ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين باستاعان قازاقستاندىق پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا قازان ايىنىڭ 14-17-ءسى ارالىعىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىندا بولدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى حالىق وكىلدەرى بۇكىلقىتايلىق جينالىسىنداعى وزدەرىنىڭ ءارىپتەستەرىمەن كەزدەسىپ, وڭىرلەرگە اتباسىن تىرەدى. قازاقستان مەن قىتاي – ستراتەگيالىق ارىپتەستەر جانە تاتۋ كورشىلەر. ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناعان 21 جىلدىڭ ىشىندە ءوزارا ىقپالداستىق قارقىندى ءارى جەمىستى دامىپ كەلەدى.
ەكى ەل كوشباسشىلارىنىڭ كەزدەسۋلەرى قوس مەملەكەتتىڭ كوپجاقتى ارىپتەستىگىن ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە جەتكىزدى.
ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين باستاعان قازاقستاندىق پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا قازان ايىنىڭ 14-17-ءسى ارالىعىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىندا بولدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى حالىق وكىلدەرى بۇكىلقىتايلىق جينالىسىنداعى وزدەرىنىڭ ءارىپتەستەرىمەن كەزدەسىپ, وڭىرلەرگە اتباسىن تىرەدى. قازاقستان مەن قىتاي – ستراتەگيالىق ارىپتەستەر جانە تاتۋ كورشىلەر. ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناعان 21 جىلدىڭ ىشىندە ءوزارا ىقپالداستىق قارقىندى ءارى جەمىستى دامىپ كەلەدى.
ەكى ەل كوشباسشىلارىنىڭ كەزدەسۋلەرى قوس مەملەكەتتىڭ كوپجاقتى ارىپتەستىگىن ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە جەتكىزدى.
مەملەكەتارالىق بايلانىستى نىعايتۋدا ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ زاڭ شىعارۋشى ورگاندارىنىڭ دا ىقپالى زور.
ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين مەن حالىق وكىلدەرى بۇكىلقىتايلىق جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجان دەتسزيان الداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
تاراپتار قازاقستان-قىتاي ارىپتەستىك دەڭگەيىن جوعارى باعالادى. وسى جولدا مەملەكەت كوشباسشىلارىنىڭ قول جەتكىزگەن كەلىسىمدەرى ءوزارا ءتۇسىنىستىك پەن تاتۋ كورشىلىك جاعدايىندا قارقىندى جانە سىندارلى دامۋ جولىنا تۇسكەن مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناستىڭ جارقىن ۇلگىسىنە اينالعاندىعىنا باسا نازار اۋدارىلدى.
نۇرلان نىعماتۋلين مەن چجان دەتسزيان قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ ۇزاق مەرزىمدى قۇجاتتارىندا كورسەتىلگەن ماقساتتاردى زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا پارلامەنتتەر الدىندا ۇلكەن مىندەتتەر تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستاندىق جانە قىتايلىق پارلامەنتشىلەردىڭ الداعى بىرلەسكەن ارەكەتكە بايلانىستى جوسپارلارى زور.
وعان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسى مەن حالىق وكىلدەرى بۇكىلقىتايلىق جينالىسى اراسىندا قول قويىلعان مەموراندۋم مىسال بولا الادى.
– قىتايدا وتكەن بارلىق كەزدەسۋلەر ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق بەدەلى وتە جوعارى ەكەنىن كورسەتتى. بۇل جەردە پرەزيدەنتىمىزدىڭ بارلىق باستامالارىن قىتاي رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى دە, ۇكىمەت مۇشەلەرى دە, قاراپايىم حالىق تا وتە جاقسى بىلەدى. ول ەكى ەلدىڭ پارلامەنتارالىق بايلانىسىن نىعايتۋعا دا ەرەكشە سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان ءبىزدىڭ پارلامەنتتەرىمىز اراسىندا ارنايى كەلىسىمگە قول قويىلدى. بۇل قۇجات ەلباسىنىڭ جانە قىتاي توراعاسىنىڭ ستراتەگيالىق كەلىسىمدەرىن زاڭ جاعىنان قولداۋعا دا ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىز, – دەپ اتاپ ءوتتى نۇرلان نىعماتۋلين.
