وسىدان ءۇش جىل بۇرىن حالىق ءارتىسى بولات ايۋحانوۆ مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنىڭ «International Socrates Prize» اتتى حالىقارالىق سوكرات سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. سالتاناتتى ماراپاتتاۋ ءراسىمى تۋرالى دۇنيەجۇزى باسىلىمدارى جارىسا جازدى. جۇلدەگە ۇسىنعان ەۋروپالىق بيزنەس اسسامبلەيا اتالىمدىق كوميتەتىنىڭ (ەۆا, وكسفورد, ۇلىبريتانيا) باس ديرەكتورى دجون ۆ.نەتتي «ءسىزدى جوعارعى قوعامدىق باعا العانىڭىزبەن قۇتتىقتايمىز. بۇل ءسىزدىڭ الەمدىك ونەرگە جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ الدىڭعى قاتارلى بالەت ۇجىمىنىڭ جەتەكشىسى رەتىندە قوسقان ۇلەسىڭىزدىڭ مويىندالعانى», دەپ ءىلتيپاتىن ءبىلدىردى. شىنىندا دا «Socrates Award Ceremony» اتتى حالىقارالىق سوكرات سىيلىعى – بۇل كاسىبي سالاداعى جوعارعى جەتىستىكتەردىڭ باعاسى, ەڭ جوعارعى, حالىقارالىق دارەجەدە مويىندالعاندىقتىڭ بەلگىسى بولاتىن.
وسىدان ءۇش جىل بۇرىن حالىق ءارتىسى بولات ايۋحانوۆ مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنىڭ «International Socrates Prize» اتتى حالىقارالىق سوكرات سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. سالتاناتتى ماراپاتتاۋ ءراسىمى تۋرالى دۇنيەجۇزى باسىلىمدارى جارىسا جازدى. جۇلدەگە ۇسىنعان ەۋروپالىق بيزنەس اسسامبلەيا اتالىمدىق كوميتەتىنىڭ (ەۆا, وكسفورد, ۇلىبريتانيا) باس ديرەكتورى دجون ۆ.نەتتي «ءسىزدى جوعارعى قوعامدىق باعا العانىڭىزبەن قۇتتىقتايمىز. بۇل ءسىزدىڭ الەمدىك ونەرگە جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ الدىڭعى قاتارلى بالەت ۇجىمىنىڭ جەتەكشىسى رەتىندە قوسقان ۇلەسىڭىزدىڭ مويىندالعانى», دەپ ءىلتيپاتىن ءبىلدىردى. شىنىندا دا «Socrates Award Ceremony» اتتى حالىقارالىق سوكرات سىيلىعى – بۇل كاسىبي سالاداعى جوعارعى جەتىستىكتەردىڭ باعاسى, ەڭ جوعارعى, حالىقارالىق دارەجەدە مويىندالعاندىقتىڭ بەلگىسى بولاتىن.
قىرىق بەس جىلدىڭ ىشىندە «الماتىنىڭ جاس بالەتى» رەپەرتۋارى باي, شەبەرلىگى جوعارى مەملەكەتتىك اكادەميالىق كلاسسيكالىق بي انسامبلىنە اينالىپ, بۇكىل تىرلىك تىنىسى ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا وتۋدە. ايۋحانوۆتىڭ قولتاڭباسىنا ىزدەنىس, مۋزىكالىق بيىك مادەنيەت, كلاسسيكالىق كوركەم بي تاسىلدەرىنىڭ تاۋسىلمايتىن قازىناسىن مەڭگەرۋگە ۇمتىلىس, جاڭالىققا قۇشتارلىق, گرافيكالىق پا, زەرگەرلىك پە, ايتەۋىر, كەز كەلگەن قويىلىمىنىڭ بۇگە-شىگەسىنە شەيىن ءدال, ناقتىلىق ءتان. سونىڭ ارقاسىندا شەتەلگە دە, رەسپۋبليكامىزعا دا كەڭىنەن تانىمال بولىپ, حورەوگرافيالىق ونەردى يگەرۋى جونىنەن بۇل انسامبل الەمدىك بالەت ۇجىمدارىنىڭ ەڭ ۇزدىگى