كەشە استانادا يننوۆاتسيانى ناسيحاتتاۋ ماقساتىنداعى ءۇش جەتەكشى – «NIF$50K» يننوۆاتسيالىق بيزنەس-جوسپارلار, «راتسيوناليزاتور.KZ» راتسيوناليزاتورلىق ۇسىنىستار, «ورلەۋ اقپاراتى» يننوۆاتسيالىق تاقىرىپتاعى ۇزدىك جۋرناليستىك ماتەريالدار بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى.
شارانى قر يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى جانە «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋ حولدينگىنىڭ» قولداۋىمەن «تەحنولوگيالىق دامۋ جونىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىك» اق ۇيىمداستىردى.
كەشە استانادا يننوۆاتسيانى ناسيحاتتاۋ ماقساتىنداعى ءۇش جەتەكشى – «NIF$50K» يننوۆاتسيالىق بيزنەس-جوسپارلار, «راتسيوناليزاتور.KZ» راتسيوناليزاتورلىق ۇسىنىستار, «ورلەۋ اقپاراتى» يننوۆاتسيالىق تاقىرىپتاعى ۇزدىك جۋرناليستىك ماتەريالدار بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى.
شارانى قر يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى جانە «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋ حولدينگىنىڭ» قولداۋىمەن «تەحنولوگيالىق دامۋ جونىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىك» اق ۇيىمداستىردى.
سالتاناتتى ماراپاتتاۋ راسىمىنە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترى اسەت يسەكەشەۆ, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆ, «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋ حولدينگى» اق باسقارۋشى ديرەكتورى – باسقارما مۇشەسى قانىش تولەۋشين, «تەحنولوگيالىق دامۋ جونىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىك» اق باسقارما توراعاسى ايدىن كۇلسەيىتوۆ, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, يننوۆاتورلار, سالالىق اسسوتسياتسيا وكىلدەرى قاتىستى.
«يننوۆاتسيالىق ساياسات تابىستىلىعىنىڭ نەگىزگى فاكتورى – يننوۆاتسيانىڭ دامۋ ۇدەرىسىنە حالىقتىڭ بارلىق وكىلدەرىن تارتۋ», – دەپ اتاپ كورسەتتى ءا.يسەكەشەۆ ماراپاتتاۋ كەزىندەگى سوزىندە.
ماراپاتتاۋ راسىمىندە بايقاۋلاردىڭ قورىتىندىسى جاريالاندى:
NIF$50K رەسپۋبليكالىق يننوۆاتسيالىق بيزنەس-جوسپارلار بايقاۋىنىڭ ءبىرىنشى جۇلدەسىن جانە 7 500 000 تەڭگە كولەمىندەگى قارجىلاي گرانتتى تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىنى, «ايماقتارداعى سۋ كوتەرگىش قۇرال» جوباسىنىڭ اۆتورى مىرزاحمەت تيۋلەەۆ جەڭىپ الدى. سۋ كوتەرگىش بۇل قۇرال ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنباي-اق, وزەن جاعالاۋىنداعى ايماقتاردى سۋارۋعا ارنالعان. جەڭىمپازدىڭ ايتۋى بويىنشا, كەز كەلگەن شارۋا قوجالىعى ەگىستىك القاپتارىنىڭ وزەن دەڭگەيىنەن تومەن ورنالاسۋىنا قاراماستان, جەردى سۋدىڭ جىلدامدىعى نەگىزىندە-اق سۋارۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇل قۇرال سەكۋندىنا 0,5 مەتر جىلدامدىققا يە سۋدى 6-دان 40 كۋبمەترگە دەيىنگى كولەمدەگى سۋ مولشەرىن 80 مەترگە دەيىنگى بيىكتىككە كوتەرۋگە ءمۇمكىندىك بەرەدى.