بۇل قول قويىلعان كەلىسىمنىڭ ماقساتى – اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا ارىپتەستىك جونىندەگى توپتار مەن پارلامەنتتىڭ سالالىق كوميتەتتەرى اراسىندا زاڭ شىعارماشىلىق جۇمىستار بويىنشا تاجىريبە الماسۋ. سونىمەن قاتار, حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمدار اياسىندا ءوزارا قولداۋ كورسەتۋ.
حالىق وكىلدەرى بۇكىلقىتايلىق جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجان دەتسزيان دا ەكى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ كەلىسىمدەرىن تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پارلامەنتارالىق قاتىناستى نىعايتۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندىق تاراپ ءتيىمدى ۇنقاتىسۋ الاڭى رەتىندە ارىپتەستىك جونىندەگى پارلامەنتارالىق كوميسسيا قۇرۋدى ۇسىندى.
بىرلەسكەن پارلامەنتتىك كوميسسيا جيىنى كەلەسى جىلى استانادا وتەدى دەپ جوسپارلانعان.
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى سيان قالاسىندا بولىپ, شەنسي پروۆينتسياسىنداعى حالىق وكىلدەرى جينالىسىنىڭ توراعاسى – پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى چجاو چجەنيۋنمەن كەزدەستى.
قازاقستاندىق وكىلدەر پروۆينتسيانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىمەن, ورتالىقتىڭ ايماقتارمەن ءوزارا بايلانىسىمەن, وكىلەتتى ورگاندار بيلىگىنىڭ ايماقتاردىڭ قىزمەتىنە قاتىستى ماسەلەلەرىمەن دە تانىستى.
نۇرلان نىعماتۋلين چجاو چجەنيۋنمەن بولعان اڭگىمە بارىسىندا ءبىزدىڭ ەلدەردى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك قاتىناستار بايلانىستىرىپ تۇرعان تاتۋ كورشى رەتىندە اتاپ ءوتتى. 1700 شاقىرىمنان اساتىن ورتاق شەكارا قازاقستاننىڭ شىعىس ايماقتارى مەن قىتايدىڭ باتىس ايماقتارىن قامتىپ, ىنتىماقتاستىق پەن دوستىقتىڭ ايشىقتى بەلگىسىنە اينالىپ وتىر. تاۋار اينالىمىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى شەكاراارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
سونىمەن بىرگە, ءماجىلىس توراعاسى قازاقستان-قىتاي پارلامەنتشىلەرىنىڭ باستى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى بايلانىستى نىعايتىپ, شەكارالىق ايماقتاردىڭ جان-جاقتى ىنتىماقتاستىعىن قولداپ, زاڭنامالىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋ ەكەنىن جەتكىزدى.
تاراپتار ايماقتاردى دامىتۋ بويىنشا رەفورمالاردى زاڭ جۇزىندە قامتاماسىز ەتۋ تاجىريبەلەرىمەن الماستى.
شەنسي پروۆينتسياسىندا قازاقستان دەلەگاتسياسىنا ەرەكشە ءارى وتە باعالى سىيلىق تابىس ەتىلدى. ول جەرگىلىكتى سۋرەتشى بامبۋك قاعازىنان جاساعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سۋرەتى.
چجەن فۋلين قىتايلىقتارعا كەڭىنەن تانىمال. ول اسپاناستى ەلىندە ەرەكشە قۇرمەتتەلەتىن مەملەكەت باسشىلارىنىڭ سۋرەتتەرىن سالۋمەن اينالىسادى.
– مەن سىزدەردىڭ پرەزيدەنتتەرىڭىزدى مويىندالعان كوشباسشى رەتىندە وتە قاتتى سىيلايمىن. وسى تەرەڭ قۇرمەتىمنىڭ بەلگىسى رەتىندە ونىڭ سۋرەتىن سالدىم. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندى جانە ونىڭ قيالعا بەرگىسىز استاناسىن كورۋدى ارماندايمىن, – دەيدى سۋرەتشى.
قىتاي سۋرەتشىسىنىڭ قولىنان شىققان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سۋرەتى قازاقستان مەن قىتاي حالىقتارى دوستىعىنىڭ ناقتى كورىنىسى بولىپ تابىلادى.
ساۋلەبەك ءبىرجان.