پرەزيدەنت جولداۋلارىن, مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردى وڭىردە ىسكە اسىرۋ بويىنشا ەلباسى تاپسىرمالارىن وڭىردە ورىنداۋ بارىسى تۋرالى PrimeMinister.kz ماتەريالىنان وقىڭىزدار.
قىزىلوردا وبلىسى 1938 جىلعى 15 قاڭتاردا قۇرىلعان. وبلىس قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك-باتىس بولىگىندە ورنالاسقان. جالپى اۋدانى — 226 مىڭ كم2, بۇل رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ 8,3% قۇرايدى.
بۇگىندە قىزىلوردا وبلىسى بەلسەندى تۇردە دامىپ كەلەدى — وڭىردە جاڭا شاعىن اۋداندار سالىنىپ, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار اشىلىپ جاتىر, اۋرۋحانالار مەن ەمحانالار سالىنىپ, ساياباق ايماقتارى مەن ساۋلەت جاراسىمدىلىعى جاسالىپ, ءوندىرىس دامىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس بەلسەندى تۇردە دامىپ كەلەدى.
يندۋستريالاندىرۋ: 5 جىلدا وڭدەۋ سالاسىنداعى ءونىم ءوندىرىسى 31,6% ۇلعايدى
قىزىلوردا وبلىسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا يندۋستريالاندىرۋ ارقىلى ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا بەت الدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, 2017 جىلى العاش رەت سوڭعى 4 جىلدا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ جالپى وڭىرلىك ءونىمىنىڭ كورسەتكىشى بويىنشا وڭ قارقىن بەلگىلەنگەن — 2016 جىلعى دەڭگەيدىڭ 100,8%.
2013 جىلدان باستاپ 70-تەن استام جاڭا ءوندىرىس پايدالانۋعا بەرىلدى. 2018 جىلى ونەركاسىپتەگى ەڭبەك ونىمدىلىگى شامامەن 25% ءوستى. ال وڭدەۋ سالاسىندا ءونىم شىعارۋ 2018 جىلى 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا 31,6% ۇلعايدى.
2018 جىلى وبلىستىڭ ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارى 930,4 ملرد تەڭگەگە ءونىم ءوندىردى.
يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بەس جىلدىعى اياسىندا 2018 جىلى جالپى قۇنى 64,1 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن, 286 جۇمىس ورنىىن قۇرۋمەن ەكى جوبا ىسكە اسىرىلدى. ولار: 1) «تامپوناجدىق تسەمەنت زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى» («گەجۋبا شيەلى تسەمەنت كومپانياسى» جشس)
- جوبا قۋاتتىلىعى — جىلىنا 1 ملن توننا;
- جۇزەگە اسىرىلۋ ورنى — شيەلى اۋدانى;
- جۇمىس ورىندارى — 260 ادام;
- نىسان 2018 جىلدىڭ 11 جەلتوقسانىندا تەلەكوپىر بارىسىندا پايدالانۋعا بەرىلدى.
2) «اك شىعارۋ زاۋىتى» جوباسى («پرەميۋم كلاسس-ستروي» جشس)
- جوبا قۋاتتىلىعى — جىلىنا 75 مىڭ توننا;
- جۇزەگە اسىرىلۋ ورنى — جاڭاقورعان اۋدانى;
- جۇمىس ورىندارى — 26 ادام;
- نىسان 2018 جىلدىڭ قازان ايىندا ىسكە قوسىلدى.
سوڭعى ءۇش جىلدا (2015 جىلدان 2018 جىلعا دەيىن) وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 2,3 ەسە ءوستى, جالپى قوسىلعان قۇن 12% استامعا, شيكىزاتتىق ەمەس ءونىم ەكسپورتىنىڭ كولەمى 22,7% ارتتى.
جالپى, وبلىس ەكونوميكاسىنا 2013–2018 جىلدارى 1,7 ترلن تگ جۋىق تىكەلەي ينۆەستيتسيالار تارتىلدى. 2018 جىلى ينۆەستيتسيالار كولەمى 25,5% ءوستى, وندا ءوسىم نەگىزىنەن كاسىپورىنداردىڭ ءوز قاراجاتتارىن سالۋدى ارتتىرۋى (22,4%) ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار 325,5 ملرد تگ قۇرادى.