سانالاتىن العاشقى وندىعىنا ەنىپ وتىر. بولات عازيز ۇلىنىڭ «مەنىڭ بالەتىم», «سەزىمدەر ءومىربايانى» اتتى كىتاپتارى بار. سوڭعىسىنا العىسوز جازىپ, كەزىندە وڭدەپ-دايىندالۋىنا قول ۇشىن بەرگەنمىن. ەۋروپا مادەنيەتىنىڭ 20-شى عاسىرداعى 60 جارىق جۇلدىزى تۋرالى شىعاتىن 25 كىتاپتىڭ بىرەۋى ايۋحانوۆتىڭ ءومىرى مەن ونەرىنە ارنالعان (اۆتورى اۆستراليالىق ونەر زەرتتەۋشىسى يۋري ريۋنتيۋ). ارنايى شاقىرۋمەن تۇركيادا «ماحاببات اڭىزى», تاشكەنتتە «الدار كوسە» بالەتتەرىن قويعان, كوپتەگەن مەدال, وردەن يەگەرى. ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى, حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, ىستامبۇل, سەمەي, ەكىباستۇز قالالارىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى
سانالى ءومىرىن بالەت ونەرىنە ارناعان بولات عازيز ۇلىنىڭ قويعان قويىلىمدارى, تاربيەلەگەن شاكىرتتەرى قازاق بالەت ونەرىنىڭ نەگىزىن قالادى. اتاعىنان ات ۇركەدى, تولىپ جاتقان ماراپاتىن ءتىزىپ, قولپاشتاي باستاساڭ: «فاينا رانەۆسكايا ايتقانداي ءبارى انشەيىن... جەرلەۋ ءراسىمىنىڭ مەنشىك زاتتارى عانا» دەپ شورت كەسەدى. ۇدايى جانۇشىرا مازاسىزدانىپ, تىنىم تاپپايتىنىنىنا قاراماستان «ۋاقىتتى اسىقتىرعىم كەلمەيدى» دەيدى. اتى-ءجونى قۇبىلىسقا اينالعان ايۋحانوۆ جۇمباعىن ءوز باسىم ۋاقىت اتتى قۇدىرەتپەن بايلانىستىرامىن. مىنە, جارتى عاسىرعا جۋىق ونەر ارەناسىندا ۋاقىتتىڭ كۋاگەرى بولا ءجۇرىپ, ءداۋىر دۇبىرىنەن شىنايىلىقپەن, كوركەمدىكپەن بالەت شەجىرەسىن جاسادى. بۇل ونىڭ بۇكىل ءومىرىنىڭ ءمانى, مازمۇنى, نامىسى, يدەيالوگياسى, ار-ۇياتى. ءاردايىم قوعامنىڭ الدىڭعى قاتارىندا بولىپ, ءوزىنىڭ شىققان ورتاسىن ىزگىلىككە, سۇلۋلىققا, بىلىمگە باۋلۋدا. قاتەلەسۋگە حاقىم جوق دەپ ەسەپتەيدى, كەز-كەلگەن سپەكتاكلى ءبىرتۇتاس, مىزعىمايتىن ءمۇسىن ىسپەتتەس, الىپ-قوسار ءمىن تاپپايسىڭ. ساحنادا ەكسپەريمەنت جاسامايدى, قانداي دا قويىلىمى تيتتەي كۇدىك تۋعىزباۋى ءتيىس, وي ەلەگىنەن ءوتىپ, ابدەن ءپىسىپ-جەتىلىپ قانا ۇسىنىلادى كوپشىلىككە. كورەرمەن الدىنداعى, مەيلى ول تالدىقورعان, الدە پاريجدە مە, ءبارىبىر, جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋى تاڭعالدىرادى. تۇراقسىز, سوزىندە تۇرمايتىن, شاشىلىپ-شاشىراپ جۇرەتىندەردى ۇناتپايدى. اينالاسىنداعىلاردان جيناقىلىقتى, ءتاستۇيىن ءتارتىپتى تالاپ ەتەدى. تۇرمىس-تىرلىكتىڭ قانداي جاعدايىنا دا يكەمدى, ءىرىلى-ۇساقتى شارۋانىڭ ءبارى قولىنان كەلەدى. قاسىنداع ىلاردى تويعىزىپ, سىيلىق جاساعاننان, تۇيتكىل ماسەلەلەرىن شەشىپ بەرگەننەن راحات تابادى. قاراماعىنداعىلاردىڭ ەشقايسىنىڭ قارنى اشىپ, ءۇي-كۇيسىز قالعانى جوق. بارىنە بىردەن باقىت سىيلاي الماعانىمەن, كەز كەلگەنىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ورىنداۋعا جانۇشىرا جۇگىرەدى. ەشقاشان جەڭىل جول تاڭداعان ەمەس. قويىلىمدارىنىڭ حورەوگرافيالىق كۇردەلىلىگى سونشا, اكادەميالىق باسقا تەاتر سوليستەرىنىڭ مۇنى يگەرىپ-مەڭگەرۋى ەكىتالاي. ول ءۇشىن ۇجىمىنداعى ءاربىر ءارتىس سيرەك ۇشىراسار جاۋھار, كەز كەلگەنىنىڭ ورنى بولەك. ءانسامبلىنىڭ دۇنيە جۇزىنە شىعانداعان داڭقىنىڭ ءبىر سەبەبى وسى. مايا پليسەتسكايا ءتارىزدى «بالەتتىڭ باعىندىرمايتىن قۇدىرەتى جوق» ەكەنىنە سەنگەندىكتەن دە ءومىر مۋزىكاسىن, الەم اۋەنىن «كورىپ», تاڭعاجايىپ تۋىندىلارىمەن تاڭداي قاقتىرۋدا. جارتى عاسىردان بەرى تىنىمسىز اينالىسقان كاسىبىنىڭ ءارى پاتشاسى, ءارى ق ۇلى, «مەنىڭ وتانىم – ساحنا» دەۋىنىڭ استارىندا بىلايعىلاردىڭ ورەسى جەتە قويمايتىن تالاي سىر جاسىرىنعان.
تاراۋ-تاراۋعا ءبولىپ تالداۋعا لايىق ءجۇز ەلۋدەن استام قويىلىم, مىڭداعان جەكە كونتسەرتتىك باعدارلاماسىن ەرەكشە جاراتىلعان, رۋح اريستوكراتتارى رەتىندە قابىلداپ تاربيەلەگەن شاكىرتتەرىمەن جۇزەگە اسىرۋدا. ءبىرى ءبارىنىڭ, ءبارى ءبىرىنىڭ مارتەبەسىنە قىزمەت ەتكەن نەتكەن ۇيلەسىمدىلىك دەسەڭىزشى! كلاسسيكالىق ۇلگىدەن اۋىتقىماي بەكزاتتىققا داعدىلانعانى, جاقسىنى كوپ كورگەنى سونشا, شالا-جانسار ديلەتانتتىقتى, جاپپاي ورتاشالىقتى مۇلدەم قابىلداي المايدى. عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ونەگەنى وزىندىك قانا قولتاڭباسىمەن بايىتۋىنا وسى قاسيەتى ىقپال ەتسە كەرەك. قالا مەن دالانى, ۇلىبريتانيا مەن وزبەكستاندى, قىرعىزستاندى ما... قاتار تاڭداي قاقتىرعان سوڭعى ىزدەنىستەرى الەمدىك بالەتتە بۇرىن-سوڭدى ۇشىراسپاعان جايت. «اققۋ كولى”, “مارگاريتانىڭ ءتۇسى”, “كارمەن”, “اننا پاۆلوۆا” , “رەۆوليۋتسيا قىراندارى”, «وراق پەن بالعا»... ءبىر-بىرىنە ەش ۇقسامايتىن قويىلىمداردىڭ ارقايسىسى الىس-جاقىن شەتەل كورەرمەندەرىنىڭ بىردەي قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزۋدا. الەمنىڭ قاي بۇرىشىندا دا ءانسامبلىن اسقان قىزىعۋشىلىقپەن قارسى الادى.
قايدا ساپار شەكسە دە قازاعىنىڭ, مەملەكەتىنىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتىپ كەلەدى. ءوزى دە سەزەدى ۇلتتىق ءان-كۇيىمىزدىڭ قايتالانباس قۇدىرەتىن, «ەر تارعىن», «ءبىرجان – سارا», «اباي» ما, كەز كەلگەن قازاق وپەراسىنىڭ سىرتقى جۇرتقا يتاليا تىلىندە شىرقالعانداي اسەر ەتەتىنىن ماقتان تۇتادى. اۋەلدەن-اق بالەتكە سۇرانىپ تۇرعان ءداستۇر, ادەت-عۇرپىمىز, التىباقان, ورتەكە, بەتاشار, قىز قۋ, بايگە... ءتارىزدى ويىندار, جالپى قازاقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتى ساحنالىق نەبىر مىقتى تۋىندىلارىنا ارقاۋ بولعانىن بىلەدى .
