« ۇلى دالا پاليتراسى» دەپ اتالعان پلەنەر «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى جانە « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىنىڭ اياسىندا ايماق باسشىسى دانيال احمەتوۆتىڭ باستاماسىمەن, وبلىستىق مادەنيەت, مۇراعاتتار جانە قۇجاتتاما باسقارماسى مەن ونەر مۋزەيىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن وتكىزىلىپ جاتىر. بۇل پلەنەر بىلتىر ءوڭىردىڭ ۇلان اۋدانىنداعى تايىنتى كولىنىڭ ماڭىندا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە قولعا الىنسا, بيىل العاش رەت حالىقارالىق دارەجەدە ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. «وتكەن جىلى پلەنەردى «التاي – قازاقستاننىڭ ءىنجۋ-مارجانى» تاقىرىبىندا وتكىزگەندە ەلىمىزدىڭ 20-عا جۋىق سۋرەتشىسى قاتىسقان ەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە وسكەمەندەگى ونەر مۋزەيىنىڭ قورى 100-دەن استام كارتينامەن تولىقتى. بيىل الەم سۋرەتشىلەرى كاتونقاراعايداي تاريحي مەكەننىڭ اۋراسىن جان-تانىمەن سەزىنىپ, كەرەمەت تۋىندىلار دۇنيەگە اكەلەدى دەگەن ءۇمىتىمىز بار. سۋرەت ونەرىنە اۋدارما قاجەت ەمەس. پاريج بەن بەرليننەن, تبيليسي مەن قازاننان, ۆيلنيۋس پەن انكارادان كەلگەن قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ ارقاسىندا ۇلى دالانىڭ ۇلى تاريحى حالىقارالىق كورمەلەردە سۋرەت تىلىندە سويلەيتىن بولادى. شارانى وتكىزۋدەگى ماقساتىمىز – ءوڭىرىمىزدىڭ عاجاپ تابيعاتى مەن تامىرىن تەرەڭنەن الاتىن تاريحىن الەمگە پاش ەتۋ», دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆا پلەنەردىڭ باستالۋىنا وراي وتكىزىلگەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا.
شارانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى, بەلگىلى سۋرەتشى ەسەنعالي سادىرباەۆ التاي تابيعاتى قىلقالام شەبەرلەرىنە وزگەشە شابىت سىيلايتىنىنا سەنىمدى. «التاي – تۇركى الەمىنىڭ التىن بەسىگى. الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە التايعا قۇشتار, التايدى ءبىر كورۋدى ارمانداپ جۇرگەن جاندار كوپ. ءبىزدىڭ شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىزگە وسىنداي ۇلكەن ءمۇمكىندىك تۋىپ وتىر. التايعا باراتىن جيىرما سۋرەتشىنىڭ قولتاڭباسى 20 ءتۇرلى. ەندەشە, جاقسى تۋىندى كۇتىڭىزدەر», دەيدى ول.
گەرمانيا اتىنان كەلگەن سۋرەتشى بولات مەكەباەۆ كوكشەتاۋدا تۋعان ەكەن. 1997 جىلى وزگە ەلگە قونىس اۋدارعان قىلقالام شەبەرى «مەن قازاقپىن. بۇگىن ەرەكشە قۋانىپ تۇرمىن. ويتكەنى وتانىما كەلدىم» دەي كەلە, ءوزىنىڭ الەم حالىقتارى ونەرى حالىقارالىق قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىن اتقاراتىندىعىن ايتىپ, قاۋىمداستىق اياسىندا قازاق ونەرى مەن مادەنيەتىن دە ۇنەمى ناسيحاتتاپ جۇرەتىنىن جەتكىزدى. «نەمىس حالقىن مەنى قۇشاعىن جايا قارسى العانى ءۇشىن قۇرمەتتەيمىن. قىتاي حالقىن تامىرى تەرەڭ تاريحى, يتاليانى ونەرى ءۇشىن قادىرلەيمىن. بىراق مەن تەك ءوز حالقىمدى, قازاق ەلىن سۇيەمىن. جۋرناليستەرگە سۇحبات بەرگەندە وسىنى ۇنەمى ايتىپ جۇرەمىن», دەيدى المانيادان كەلگەن الاشتىڭ بالاسى. تاتارستان رەسپۋبليكاسى جاس سۋرەتشىلەر شىعارماشىلىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى يلنۋر سيرازيەۆ: «قازاقستاندا وسىنداي جوبالاردىڭ قولعا الىنىپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىن. بۇل ساپار قازاق ەلىنىڭ تاريحىمەن, سالت-داستۇرىمەن تانىسۋعا مول مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىن. ۇيىمداستىرۋشىلار ايگىلى «بەرەل» مۋزەيىنە, پاتشالار جازىعىنا ەكسكۋرسيا جاسايمىز دەپ وتىر. التاي تابيعاتى بىزگە شالقار شابىت سىيلايتىنىنا كۇمانىمىز جوق» دەپ ءوز لەبىزىن جەتكىزدى.
قورىتىندى كورمە 13 ماۋسىمدا وسكەمەندەگى ونەر مۋزەيىندە بولادى. ۆەرنيساج اياقتالعاننان كەيىن پلەنەر قاتىسۋشىلارى «جاستار» ساياباعىندا جاس سۋرەتشىلەرگە شەبەرلىك ساباعىن وتكىزەدى.
وسكەمەن