اگروسەكتوردى دامىتۋ: جوعارى ساپالى دايىن ءونىمنىڭ 15 ءتۇرىن ەكسپورتتاۋ
بىرنەشە جىل ىشىندە وبلىستىڭ جالپى وڭىرلىك ءونىم قۇرىلىمىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ۇلەسى 2,5%-دان 3,7%-عا دەيىن ءوستى, بۇل ءوڭىردىڭ ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى ساپالى وزگەرىستەردىڭ دالەلى.
اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى 97,7 ملرد تەڭگەنى قۇرادى نەمەسە 2017 جىلعى ءتيىستى كەزەڭىنىڭ — 101,6%-ى.
ەسەپتى كەزەڭدە 36,3 مىڭ توننا تىرىدەي سالماقتاعى مال جانە قۇس ەتى, 86,4 مىڭ توننا سيىر ءسۇتى, 8,3 ملن دانا جۇمىرتقا ءوندىرىلدى نەمەسە تيىسىنشە 2017 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ءوسىم 3,4%, 1,9% جانە 23,8% قۇرادى.
سوڭعى 6 جىلدا ەكسپورتتالاتىن ونىمدەردىڭ ءتىزىمى 3 تۇردەن 15-كە دەيىن ۇلعايتىلدى. سوڭعى جىلدىڭ وزىندە عانا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ەكسپورتىنىڭ كولەمى 27%-عا ءوستى, ال 97% — وڭدەلگەن ونىمدەردىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. وبلىس باسشىلىعىنىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت — شيكىزاتتى وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە سىرتقى نارىققا جوعارى ساپالى دايىن ونىممەن شىعۋ.
2016 جىلى وڭىردە كوپتەگەن جىلداردان بەرى العاش رەت باقشا داقىلدارىنىڭ ەكسپورتى قالىپقا كەلتىرىلدى, 2017 جىلى — بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە, يرانعا, موڭعولياعا جانە وزبەكستانعا كوكونىستەر مەن مال ەكسپورتتالا باستادى, 2018 جىلى قىتايعا العاش رەت ماقسارى مايى جەتكىزىلدى.
ەگەر 2017 جىلى وبلىس 2,2 مىڭ قوي ەكسپورتتاسا, 2018 جىلى قوي ەكسپورتى 4 ەسەگە ارتتى; 8191-ءى رەسەي فەدەراتسياسىنا جانە يرانعا جەتكىزىلدى.
بۇدان وزگە, بيىل قىزىلوردا قالاسىندا كۇنىنە 200 باس ءىرى قارا مال مەن 1000 باس ۇساق مال سويۋعا ارنالعان زاماناۋي ەت كومبيناتىن سالۋ كوزدەلگەن.
سۋ تايازدىعىنا قاراماستان, 2018 جىلى قىزىلوردالىق كۇرىش وسىرۋشىلەر 473 مىڭ ت جاقسى ءونىم ءتۇسىرىپ, موڭعوليا, تۇركيا جانە اۋعانستان نارىقتارىن يگەرىپ جاتىر.
وتكەن جىلى وڭىردە ءداستۇرلى وندىرۋمەن قاتار, يراندىق سۇرىپتى ءوسىرۋ باستالدى, ول يرانعا ەكسپورتتالادى. قازىرگى تاڭدا العاشقى پارتيانى جەتكىزۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتىر, بۇل — 500 توننا يراندىق سۇرىپتاعى كۇرىش, كەلىسى 810 تەڭگەدەن — قازىرگى ەكسپورتتىق باعالاردان 4 ەسە جوعارى.
