سالاماتتى ءومىر سالتى مەن ادامنىڭ ءوز دەنساۋلىعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگى قاعيداتى – دەنساۋلىق سالاسىنداعى جانە حالىقتىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ەڭ باستى ماسەلەسى بولۋى ءتيىس. بۇل ورايدا ەلباسى ن.نازارباەۆ جولداۋىندا ءتيىستى مينيسترلىك پەن اكىمدەرگە ناقتى مىندەتتەر جۇكتەپ, 2020 جىلعا قازاقستاندىقتاردىڭ 30%-ى بۇقارالىق سپورتقا تارتىلۋى كەرەكتىگىن ايتقان بولاتىن.
تۇركىستان وبلىسىندا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ماقساتىندا بيىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 2310 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, وعان 265442 ادام قاتىسقان. ال وبلىستا دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن تۇراقتى تۇردە شۇعىلدانۋشىلار سانى 587 220-عا جەتىپ, تۇرعىنداردىڭ سپورتپەن قامتىلۋى 29,5% بولعان. ياعني, جولداۋدا جۇكتەلگەن تاپسىرما ورىندالۋعا جاقىن. جالپى ءوڭىر تۇرعىندارى سپورتقا جاقىن, ءارى قولايلى اۋا رايى مەن جاسالعان جاعدايلار جىل بويى دەنەشىنىقتىرۋمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە وبلىس كولەمىندە 4281 سپورت نىسانى تىركەلگەن. سونداي-اق 64 (ونىڭ ىشىندە: 15 وبلىستىق, 49 قالالىق جانە اۋداندىق) مەملەكەتتىك مەنشىكتەگى سپورت مەكەمەلەرى مەن كاسىپورىندارى جۇمىس ىستەۋدە. وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى پولات قىرىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە 52 (26 وليمپيادالىق, 26 وليمپيادالىق ەمەس) سپورت ءتۇرى دامىتىلۋدا. ءوڭىر سپورتىنىڭ دەڭگەيىن جەڭىستى جولداردان دا اڭعارۋعا بولادى. مىسالى, وتكەن جىلى وبلىس سپورتشىلارى ەلىمىزدىڭ چەمپيوناتتارى مەن بىرىنشىلىكتەرىنە قاتىسىپ, 387 التىن, 382 كۇمىس, 365 قولا مەدالعا قول جەتكىزسە, ازيا چەمپيوناتتارىندا 73 التىن, 58 كۇمىس جانە 38 قولا مەدالعا, ال الەم چەمپيوناتتارى مەن كۋبوكتارىندا 32 التىن, 15 كۇمىس جانە 16 قولا مەدال جەڭىپ الدى. بيىلدىڭ وزىندە, ياعني ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا وبلىس سپورتشىلارى ەل چەمپيوناتتارىنا قاتىسىپ, 155 التىن, 137 كۇمىس, 161 قولا مەدال جەڭىپ العان. ازيا چەمپيوناتتارى مەن كۋبوكتارىندا 47 التىن, 5 كۇمىس جانە 3 قولا مەدالعا قول جەتكىزسە, الەم چەمپيوناتتارى مەن كۋبوكتارىندا 8 التىن, 5 كۇمىس جانە 1 قولا مەدالعا يە بولدى. جىل باسىنان بەرى 2 حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى, 4 قر سپورت شەبەرى, 116 سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر دايىندالعان. ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنىڭ نەگىزى قۇرامىندا وڭىردەن 454 سپورتشى, جاستار قۇراماسىندا – 400, جاسوسپىرىمدەر قۇراماسىندا – 370, جالپى 1224 سپورتشى بەكىتىلگەن.
– سپورتشىلاردىڭ, سونىمەن قاتار جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىن, ارينە ءتۇرلى جارىستاردا باعالاۋعا بولادى. مىسالى, بيىل اقپان-قىركۇيەك ايلارىندا سپورتتىڭ 40 تۇرىنەن ەلىمىزدىڭ V جازعى سپارتاكياداسى, رەسپۋبليكالىق كەشەندى جارىسى وتۋدە. قازىرگى تاڭدا, تۇركىستان وبلىسىنىڭ سپورتشىلارى 33 سپورت تۇرىنە قاتىسىپ, 26 التىن, 23 كۇمىس, 35 قولا مەدال جەڭىپ الىپ, جالپى ەسەپتە 6 ورىندا تۇراقتادى. ءوز وڭىرىمىزدە نەمەسە شىمكەنتتە وتەتىن جارىستاردىڭ ءبىز ءۇشىن ماڭىزى زور. جارىستىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە جاۋاپكەرشىلىك پەن جەرگىلىكتى جانكۇيەر الدىندا جەڭىسكە جەتۋ ەسەلى ەڭبەكتى قاجەت ەتەدى. بۇل ورايدا 52 سپورت تۇرىنەن 58615 سپورتشىنى 1791 جاتتىقتىرۋشى ءدۇبىرلى دودالارعا دايىنداپ جۇرگەنىن ايتا كەتەيىن, – دەيدى پولات قىرىقباەۆ.
