعازدارىن دايىنداپ جىبەرۋ, گۇل جانە جاڭا ازاماتتارعا سىيلىق الۋ ءۇشىن جۇمسالادى دەپ كوزدەلگەن.
اسكەري جەر سەرىگىن وربيتاعا شىعاردى
«بايقوڭىر» كوسمودرومىنان ستارت العان «پروتون-م» زىمىران ۇشىرعىشى وربيتاعا رەسەي قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري جەر سەرىگىن ءساتتى شىعاردى. بۇل جونىندە «ينتەرفاكس» اگەنتتىگىنە رەسەي قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اۋە-عارىش قورعانىسى اسكەرلەرى ءجونىندەگى ءباسپاسوز قىزمەتى باسقارماسىنىڭ رەسمي وكىلى دميتري زەنين مالىمدەگەن.
12 قاراشاعا قاراعان ءتۇنى جەر وربيتاسىنا شىعارىلعان جەر سەرىگى 36 مىڭ شاقىرىم بيىكتىكتە ۇشىپ جۇرەتىن بولادى. رەسەي قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ مۇددەسىنە جۇمىس ىستەيتىن اپپارات اسكەري بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان. جاڭا جەر سەرىگى بۇگىندە بايلانىستىڭ ءبىرتۇتاس عارىشتىق جۇيەسىنە ەنىپ ۇلگەرگەن. ول جەتۋى قيىن تاۋلى ايماقتاردى قوسا العاندا, الىستاعى اسكەري بولىمدەردىڭ سەنىمدى اقپارات الماسۋلارىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. قازىرگى كەزدە وربيتاداعى وسىنداي ءتورت جەر سەرىگىنىڭ ۇشەۋى جۇمىس ىستەپ تۇرعان كورىنەدى.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.