ونىڭ ۇستىنە, ەگىنشىلىكتىڭ دامۋى سۋارمالى جەرلەرمەن شەكتەلەتىندىكتەن, تابىستىلىعى جوعارى جانە سۋدى از تالاپ ەتەتىن داقىلداردى وسىرەتىن الاڭداردى, سونداي-اق مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىندا جەمشوپتىك جانە جەمدىك استىق ەگىستىكتەرىن ۇلعايتۋعا باسىمدىق بەرىلۋدە. ماسەلەن, 2018 جىلى كۇرىش ەگىستەرى 3 مىڭ گەكتارعا قىسقاردى, ال مايلى داقىلداردى, اتاپ ايتقاندا, ماقسارى ەگۋ 2013 جىلعى 1659 گەكتاردان 2018 جىلى 8404 گەكتارعا دەيىن ۇلعايتىلدى. بۇل ماقسارى مايىنىڭ ءوندىرىسىن ۇيىمداستىرۋعا جانە 2018 جىلى العاشقى رەت وسى ءونىمنىڭ 50 تونناسىن قىتاي نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك بەردى. قىتايعا جىل سايىن كەمىندە 2,4 مىڭ توننا ماقسارى مايىن جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمشارت جاسالدى. وسىنىڭ ارقاسىندا وسىمدىك شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ەكسپورتىنىڭ 28% ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە بولادى.
2018 جىلدان باستاپ وڭىردە سويا جانە جەمشوپ داقىلدارى — سۋدان ءشوبى, بال قۇماي سەكىلدى جوعارى ءونىمدى داقىلداردى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار باستالدى.
2019 جىلى كۇرىش ەگىستىگىن تاعى 2171 گەكتارعا قىسقارتىپ, ونىڭ ورنىنا 4068 گا جەمدىك داقىلداردىڭ جانە 1293 گەكتار كارتوپ, كوكونىستەر جانە باقشا داقىلدارىن ءوسىرۋ الاڭدارىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن.
ارال بالىعى: بالىقتى ونەركاسىپتىك ءوندىرۋ كولەمى ارتىپ جاتىر
كىشى ارالدا جانە ونىڭ توڭىرەگىندەگى كول جۇيەلەرىندەگى بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ قايتا قالپىنا كەلۋىنە «سىرداريا وزەنىنىڭ ارناسىن رەتتەۋ جانە ارال تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىن ساقتاۋ» جوباسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن ىسكە اسىرۋ ىقپال ەتتى. بالىقشىلاردىڭ ۇمىتىلىپ كەتكەن دەرلىك كاسىبى قايتا جانداندى — جاعالاۋعا جاقىن ورنالاسقان اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى قايتادان تەڭىزگە شىعا باستادى, بالىقتاردى ونەركاسىپتىك ءوندىرۋ كولەمى ارتىپ كەلەدى. وڭىردە بالىقتى وڭدەۋمەن اينالىساتىن 8 زاۋىت بار, ولار ءوز ونىمدەرىن تاياۋ جانە الىس شەتەلدەرگە ەكسپورتتايدى. 2018 جىلى ارال ماڭىندا اۋلانعان بالىق كولەمى 8 مىڭ توننادان استى.
اۋلانعان بالىقتاردىڭ باسىم بولىگى وڭىردەگى بالىق وڭدەۋ زاۋىتتارىندا وڭدەلەدى. اتالعان زاۋىتتاردىڭ جىلدىق قۋاتتىلىعى 11 مىڭ توننادان اسادى.
بۇدان وزگە, ءتورت كاسىپورىندا ءونىمدى ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنە ەكسپورتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «ەۋروكود» ەكسپورتتاۋشىنىڭ ەسەپ ءنومىرى بار. وتكەن جىلى پولشا, گوللانديا, گەرمانيا, ليتۆا, گرۋزيا, ۋكراينا, رەسەي جانە قىتاي سەكىلدى ەلدەرگە 3802,8 توننا بالىق ونىمدەرى ەكسپورتتالدى.
ايتا كەتەيىك, 2018 جىلى وبلىس العاش رەت قىتايعا 80 توننا بالىق ءونىمىن ەكسپورتتادى.
ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ: ءبىر جىلدا جۇمىسسىزدار مەن ءونىمسىز ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعانداردىڭ 70% جۇمىسقا ورنالاستى
2018–2020 جىلدار وڭىردە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ ءۇش جىلدىعى رەتىندە جاريالاندى. قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ارەكەت ەتىپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 13%-دان استام ءوستى. سونىمەن قاتار, رەيتينگ ناتيجەسى بويىنشا, قىزىلوردا وبلىسى بيزنەستى جۇرگىزۋ جەڭىلدىگى بويىنشا ۇزدىك ءوڭىر بولىپ تانىلدى جانە «التىن ساپا» سىيلىعىمەن ماراپاتتالدى.