ءيا, وڭىردەگى جارىستاردىڭ ءجونى بولەك, اۋىلداسىنىڭ الدىندا ۇياتقا قالماس ءۇشىن دە ءاربىر سپورتشى بارىن سالادى. بوكستان سيدنەي وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى ب.ساتتارحانوۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان 2001-2002 جىلدارى تۋعان ورەندەر اراسىنداعى حالىقارالىق جارىس تۇركىستان قالاسىندا وتكىزىلگەن بولاتىن. رەسەي, تاجىكستان, قىرعىزستان, وزبەكستان, ءازىربايجان مەملەكەتتەرى مەن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن 150 سپورتشى باق سىناعان جارىس قورىتىندىسى بويىنشا جالپىكوماندالىق 1-ورىندى شىمكەنت قالاسى, 2-ورىندى تۇركىستان وبلىسى, 3-ورىندى الماتى وبلىسىنىڭ كومانداسى يەلەندى. سيدنەي وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى ە.ىبرايموۆتىڭ, افينى وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى ب.ارتاەۆ, الەم چەمپيونى ب.جاقىپوۆتىڭ جانكۇيەر جانە قوناق رەتىندە قاتىسۋى دا جەرگىلىكتى جاستاردىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا تۇسكەنى انىق. وبلىس ورتالىعى نەمەسە ءۇشىنشى مەگاپوليستە عانا ەمەس ىرگەلى جارىستار اۋىلداردا دا ۇيىمداستىرىلۋدا. مىسالى, ورداباسى اۋدانى, تەمىرلان اۋىلىندا قازاق كۇرەسىنەن ەرەسەكتەر اراسىندا داڭقتى بالۋان قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىن ەسكە الۋعا ارنالعان حالىقارالىق تۋرنير ءوتتى. اتالعان تۋرنيرگە ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرى مەن رەسەي, وزبەكستان, موڭعوليا مەملەكەتتەرىنەن 300-گە جۋىق سپورتشى قاتىستى. تۇيە بالۋان سايىسىندا جەڭىمپاز اتانعان الماتىلىق رۋسلان ابدرازاقوۆقا تۇركىستان وبلىستىق قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسى تاراپىنان جاڭا «نيۆا» اۆتوكولىگى تارتۋ ەتىلدى. ال كەنتاۋ قالاسىندا ترياتلوننان ەرەسەك سپورتشىلار اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كۋبوگىنىڭ ءى كەزەڭى ءوتتى. تارتىستى وتكەن جارىستا جالپىكوماندالىق 1-ورىندى اقمولا وبلىسى, 2-ورىندى الماتى قالاسى جانە 3-ورىندى شىمكەنت قالاسى يەلەندى. «وسىنداي جارىستاردىڭ ۇيىمداستىرىلۋى سپورتشىلارىمىزدىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋگە جانە جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ بۇقارالىق سپورتقا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا تۇسۋگە ىقپال ەتەدى. اسىرەسە, جاستاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەرى انىق. وبلىستا 2018-2020 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى ايماقتىق جوسپارعا سايكەس, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم, وتباسى بالالار جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارمالارمەن بىرلەسە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىلىم مەكەمەلەرىندەگى 6428 سپورت سەكتسياسىنا 162 792 وقۋشى قامتىلىپ, ول 35%-دى قۇراپ وتىر. باسقا دا سالالاردا ءتۇرلى جارىستار ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. تۇرعىنداردىڭ سپورتقا دەن قويۋىنا, كاسىبي سپورتتىڭ وڭىردە دامۋىنا وبلىس اكىمدىگى ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. وبلىس اكىمى ءو.شوكەەۆ جەڭىمپازداردى قابىلداپ, سپورتشىلارمەن كەزدەسۋلەردە پىكىر الماسىپ, سالانى دامىتۋ ماقساتىندا اتقارىلۋى ءتيىس جۇمىستار جونىندە ءوز كوزقاراسىن بىلدىرۋدە. ءبىز ءۇشىن ەلىمىزدىڭ نامىسىن الەمدىك, حالىقارالىق ارەنالاردا قورعاپ, ابىرويىمىزدى اسقاقتاتىن سپورتشىلارىمىزدىڭ دا, ءوز دەنساۋلىعىن نىعايتۋ ماقساتىندا ارنايى نىسانداردا دەنەشىنىقتىرۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن ازاماتتارىمىزدىڭ دا كوبەيگەنى ماڭىزدى», – دەيدى وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى پولات قىرىقباەۆ.
تۇركىستان وبلىسى