بايقاۋعا بيىل قاتارىنان ەكىنشى رەت قاتىسىپ وتىرعان اقتوبە قالاسىنىڭ تۇرعىنى نۇرلان جانبۋرين 2 500 000 تەڭگە كولەمىندەگى قارجىلاي سىياقى مەن جۇلدەلى ەكىنشى ورىنعا يە بولدى. ول ماسادان قورعايتىن تەرەزە قاباتىنىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيداتىنا سايكەس, ءۇيدى شاڭ مەن تۇتىننەن قورعايتىن, قاراپايىم, ءارى قۇنى اسا قىمبات ەمەس, ءتيىمدى اۋا تازالاۋ جۇيەسىن ويلاپ تاپتى. ونىڭ ونەرتابىسى اۋىستىرىلۋى ءتيىس سۇزگىلەردى قاجەت ەتپەيدى, ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ قاجەتتىلىگى تومەن جانە ارتىق شۋى جوق, ەڭ باستىسى, ۇيدەگى اۋانى قالالىق گاز, ءتۇتىن جانە باسقا دا دەنساۋلىققا زياندى زاتتاردان قورعاپ, اللەرگيالىق اۋرۋلاردىڭ ازايۋىنا ىقپال ەتەدى.
ءۇشىنشى ورىنعا جانە 1 000 000 تەڭگە كولەمىندەگى قارجىلاي سىياقىعا الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىنى, «الدىڭعى جەڭىل مودۋل نەگىزىندە جاياۋ جۇرگىنشىنى قورعاۋ جۇيەسى» جوباسىنىڭ اۆتورى ماكسيم پودلەسنىح يە بولدى. ونىڭ تۇجىرىمىنشا, ەگەر بۇل ونەرتابىس وندىرىسكە ەنگىزىلەتىن بولسا, مىڭداعان تۇرعىننىڭ ءومىرىن امان ساقتاپ قالۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزبەك.
2013 جىلى NIF$50K رەسپۋبليكالىق يننوۆاتسيالىق بيزنەس-جوسپارلار بايقاۋىنا بارلىعى 376 ءوتىنىش قابىلداندى. جىل سايىن ءوتىنىش بەرۋ سانى ارتىپ كەلەدى. بايقاۋ وتكىزۋ ەرەجەسىنە سايكەس, كەلىپ تۇسكەن بارلىق وتىنىشتەر اراسىنان ۇزدىك 15 جوبا ىرىكتەلىنىپ الىندى. تاڭدالىپ الىنعان جوبا اۆتورلارى تەلەۆيزيالىق ينتەللەكتۋالدىق باعدارلامانىڭ كەيىپكەرلەرى رەتىندە كورەرمەنگە تانىتىلدى. ۇيىمداستىرۋشىلار ولارعا ءوز جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا كومەكتەسۋگە كۇش سالۋدا. وسى ماقساتتا اۆتورلارعا بايقاۋ بارىسىندا كاسىبي بيزنەس-باپكەرلەر مەن كەڭەسشىلەر تاراپىنان قارجىلىق جانە زاڭدىلىق تۇرعىسىنان كومەك كورسەتىلدى. بايقاۋ قاتىسۋشىلارى حالىقارالىق «Deloitte» كونسالتينگتىك كومپانياسىنىڭ كاسىپكەرلىك قۇپيالارىن اشاتىن مامانداندىرىلعان ارنايى ترەنينگتەرىنەن ءوتتى.
«راتسيوناليزاتور.KZ» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى ەل ىشىندەگى تالانتتى ونەرتاپقىشتاردى انىقتاپ, ىنتالاندىرۋمەن قاتار, ءتيىمدى ۇسىنىستار ەنگىزگەن كاسىپورىنداردى دا انىقتايدى. «ۇزدىك راتسيوناليزاتورلىق ۇسىنىس» نوميناتسياسى بويىنشا 3 ورىن جانە 1 000 000 تەڭگە كولەمىندەگى قارجىلاي سىياقى «قازاقستان تەمىر جولى» اق «قوستاناي ۆاگون پايدالانۋ دەپوسى» قىزمەتكەرى الەكساندر فەدورەنكوۆقا بۇيىردى. ەكىنشى ورىن جانە 1 500 000 تەڭگەنى «استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى» اق وكىلى بولات سۇلەيمەنوۆ ەنشىلەپ وتىر. ءبىرىنشى ورىن مەن 2 500 000 تەڭگە كولەمىندەگى سىياقى «قازفوسفات» جشس قىزمەتكەرلەرى مۇقاش ەسكەندىروۆ, لەونيد فرانگۋليدي, ءابسامات كەرەمباەۆ, سەرىك مىقتىباەۆ, الەكساندر مالىش جانە نيكولاي يۋرچەنكوعا بۇيىردى. اتالعان قىزمەتكەرلەر بىرلەسە وتىرىپ, «سارى فوسفوردى كومىرسۋتەكتى قوسپالاردان تازارتۋ ءادىسىن» ويلاپ تاپقان. اتالعان ۇسىنىس وندىرىسكە ەنگىزىلىپ, بۇگىندە ءوزىنىڭ جەمىسىن بەرۋدە. ۇسىنىستىڭ نەگىزگى يدەياسى – تسەنتريفۋگادا بەلسەندىرىلگەن كومىر قوسۋ ارقىلى فوسفوردان كومىرسۋتەكتى قوسپالاردى اجىراتۋ. ەكونوميكالىق تيىمدىلىك قوسپالاردان تازارتىلعان فوسفور مەن ادەتتەگى فوسفور باعاسىنىڭ ايىرماشىلىعىندا. سونىمەن قاتار, زاۋىت وندىرەتىن سارى فوسفوردى وتكىزۋ نارىعى كەڭەيۋدە. راتسيوناليزاتورلىق ۇسىنىس ەنگىزىلگەن سوڭ, زاۋىت 584,16 ملن. تەڭگە پايدا تاپتى.
