كوكشەتاۋلىقتار كونە تارازدىڭ تىلسىم تاريحىمەن ەتەنە تانىسىپ, ءبىر جاساپ قالدى. استانا قالاسىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي, اقمولا وبلىستىق ولكەتانۋ مۋزەيىندە «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» تاريحي-مادەني قورىق مۋزەيى كوشپەلى كورمە ۇيىمداستىرىپ, قۇندى جادىگەرلەرىن ەل نازارىنا ۇسىنۋدا.
ۇلى جىبەك جولىنداعى كونە قالانىڭ تۇرمىسى مەن مادەنيەتىنەن سىر شەرتەتىن ارحەولوگيالىق ەكسپوناتتار كوكشەتاۋلىقتاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. اتالمىش مادەني شارا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وتۋدە.
جالپى جامبىل وبلىسى اۋماعىنداعى تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەردىڭ جالپى سانى 3365-ءتى قۇرايدى ەكەن. ال, اتالمىش قورىق مۋزەي قاراۋىندا جۇزدەن استام تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر جيناقتالعان. سول ەسكەرتكىشتەردىڭ وتىزى رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى ەسكەرتكىشتەر بولسا, بەس ءىرى ورتاعاسىرلىق اقىرتاس, قۇلان, اقتوبە-ستەپنينسكوە-بالاساعۇن, ورنەك قوستوبە قالاشىقتارى حالىقارالىق دارەجەدەگى, ياعني, يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن. رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى 25 ەسكەرتكىشتىڭ قاتارىنداعى ايشا ءبيبى, بابادجا حاتۋن, قاراحان بابا, تەكتۇرماس, داۋىتبەك كەسەنەلەرى تارازدىڭ ءىنجۋ-مارجانى سانالادى. تارازدىق مۋزەي قىزمەتكەرلەرى «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ قۇرىلعانىنا 20 جىل تولۋىنا وراي حالقىمىزدىڭ تاريحي قازىنالارىن ەلگە كورسەتۋ ءۇشىن ساپارعا شىعىپتى.
كورمەگە كەلۋشىلەر نازارىنا 300-گە جۋىق كونە جادىگەرلەر ۇسىنىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا تۇرگەشتەر زامانىنان قالعان سىرعالار, بىلەزىكتەر, وزگەشە اشەكەيلەر, قولدان قۇيىلعان شىراعداندار دا بار.
بايقال ءبايادىل,
«ەگەمەن قازاقستان»