كەشە ەلورداداعى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە «دەربەس مەديتسينا جانە عالامدىق دەنساۋلىق» دەگەن تاقىرىپتا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا جۇمىسىن باستادى.
بيومەديتسينانىڭ دەربەس مەديتسينا سالاسى الەمدىك مەديتسينانىڭ وزىق جەتىستىكتەرىنىڭ قاتارىندا اتالادى.
كەشە ەلورداداعى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە «دەربەس مەديتسينا جانە عالامدىق دەنساۋلىق» دەگەن تاقىرىپتا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا جۇمىسىن باستادى.
بيومەديتسينانىڭ دەربەس مەديتسينا سالاسى الەمدىك مەديتسينانىڭ وزىق جەتىستىكتەرىنىڭ قاتارىندا اتالادى.ونىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى – ءاربىر ناۋقاسقا جەكە كۇتىم جاساۋ, گەنەتيكالىق ەرەكشەلىگىنە قاراي ەم تاعايىنداۋ. دەربەس مەديتسينا ءسوزى بىزدە سوڭعى بىرەر جىلدا عانا ايتىلىپ جۇرگەنىمەن, بۇل جيىرما ءبىرىنشى عاسىردىڭ باسىندا نەگىزى قالانعان, نارىققا دەندەپ ەنگەن ىرگەلى سالا. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, ءومىر تۋرالى عىلىمدار ورتالىعىنىڭ باستاماشىلىعىمەن وتكىزىلىپ جاتقان حالىقارالىق جيىندا وسى سالانىڭ سوڭعى جاڭالىقتارى پاش ەتىلمەك. ياعني, الەمنىڭ ءتۇرلى مەملەكەتىنەن كەلگەن عالىمدار ناۋقاستى جەكە ەمدەۋ بويىنشا ءوز ءادىس-تاسىلدەرىمەن, وعان قوسا عالامدىق دەنساۋلىق جانە بيوينفورماتيكا ماسەلەلەرى بويىنشا تىڭ يدەيالارىمەن بولىسپەك.
ەكى كۇندىك جيىن بارىسىندا فۋميحيكو ماتسۋدا (جاپونيا), يونگ يل كيم (كورەيا), توشيحيرو تاناكا (جاپونيا), مارتين بوباك ( ۇلىبريتانيا) سىندى پروفەسسورلار باستاعان توپ پانەلدىك سەسسيانىڭ نازارىن گەنوميكا مەن دەربەستەندىرىلگەن مەديتسينانىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن ماسەلەسىنە باعىتتايتىن بولادى. ال, پلەنارلىق وتىرىستىڭ ەكىنشى بولىگىندە ستەند باياندامالارى مەن عالىمداردىڭ عىلىمي جۇمىستارىنىڭ كورمەسى جوسپارلانۋدا. بۇعان گارۆارد مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتى جانە پيتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتى سياقتى الەمگە تانىلعان وقۋ وردالارىنىڭ عالىمدارى قاتىسادى. جالپى, جيىنعا اقش, جاپونيا, ەۋروپا ەلدەرىنىڭ, كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ جانە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ عالىمدارى كەلگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ءومىر تۋرالى عىلىمدار ورتالىعى وسىنىڭ الدىندا دا ەكى رەت كونفەرەنتسيا وتكىزگەن بولاتىن. ول جيىنداردا نەگىزىنەن ادام ءومىرىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلعان بولسا, تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان وسى كونفەرەنتسيانىڭ ماقساتى – وتاندىق عالىمدار مەن قوعامنىڭ نازارىن دەربەس مەديتسيناعا بۇرۋ. بۇل جايىندا ءومىر تۋرالى عىلىمدار ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جاقسىباي ءجۇمادىلوۆتىڭ پىكىرى تومەندەگىدەي: «دەربەس مەديتسينا – اسىرەسە, اقش پەن ەۋروپا مەملەكەتتەرىندە جاقسى دامىعان سالا. مىسالى, اقش-تا دەربەس مەديتسينانىڭ ءبىر جىلدىق نارىعى 230 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى. ولار 2015 جىلى بۇل قارجىنى ەكى ەسە وسىرمەك. ال, بىزدە بۇل دامىماعان. ونى دامىتۋ ءۇشىن زياتكەرلىك الەۋەت پەن ينفراقۇرىلىم كەرەك. ءبىزدىڭ ورتالىق وسى سالا بويىنشا شەتەلدەردە مامانداردى وقىتۋدا. بىراق, بىلىكتى مامانداردى دايارلاپ شىعارۋ ءۇشىن كەمىندە ون جىلداي ۋاقىت قاجەت. ينفراقۇرىلىم ماسەلەسى دە بۇگىن-ەرتەڭ شەشىلەيىن دەپ تۇرعان جوق. سويتە تۇرا ءبىز قوعامنىڭ نازارىن دەربەس مەديتسيناعا اۋدارعىمىز كەلەدى. ال, عالامدىق دەنساۋلىققا كەلەر بولساق, بۇل تاقىرىپ بويىنشا نەگىزىنەن جىلدام تارالاتىن ۆيرۋستىق ينفەكتسيالارعا قاتىستى ماسەلەلەر ءسوز بولادى».
ايتا كەتۋ كەرەك, كونفەرەنتسيا جۇمىسى اعىلشىن تىلىندە وتۋدە. وزگە ەلدەردەن كەلگەن پروفەسسورلارمەن قاتار كەشە بىرقاتار وتاندىق جاس مەديتسينا دوكتورلارى اعىلشىن تىلىندە باياندامالار جاساپ, ءوز ەمدەۋ ەرەكشەلىكتەرىن ورتاعا سالدى.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».