وتكەن جىلى جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن ازىرلەنگەن كەشەندى جول كارتاسىنىڭ اياسىندا ءار ءتۇرلى كوزدەردەن 32 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات تارتىلدى. وسىلايشا, مىڭنان استام جۇمىسسىزدار مەن ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار جالپى 4,3 ملرد تەڭگەگە شاعىن نەسيەلەر الدى, 1 مىڭنان استام شاعىن بيزنەس جوبالارى ىسكە اسىرىلدى, بۇل 1,5 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
سونداي-اق, ولاردىڭ تىركەلگەن سۋبەكتىلەر قاتارىنداعى ۇلەسى 75%-دان 83%-عا دەيىن ءوستى. بۇدان وزگە, اينالىمى جىلىنا 2 ملن تەڭگەدەن اساتىن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى ەكى ەسەگە ارتتى.
بيىل وڭىردە وسىعان ۇقساس جول كارتاسى ازىرلەندى, ونىڭ اياسىندا بيزنەستى دامىتۋعا تاعى 34 ملرد تەڭگە باعىتتالادى.
ءوز كەزەگىندە شوب دامىتۋ جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا ىقپال ەتتى. 2018 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا وبلىستا اۋلالاردى ارالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى, سونىڭ ناتيجەسىندە 97,5 مىڭ جۇمىسسىز بەن ءوزىن-ءوزى ءونىمسىز جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار انىقتالدى. ءبىر جىل ىشىندە جۇمىسسىزدار مەن ءوزىن-ءوزى ءونىمسىز جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردىڭ 68 مىڭى نەمەسە 70% جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى, ولاردىڭ 44 مىڭى ءونىمدى جۇمىسقا تارتىلدى. بيىل قالعان 30 مىڭ ادامدى ءونىمدى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
29 738 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى, سونىڭ ىشىندە تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا 19 342 ادام ورنالاستىرىلدى, جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 6 613 ادام قوعامدىق جۇمىستارمەن قامتىلدى, جاستار تاجىريبەسىنە — 2 701 ادام, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا — 1 082 ادام تارتىلدى. 2018 جىلدىڭ قاڭتار–جەلتوقسان ايلارىندا 11 384 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى, ونىڭ ىشىندە 10 925-ءى — تۇراقتى جۇمىس ورنى. 2018 جىلدىڭ قاڭتار–قىركۇيەك ايلارىندا ءبىر جۇمىسشىنىڭ ورتاشا ايلىق جالاقىسى 2017 جىلعى ءتيىستى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 107% قۇرادى.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى: باسپانانى پايدالانۋعا بەرۋدىڭ جىلدىق كورسەتكىشى 2,6 ەسەگە ءوستى
وبلىستا 6 جىل ىشىندە شامامەن 3 ملن م2 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. تەك وبلىس ورتالىعىندا 2013–2018 جىلدارى 15 جاڭا شاعىن اۋدان سالىنعان. باسپانانى پايدالانۋعا بەرۋدىڭ جىلدىق كورسەتكىشى 2,6 ەسەگە وسكەن: ەگەر 2013 جىلى 270 مىڭ م2 پايدالانۋعا بەرىلسە, 2018 جىلى — شامامەن 700 مىڭ م2.
تۇرعىن ءۇيدىڭ ەلەۋلى ۇلەسى حالىقتىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن سالىنۋدا. ماسەلەن, بىلتىر 614 مىڭ م2 سالىندى, جەكە تۇرعىن ءۇي 2017 جىلعا قاراعاندا 36,4%-عا كوپ. وتكەن جىلى ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم جتق 4,5 مىڭ ۋچاسكەسىنە جۇرگىزىلدى, سوڭعى 4 جىلدا بۇل كورسەتكىش 28,5 مىڭنان استى. 2019 جىلى جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن بەرىلەتىن تاعى 3384 جەر تەلىمىنە كوممۋنيكاتسيا جەتكىزىلەدى.
