• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 14 ماۋسىم, 2019

تاريحي قۇجات تاتارستاننان تابىلعان

510 رەت
كورسەتىلدى

ابايدىڭ مەملەكەت­تىك قورىق-مۋزەيى دي­رەك­تو­­رىنىڭ ورىنبا­سارى مەيرامگۇل قايرام­باە­­ۆا باس­تاعان ءبىر توپ قىز­­مەتكەر تاتارستانعا عىلىمي-زەرت­تەۋ جۇمىس­تارىمەن بارىپ كەلگەن-ءدى.

زەرتتەۋ بارىسىندا بەلگىلى بولعانداي اباي­­دىڭ بي بولىپ ساي­لانعاندىعىنا وراي 1885 جىلعى قۇندى قۇ­جات تابىلىپتى. ن.ي. لوبا­چەۆسكي اتىنداعى قازان مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتە­تىنىڭ كىتاپحاناسىندا ابايدىڭ قوعامدىق قىز­مەتتەرى تۋرالى قۇجات قول­­عا ىلىككەن. 1885 جىلى قارامولا جەرىندەگى سەزدە قابىلدانعان اراب تىلىندەگى «قاراپايىم قازاق­تارعا ارنالعان كودەكس» ءبىرىنشى قۇقىق­تىق قۇجاتتىڭ ءتۇپنۇس­قاسى وسى ەكەن.

– قارامولادا بار­لى­عى ابايدى سەزد ءتور­­اعاسى ەتىپ سايلاي­دى, – دەدى اباي مۋزەيى ديرەك­تورىنىڭ ورىن­­­با­سا­رى مەيرامگۇل قاي­رامباەۆا. – اباي ءۇش كۇن ىشىندە زاڭعا بايلانىس­تى ماقا­لالار جازادى. قۇجات 1885 جىلى ما­مىردا­ قا­بىل­دانىپ, ءبىر جىل وتكەن سوڭ قازان قا­لا­سىنداعى يمپەراتور ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ باسپاحاناسىندا شىعارىلادى.

مامانداردىڭ اي­تۋىن­شا, اباي دەموكرات رەتىندە قاراپايىم قا­زاق­تاردىڭ ءومىرىن قا­لاي­ جەڭىلدەتەمىز دەگەن­ باعىتتا كوپتەگەن ۇسى­نىس كىرگىزگەن. بۇعان دە­يىن مۋزەيدە كيريلليتسا ءۇل­­گىسىندەگى ماشينكاعا با­سىلعان كوشىرمەسى عانا بار ەكەن. بۇل 1959 جىلعى كو­شىرمە. سوندىقتان دا­ تابىلعان تۇپنۇسقا دا­لا زاڭدارىن زەرتتەۋگە تو­لىق مۇمكىندىك بەرەدى.

 

راۋشان نۇعمانبەك,

«ەgemen Qazaqstan»

 سەمەي

 

سوڭعى جاڭالىقتار