ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتىك ساپارمەن قىتايعا بارعانىن الدىڭعى نومىرلەردە حابارلاعان ەدىك. وسى ساپار بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى قىتاي پرەزيدەنتى سي تسزينپينمەن كەزدەستى.
China Daily-ءدىڭ حابارلاۋىنشا, كەزدەسۋدە سي تسزينپين قازاقستانمەن قارىم-قاتىناستى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە نازار اۋدارعان. سونداي-اق پرەزيدەنتتەر ء«بىر جول – ءبىر بەلدەۋ» جوباسىنىڭ تيىمدىلىگىن اتاپ ءوتتى.
ءوز سوزىندە سي تسزينپين ەكونوميكا, ساۋدا, ەنەرگەتيكا جانە قارجى سەكىلدى سالالاردا ارىپتەستىكتى نىعايتىپ, دامۋ ستراتەگياسىن كەڭەيتۋدىڭ قاجەتتىگىنە توقتالعان. قىتاي ەلىنىڭ باسشىسى بەس جىل بۇرىن قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى كەزىندە جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتقانىن ەسكە سالىپ, جوبانىڭ تابىستى بولعانىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار China Daily-ءدىڭ مالىمەتىنە ساي, قىتاي پرەزيدەنتى قىتاي مەن قازاقستان ىنتىماقتاستىعى بۇكىل سالالاردا وركەندەپ كەلە جاتقانىن تىلگە تيەك ەتىپ, كەزدەسۋدە ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى بىرقاتار ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول قويعان. ولاردىڭ قاتارىندا قارجى, ەلەكتروندى ساۋدا, كەدەن ماسەلەلەرى بار.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قىتايعا مەملەكەتتىك ساپارىنا وراي The Global Times گازەتى ء«بىر جول – ءبىر بەلدەۋ» باستاماسىنداعى قازاقستاننىڭ رولىنە توقتالىپتى.
«قىتايمەن 1700 كيلومەتردەن استام شەكارانى ءبولىسىپ جاتقان قازاقستان ەجەلگى جىبەك جولى مەن زاماناۋي ء«بىر جول – ءبىر بەلدەۋ» باعىتىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە», دەيدى باسىلىم.
The Global Times باستامانىڭ باسىم بولىگى قازاقستان اۋماعىنان وتەتىن بولعاندىقتان, ەلىمىزگە ينۆەستيتسيا كوپتەپ تارتىلاتىنىنا توقتالعان. اسىرەسە, مۇناي, ءتۇستى مەتالل, ينفراقۇرىلىم, اۋىل شارۋاشىلىعى سەكىلدى سالالارعا ايتارلىقتاي كوڭىل بولىنبەك.
باسىلىمعا سۇحبات بەرگەن قىتايدىڭ الەۋمەتتىك عالىمدار اكادەمياسىنىڭ زەرتتەۋشىسى ياانگ تسين ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ بەرىكتىگى جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىنىڭ تۇراقتىلىعىنا كەپىل بولاتىنىن ايتادى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, ەلباسىنىڭ «نۇرلى جول» باستاماسى ەلدەگى ەكونوميكانى جاڭا ساتىعا كوتەرىپ, ء«بىر جول – ءبىر بەلدەۋ» جوباسىمەن ءتيىمدى ۇشتاسادى. ايتسە دە, ياانگ تسين قازاقستان مەن قىتايدىڭ ءالى دە دامىتا تۇسەتىن سالالارى بار ەكەنىن ايتىپ وتىر. ماسەلەن, ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ سەكىلدى باستامالار الداعى ۋاقىتتا كوتەرىلۋى ءتيىس دەپ سانايدى زەرتتەۋشى.
AKI press اگەنتتىگى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قىتايعا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەر تالقىلانعانىن حابارلادى.
قىتاي پرەزيدەنتى سي تسزينپينمەن كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس جوعارى دەڭگەيدە دامىپ كەلە جاتقانىن, 2012 جىلعى كەزدەسۋدەن كەيىن 18 مارتە جوعارى دەڭگەيلى وتىرىستار وتكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىز وسى ۋاقىت ارالىعىندا قۇنى 67 ميلليارد دوللارلىق 127 ەكىجاقتى قۇجاتقا قول قويدىق. بايلانىستى ودان ءارى دامىتا ءتۇسۋىمىز قاجەت. ەكىجاقتى ساۋدا اينالىمى 11 ميلليارد دوللارعا جەتىپ, 30 پايىزعا دەيىن ءوستى. قارىم-قاتىناسىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى مول», دەدى ن.نازارباەۆ.
AKI press اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, سي تسزينپين ورتاق جوبالاردىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, قازاقستانمەن ارىپتەستىكتىڭ وركەندەپ كەلە جاتقانىن اتاپ وتكەن.
«قازاقستانمەن بىرگە ادامزات ءۇشىن جارقىن بولاشاق جاساۋعا تالپىنىسىمىزدى جالعاستىرا بەرەمىز. قازاق-قىتاي دوستىعىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسۋعا ءازىرمىن», دەدى سي تسزينپين.
كەزدەسۋ بارىسىندا قىتاي تاراپى قازاقستاننان تابيعي اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن يمپورتتاۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, مۇناي-گاز يندۋسترياسى, زاماناۋي تەحنولوگيا مەن تسيفرلاندىرۋ, ەنەرگەتيكا سالالارىندا ەكىجاقتى ارىپتەستىكتى تەرەڭدەتۋگە ىقىلاستى ەكەنىن جەتكىزدى.
شولۋدى دايىنداعان
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»