«بالەت – جان دۇنيەنىڭ مۋزىكاسى, دەيدى, بالەت – مۋزىكانىڭ ءتانى, ونىڭ سۇيەمەلدەۋىندە ەمەس, مۋزىكانىڭ ءوزىن بيلەيدى! ءبىر عانا قيمىل ارقىلى كۇللى سيۋجەتتى, ءتىپتى «گاملەتتىڭ» بە, «دجۋلەتتانىڭ», «قىز جىبەكتىڭ» بە, مونولوگىن كورەرمەنگە وپ-وڭاي جەتكىزۋگە بولادى... دەنە ءان شىرقايدى, قولدار سويلەيدى, باس بيلەيدى, اياقتار ويلانادى...». تىڭداي باستاساڭ, بولات عازيز ۇلىنىڭ وي-پىكىرى تەلەگەي-تەڭىز جالعاسا بەرەدى. جاراتقان يەسىنىڭ ءۇيىپ-توگىپ بەرگەن قابىلەتى-اۋ دەسەك تە, ۇزاق جىلعى تۇراقتى تابىسى, جەڭىسىنىڭ توركىنىندە تابان اقى, ماڭداي تەر, تىنىمسىز ەڭبەك جاتقانى انىق. شىعارماشىلىق اۆانتيۋرا تاۋەكەلگە جاقىندىعىن دا جاسىرمايدى. بوستاندىعىن, ەركىندىگىن, ىشكى ازاتتىعىن بارىنەن جوعارى قويادى, الدەكىمنىڭ وزىنە قالاي تىرلىك كەشۋدى ۇيرەتكەنىن قالامايدى. جان دۇنيەسىنىڭ تىلسىمىنا كەز كەلگەندى ارالاستىرمايدى, تالاي سىرلاسىپ, اڭگىمەلەسكەندە بايقاعانىم – كوپكە قانشالىقتى كومەكتەسىپ, تىعىرىقتان شىعارىپ, جولدارىن اشىپ, قيىندىقتان قۇتقارىپ, توپ, توبىردىڭ اراسىندا كوڭىلدى جۇرسە دە بولمىسىنىڭ جاپادان-جالعىزدىعى. بالا-شاعاسىنىڭ (شۇكىر, ۇلى, قىزى, نەمەرە, شوبەرەلەرى بار) بارلىق جاعدايىن جاساپ, تۋعان-تۋىسقاندارىنىڭ كەز كەلگەن ءوتىنىشىن ورىنداپ, ارىپتەستەرىن العا سۇيرەپ, ءبارىن-ءبارىن قاس-قاباقتان ۇعىپ جۇگىرەتىنىنە قاراماستان قاسىنداعىلاردان ەشتەڭە دامەتپەيتىنى, مىندەتسىمەيتىنى, ءوزىنىڭ حال-احۋالىنا, تالاپ-تىلەگىنە ەشكىمدى ورتاق قىلمايتىنى قايران قالدىرادى. ءتىپتى اس بولمەسىندە دە ءوزى عانا قوجايىن, جەكە مۇددەسىنىڭ پايداسىنا الدەكىم, الدەبىرەۋدى ەلەستەتە المايتىنداي. داعدىلانعان ادەتىنەن جاڭىلمايتىنى سونشا, ۇيالى تەلەفون ۇستامايدى, تەلەۆيزور, ينتەرنەت, كومپيۋتەر تەتىكتەرىنەن مۇلدەم حابارسىز, كىتاپ, ماقالالارىن ەسكى جازۋ ماشينكاسىندا باسادى. دەسەك تە, اينالاسىنداعىلارمەن تەز ءتىل تابىسادى, ەشكىمنەن دە ءوزىنىڭ كوشىرمەسىن ىزدەمەيدى. تالانتتىعا جانىن سالا كومەكتەسەدى. «ءسال نارسەگە قۋانامىن, ءوزىم-وزىمە تسيرك, تىرلىك كەشۋ سونداي قىزىق, كوڭىلدى. ءومىر قىسقا ەمەس, وقيعالار وتە كوپ... مىيىم بار بولعانىمەن, توڭىرەگىمدەگىنىڭ ءبارىنىڭ بابىن تابۋعا اقىلىم ازداۋ. كەيدە الدەقالاي كەزدەيسوق ۇشىراسقاندا بەيتانىستار: «و, قانداي جاقسى كورىنەسىز, كەرەمەتسىز...» دەي باستاسا, « ءوزىڭىزدى مەن ءالى دە تانيمىن» دەگەندى ايتقىڭىز ك