2018 جىلى وبلىستا بارلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ەسەبىنەن 70 تۇرعىن ءۇي (1790 پاتەر) سالىندى, ونىڭ ىشىندە 56-سى (1222 پاتەر) پايدالانۋعا بەرىلدى.
جاقىن ارادا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك قورعالماعان ساناتى: كوپبالالى وتباسىلار, مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى جاندار, جەتىم بالالار جانە ت.ب. ءۇشىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ارنايى وڭىرلىك باعدارلاماسىن ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ايتا كەتۋ كەرەك, وڭىردە ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىندا ءمجا-ءنىڭ 118 جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر, قۇرىلىس سالۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 34 ملرد تەڭگەدەن اسادى.
قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 93,3 ملرد تەڭگەنى نەمەسە 2017 جىلعى ءتيىستى كەزەڭنىڭ 122,1% قۇرادى.
699,6 مىڭ م2 تۇرعىن ءۇي نەمەسە 2017 جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىنىڭ 114,3% پايدالانۋعا بەرىلدى.
كولىك جانە لوگيستيكا: قىزىلوردانىڭ شاعىن اۋداندارىنداعى 132 كوشەدەگى قۇرىلىس جانە جوندەۋ جۇمىستارى
2018 جىلدىڭ قاڭتار–جەلتوقسان ايلارىندا جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمى 104,5 ملن توننانى قۇراپ, بىلتىرعى دەڭگەيدە ساقتالدى (100%). جۇك اينالىمى 14 228,7 ملن تكم قۇرادى جانە 2017 جىلعى ءتيىستى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 2,4%-عا ءوستى.
وبلىستا اۆتوكولىكپەن 397,4 ملن جولاۋشى تاسىمالداندى نەمەسە 2017 جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 8,2%-عا ارتتى. وسى كەزەڭدە جولاۋشىلار اينالىمى 6,9%-عا ارتىپ, 6,977 ملن جكم جەتتى.
بيىل قىزىلوردادا «شاعىن جولداردى دامىتۋ» ارنايى وڭىرلىك باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلا باستايدى, ونىڭ اياسىندا قىزىلوردانىڭ شاعىن اۋداندارىنداعى 132 كوشەدە قۇرىلىس جانە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. اتالعان ماقساتتارعا 3,3 ملرد تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر. باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ 3 جىلعا شاقتالعان.
ءبىلىم بەرۋ: اپاتتى جانە ءۇش اۋىسىمدىق مەكتەپتەر ماسەلەسى شەشىلدى
ءبىلىم سالاسىندا اپاتتى مەكتەپتەر ماسەلەسى شەشىلدى, ولاردىڭ ورنىنا 37 جاڭا مەكتەپ سالىندى, وسى جىلى جاڭاقورعان جانە جالاعاش اۋداندارىنداعى اپاتتى مەكتەپتەردى اۋىستىرۋ ءۇشىن تاعى 2 مەكتەپ سالىنادى. مەكتەپتەردە ءۇش اۋىسىمدىق ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپتى.
3 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتۋ 100% قامتاماسىز ەتىلدى. بالاباقشالاردىڭ 71%-ى — جەكەمەنشىك ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. 2013 جىلدان باستاپ وبلىستا وسىنداي بالاباقشالاردىڭ سانى ەكى ەسەگە ارتتى.
2017 جانە 2018 جىلدارى قىزىلوردا قالاسىنداعى مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ 97% جوو-لار مەن ورتاشا ارنايى وقۋ ورىندارىنا وقۋعا ءتۇستى. رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ گرانتى بويىنشا رەسەيدىڭ جەتەكشى تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا بالالاردى وقىتۋ ۇيىمداستىرىلدى, 2014 جىلدان باستاپ 520 بالا اتالعان گرانتتاردىڭ يەگەرى اتاندى. العاشقى 32 تۇلەك 2018 جىلى وقۋىن اياقتاپ, قازىرگى تاڭدا وبلىستىڭ كاسىپورىندارىندا جۇمىس ىستەپ ءجۇر, ال 42-ءى تۇلەك ماگيستراتۋرادا وقۋلارىن جالعاستىرىپ جاتىر. بيىل 123 ستۋدەنت وقۋىن اياقتايدى. سونىمەن بىرگە, 2018 جىلى ماسكەۋ مەن سانكت-پەتەربۋرگتىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا تاعى 58 قىزىلوردالىق مەكتەپ تۇلەكتەرى وقۋعا ءتۇستى.
بۇدان وزگە, 2013 جىلدان باستاپ وبلىس اكىمى ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا اۋىلدىق جەرلەردەگى از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردان شىققان بالالاردى وقىتۋعا گرانت بولەدى, 2018 جىلى گرانتتار سانى 205-كە دەيىن ەكى ەسەگە ۇلعايتىلدى, بۇگىندە 900-گە جۋىق جىگىتتەر مەن قىزدار — وسى گرانتتاردىڭ يەگەرلەرى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ: مەديتسينا ماماندارىنىڭ تاپشىلىعىن ازايتۋ شارالارى قابىلدانىپ جاتىر
2018 جىلى وبلىس اكىمىنىڭ 30 جالپى پراكتيكا دارىگەرىن دايارلاۋعا ارنالعان ارنايى گرانتتارى تاعايىندادى. بۇل شارالار مەديتسينا ماماندارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان.
2016 جىلدان باستاپ قازاقستاننىڭ بەس جەتەكشى جوعارى وقۋ ورنىندا وبلىستىق اكىمدىكتىڭ گرانتى بويىنشا 42 رەزيدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. بيىل وڭىرگە قاجەتتى ماماندىقتار بويىنشا العاشقى 16 بىلىكتى دارىگەر وقۋىن ءتامامدايدى.
بۇدان وزگە, 2018 جىلى 720 دارىگەر مەن 767 مامان وزدەرىنىڭ بىلىمدەرىن جەتىلدىرىپ, بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىردى.
وتكەن جىلى قىزىلوردا وبلىسى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددسۇ) ەۋروپا ەلدەرىندە ەنگىزىلىپ جاتقان الدىڭعى قاتاردى تەحنولوگيالاردى قولداۋعا, دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن قالىپتاستىرۋعا جانە العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك (امسك) بويىنشا الەمنىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرىن وڭىرگە بەيىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن «وڭىرلەر دەنساۋلىقتى قولدايدى» ەۋروپالىق جەلىسىنە ەلىمىزدە ءبىرىنشى بولىپ قوسىلدى.
سونداي-اق, 2018 جىلى قىزىلوردا وبلىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ 86% جاڭارتىلدى. 6 جىل ىشىندە اپاتتى عيماراتتاردىڭ ورنىنا 49 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىندى, ال قالعان 8 نىساننىڭ قۇرىلىسىن الداعى ەكى جىلدا اياقتاۋ كوزدەلگەن. سوڭعى 5 جىلدا وبلىستا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىساندارىنىڭ 63% جاڭارتىلدى.
2018 جىلى ارال اۋدانىنىڭ بەكباۋىل اۋىلىندا, قازالى اۋدانىنىڭ وركەندەۋ اۋىلىندا, سىرداريا اۋدانىنىڭ اقجارما اۋىلىندا 3 اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, سونداي-اق ارال جانە قازالى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانالارى پايدالانۋعا بەرىلدى. شيەلى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋعا تاياپ قالدى, جاقىندا جالاعاش اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى باستالادى.
بۇدان وزگە, 300 ورىنعا ارنالعان كوپبەيىندى اۋرۋحانا سالۋ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر, وعان قىزىلوردا قالاسىنىڭ ونكولوگيالىق ءبولىمى دە كىرەدى. جوبانى وبلىس ورتالىعىنىڭ سول جاعالاۋىندا ءمجا اياسىندا جۇزەگە اسىرۋ جوسپاردا بار.