«كاسىپورىندا راتسيوناليزاتورلىقتى قولداۋدىڭ ۇزدىك جۇيەسى» اتالىمىندا «قازمۇناي» اق ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى بولىپ تابىلاتىن «پمحز» جشس توپ جارىپ وتىر.
ءتورتىنشى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان «راتسيوناليزاتور.KZ» بايقاۋىنا بيىل 130 ءوتىنىش قابىلداندى (بىلتىر 103 ءوتىنىش). ساراپشىلىق كوميسسيا جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە ۇزدىك ۇسىنىس جانە ۇزدىك جۇيە اتالىمدارى بويىنشا اقتىق سىنعا وتكەن 10 اۆتور انىقتالدى.
«ورلەۋ اقپاراتى» يننوۆاتسيا تاقىرىبىنداعى جۋرناليستىك ماتەريالدار بايقاۋىنا بيىل بارلىعى 162 ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى. ولاردىڭ دەنى باسىلىمداردان (51%). عالامتورداعى ماتەريالدار بارلىق وتىنىشتەردىڭ 23 پايىزىن قۇراسا, تەلەۆيزيالىق سيۋجەتتەر – 13 پايىز, راديو باعدارلامالار – 10 پايىز جانە بلوگەرلەردىڭ ۇلەسى – 4 پايىز. بايقاۋدىڭ باس جۇلدەسى مەن 1 000 000 تەڭگە كولەمىندەگى قارجىلاي سىياقىنى «24KZ» تەلەارناسىنىڭ ءتىلشىسى مەدەتجان ىزعۇتدينوۆ يەمدەندى.
سونداي-اق, كەلەسى اتالىمدار بويىنشا جەڭىمپازدار انىقتالدى:
«قازاق ءتىلدى باسىلىمدارداعى ۇزدىك ماقالا» – سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى.
«ورىس ءتىلدى باسىلىمدارداعى ۇزدىك ماقالا» – ءجاميلا كارىموۆا, «مەگاپوليس» رەسپۋبليكالىق گازەتى.
«قازاق تىلىندەگى ۇزدىك تەلەۆيزيالىق سيۋجەت/باعدارلاما» – نۇرتاس ساپاروۆ, «قازاقستان» ۇلتتىق تەلەارناسى.
«ورىس تىلىندەگى ۇزدىك تەلەۆيزيالىق سيۋجەت/باعدارلاما» – شولپان نايمانباەۆا, «24 KZ» تەلەارناسى.
«قازاق تىلىندەگى ۇزدىك راديوباعدارلاما» – ريتا سارسەنوۆا, «قازاق راديوسى».
«ورىس تىلىندەگى ۇزدىك راديوباعدارلاما» – گۇلزات احمەتوۆا, «استانا» راديوسى.
«قازاق تىلىندەگى ۇزدىك ينتەرنەت ماتەريال» – ديانا قۇلماعانبەتوۆا, «Bnews.kz» اقپاراتتىق اگەنتتىگى.
«ورىس تىلىندەگى ۇزدىك ينتەرنەت ماتەريال» – يۋليا يشۋنينا, «ينتەرفاكس-قازاقستان» اقپاراتتىق اگەنتتىگى.
ءابدىراحمان قىدىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان».