ۇلى جازۋشىنى ەسكە الدى

القالى جيىنعا تۇركيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكى­لەتتى ەلشىسى ۋفۋك ەكيدجي, حا­لىقارالىق تۇركى اكادە­ميا­سىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى, Nazarbayev University قازاق ءتىلى جانە تۇركىتانۋ كا­فە­د­­راسىنىڭ دوتسەنتى فۋندا گۇۆەن, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرا­زيا ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقى­تۋ­شىلارى مەن ستۋدەنتتەرى, عا­لىم­­­دار, ديپلوماتيالىق كورپۋس, زيا­لى قاۋىم وكىلدەرى قا­تىس­تى.

وتى­رىستى اشقان حا­لىق­­ارالىق تۇركى اكا­دەميا­سى­­نىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى كەش­تىڭ وتكىزىلۋىنە اتسا­لىس­قان­دارعا العىس ايتىپ, قازاق­ستانداعى قىزمەتىنە جاڭا كىرىس­كەن تۇركيا ەلشىسىنە ساتتىلىك تىلەي كەلە, «ومەر سەيفەتتين – تۇرىك ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى تۇل­عاسى. ول – حالىقتىڭ تىلىمەن جازا وتىرىپ, كوركەم ادەبيەت ارقى­لى تۇرىك بولمىسىنىڭ قالىپ­تاسۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسقان كەمەڭ­گەر جازۋشى. اڭگىمە جانرى ارقىلى تاريحتىڭ قالتارىسىندا قالعان كوپتەگەن ۇعىمدى قاي­تا جانداندىرعان جازۋشى. ونىڭ يدەيالارى اتاتۇرىكتىڭ رە­فور­مالارىنا اسەر ەتكەن. سون­دىقتان تۇركيادا ابايدى وقىتىپ جاتقانداي, ءبىزدىڭ جاس­تارىمىزدى دا ومەر سەيفەتتين شىعارماشىلىعىمەن تانىس­تى­رۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. بۇ­لاردىڭ بارلىعى – ءبىزدىڭ ورتاق قۇندىلىعىمىز», دەدى. سو­نى­مەن بىرگە تۇركى اكادەميا­سى­نىڭ «ورتاق تۇرىك ادەبيەتى» وقۋ­لى­عىن دايىنداپ جاتقانىن دا مالىمدەدى.

تۇركيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشى­سى ۋفۋك ەكيدجي «بۇگىن ۇلى جازۋ­شى­مىزدىڭ ومىر­دەن وزعانىنا, ورتامىزدان كەت­كە­نىنە 100 جىل تولىپ وتىر. حالىق­ارا­لىق تۇركى اكادەمياسىنا جازۋشىمىزدى ەسكە الۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىنە العىسىمىزدى بىلدى­رە­مىز. راسىمەن, مەن دە 40-45 جىل بۇرىن ساۋاتىمدى ومەر سەيفەتتيننىڭ شىعارمالارىمەن اشىپ, ءارىپ تانىدىم. ءاربىر مەكتەپ وقۋشىسى ونىڭ تۋىندىلارى ارقىلى تانىمىن كەڭەيتەدى. سوندىقتان اركىمنىڭ ومەر سەيفەتتين اتىمەن از دا بولسا ءبىر ەستەلىگى بولاتىنى انىق. قازىر دە ءبىزدىڭ بالالارىمىز كەمەڭگەر جازۋشىنىڭ شىعارمالارى ارقىلى تۇرىكشە ۇيرەنۋدە. تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق قۇندىلىقتارى كوپ. ءال-فارابي, احمەت ياساۋي, اباي سياقتى ومەر سەيفەتتين دە بۇل قاتاردان تابىلادى. سون­دىقتان ولاردىڭ ءومىرىن, شىعار­ما­شىلىعىن دارىپتەۋ – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز.

ءحىح عاسىردىڭ سوڭى, حح عاسىردىڭ باسىندا حالىق پەن بي­لىك­تىڭ تىلدەرىندە ايىر­ما­شىلىق بار ەدى. دارحان قىدىرالى ايتىپ وتكەندەي, ومەر سەيفەت­تين وزگە تىلدەن ەنگەن سوزدەردى قولدانباي, حالىق قاي تىلدە سويلەسە سول تىلدە جازۋدى دۇرىس كورگەن. سونى ءوزىنىڭ مىندەتى رەتىندە تا­نى­عان جازۋشى. وكىنىشكە قاراي, جازۋشى 36 جىل عانا ءومىر ءسۇردى. بىراق وسىنداي قىسقا عۇمىرىندا قالدىرعان مۇراسى ءبىز ءۇشىن قۇندى. جاقىندا عانا قازاقستان پرەزيدەنتىنە سەنىم گراموتاسىن تابىستادىم. بۇل جيىن قىزمەتىم باستالعالى قاتىسقان العاشقى شارام بولىپ وتىر», دەدى تۇركيا ەلشىسى.

Nazarbayev University قازاق ءتىلى جانە تۇركىتانۋ كافەد­را­سى­نىڭ دوتسەنتى فۋندا گۇۆەن «قازىرگى تۇرىك تىلىندەگى ومەر سەيفەتتيننىڭ ءرولى» تاقى­رى­بىن­دا بايانداما جاسادى. يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەني ورتا­لىعىنىڭ وقۋشىلارى نا­عي­ما زور مەن ايگەرىم تالەن تۇ­رىك, قازاق تىلدەرىندە ومەر سەيفيت­تين شىعارمالارىنان ءۇزىندى وقىدى.