الەۋمەتتىك سالانى تسيفرلاندىرۋ: 29 جوبا ىسكە اسىرىلدى
قىزىلوردا وبلىسى — قاۋىپسىزدىك سالاسىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا «112 بىرىڭعاي كەزەكشى-ديسپەتچەرلىك قىزمەتى» جوباسى بويىنشا پيلوتتىق ءوڭىر. جوبا اياسىندا ورتكە قارسى قىزمەت, پوليتسيا, شۇعىل مەديتسينالىق كومەك, اپاتتىق گاز قىزمەتى جانە توتەنشە جاعدايلار قىزمەتى سەكىلدى وبلىستىڭ بارلىق جەدەل قىزمەتتەرى بىرىكتىرىلگەن. وسىلايشا, ءبىر قوڭىراۋ ارقىلى قاجەتتى قىزمەتتەرگە جۇگىنۋگە بولادى.
جالپى العاندا, 2018 جىلى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا وڭىردە ەكونوميكانىڭ ءار ءتۇرلى سالالارىندا 29 جوبا ىسكە اسىرىلدى. ماسەلەن, «ەلەكتروندى بالاباقشا» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى ەنگىزىلدى, بۇل اتا-انالارعا بالاباقشاعا بالانى قابىلداۋ كەزەگىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال مەديتسينالىق كومەكتى قولجەتىمدى ەتۋ ءۇشىن Damumed جوباسى جۇزەگە اسىرىلعان, ونىڭ اياسىندا ۇيدەن شىقپاي-اق, دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا جازىلۋعا نەمەسە دارىگەردى ۇيگە شاقىرۋعا بولادى, سونداي-اق تاعايىندالعان رەتسەپتىلەردى جانە زەرتحانالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن كورە الاسىز.
بۇدان وزگە, 2018 جىلى وبلىستا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ وبلىستىق باسقارماسى قۇرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا وڭىردە تسيفرلاندىرۋ بويىنشا 52 جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
مادەنيەت جانە سپورت: قورقىت اتا مۇراسىن ناسيحاتتاۋ
مادەنيەت سالاسىندا وبلىس ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا — قورقىت اتانىڭ رۋحاني مۇراسىن يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مۇرالارىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزۋ بولدى. بۇل شەشىم 2018 جىلدىڭ قاراشا ايىندا يۋنەسكو-نىڭ 13-سەسسياسىندا قابىلداندى. اتالعان جۇمىس وڭىردە باستاۋ الىپ, تۇركيا مەن ازەربايجانمەن بىرلەسىپ ءتورت جىلعا سوزىلدى.
2018 جىلى دەنە شىنىقتىرۋ سالاسىندا قىزىلوردا وبلىسىندا 12 سپورت كەشەنى سالىندى. ونىڭ ىشىندە ءمجا اياسىندا جەكە ينۆەستورلار قاراجاتى ەسەبىنەن جالاعاش اۋدانىنىڭ تاڭ اۋىلىندا, شيەلى اۋدانىنىڭ بەستام اۋىلىندا, شيەلى اۋدانىنىڭ تونكەرىس اۋىلىندا, جاڭاقورعان كەنتىندە جانە جاڭاقورعان اۋدانىنداعى سۇتتىقۇدىق اۋىلىندا 5 سپورت كەشەنى سالىندى.
2018 جىلى قىزىلوردادا ع. مۇراتباەۆ اتىنداعى ورتالىق ستاديوندى رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىستارى باستالدى.
2018 جىلى وبلىس سپورتشىلارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ چەمپيوناتتارىندا 1343 مەدال (441 – التىن, 421 – كۇمىس جانە 481 – قولا), ازيا جانە الەم چەمپيوناتتارىندا 131 مەدال (47 – التىن, 43 – كۇمىس جانە 41 – قولا) جەڭىپ الدى. سپورت تۇرلەرى بويىنشا قر ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنا وبلىستىڭ 470 سپورتشىسى قوسىلعان. «قايسار» فۋتبول كومانداسى قر چەمپيوناتىنىڭ پرەمەر-ليگاسىندا 5-ورىنعا يە بولدى.
2019 جىلى قىزىلوردا وبلىسىندا العاش رەت ەرلەر اراسىندا بوكس بويىنشا قر چەمپيوناتى, سونداي-اق 10 مەملەكەت, سونىڭ ىشىندە اقش قاتىساتىن پارادزيۋدو بويىنشا حالىقارالىق تۋرنير وتەدى.