جاسىراتىنى جوق, كۇنگەيدەگى كورشى ەلدەن اكەلىنگەن باعاسى ارزانداۋ كوكونىس جىلىجايى كوپ وڭتۇستىكتە ساۋدالانىپ جاتادى. ءوزىنىڭ شىعاراتىن ءونىمى بار وزبەكستان شەكاراسىن اشىپ جاتقان ۋاقىتتا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ماڭىزدى.
وسى ورايدا, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا وتكەن كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ايماقتىق كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا وڭىردەگى ەلەكتر قۋاتىنىڭ باعاسى كورشى وزبەكستانمەن سالىستىرعاندا قىمبات ەكەندىگى, ال ول ءوز كەزەگىندە ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىنا اسەر ەتەتىنى ايتىلىپ, ماسەلە كوتەرىلگەن بولاتىن. كەڭەستە كەلتىرگەن مالىمەتكە قاراعاندا, وڭتۇستىكتە ەلەكتر قۋاتىنىڭ 1 كيلوۆاتى 28 تەڭگە بولسا, ءبىزدىڭ اقشاعا اۋدارعاندا كورشى وزبەكستاندا – 8 تەڭگە. وڭىرلىك كەڭەسكە قاتىسۋشىلار «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆتان وسى ماسەلەنىڭ وڭ شەشىمىن تابۋىنا ىقپال ەتۋىن سۇرادى.
ۋاقىت وتە باعا ايىرماشىلىعىنا قاتىستى تۋىنداعان ماسەلە شەشىمىن تابار جانە بۇل ورايدا وڭىردە بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋدىڭ الار ورنى ۇلكەن بولماق. ايتا كەتەلىك, وبلىس تۇتىناتىن ەنەرگيا مولشەرiنiڭ باسىم بولىگى وزگە وڭىرلەردەن تاسىمالدانۋدا. سول سەبەپتى دە تاريف جوعارى. بۇل قاراپايىم تۇتىنۋشىلارعا دا, شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكiلدەرiنە دە اۋىرتپالىق ءتۇسiرiپ وتىر. ءوز كەزەگىندە وڭتۇستiك بالامالى ەنەرگيا كوزدەرi بويىنشا الەۋەتتi ءوڭiر بولىپ ەسەپتەلەدى. وبلىس اۋماعىنان 122 وزەن اعادى, 41 سۋ قويماسى بار.
ەسكە سالا كەتسەك, بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى تۋرالى باستامانى ەلباسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا كوتەرگەن-ءدى. وسى باستاما بويىنشا «جاسىل ەكونوميكاعا كوشۋ» جونىندەگى تۇجىرىمداما بەكىتىلدى. مەملەكەت باسشىسى بيىلعى ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋىندا دا 2030 جىلعا قاراي قازاقستانداعى بالامالى ەنەرگيا ۇلەسىن 30 پايىزعا جەتكىزۋ مىندەتى قويىلعانىن ايتىپ ءوتتى.
«جاسىل» تەحنولوگيالارعا ينۆەستيتسيا سالۋ ءۇشىن بيزنەستى ىنتالاندىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن دە اتاپ كورسەتتى.
بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ باعىتىندا وبلىستا بىرقاتار جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. مىسالى, تولەبي اۋدانىندا قۋاتى 2,5 مۆت «كەڭەس» شاعىن سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ, سارىاعاش اۋدانىندا جالپى قۋاتى 5 مۆت بولاتىن ەكى شاعىن سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ, سونىمەن بىرگە «جىلعا» اۋىلىندا قۋاتى 20 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى. جالپى, الداعى ۋاقىتتا بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ بويىنشا تولەبي اۋدانىندا 20 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەتىن ءىرىلى-ۇساقتى 10 سۋ ەلەكتر ستانساسى سالىنباق. بۇدان بولەك, ماقتاارال اۋدانى جەتىساي قالاسى ماڭىندا كۇن ەلەكتر ستانساسى قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوسپاردا تۇر. جوباعا 10,7 گا جەر بولىنگەن, قۋاتى 4,8 مۆت. بۇگىنگى تاڭدا رۇقسات بەرۋ قۇجاتتامالارى ازىرلەنىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى قاراشا ايىندا باستالادى دەپ جوسپارلانۋدا. جوباعا گەرمانيالىق «NwComp Solar GmbH» كومپانياسى 7 ملن ەۋرو ينۆەستيتسيا قۇيىپ وتىر. ال ماقتاارال اۋدانىنداعى ەكىنشى جوبانىڭ ينۆەستورى – نيدەرلاندتىق VTK Investments B.V كومپانياسى. اۋداننان 100 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىن سالۋ بويىنشا ەكىجاقتى مەموراندۋمعا قول قويىلعان. جوبا قۇنى 150 ملن ەۋرو. سونداي-اق بايدىبەك اۋدانى جۇزىمدىك ەلدى مەكەنىندە «ۆەتروپارك جۇزىمدىك» جشس قۋاتى 40 مۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن باس- تايدى. اۋداندا شەتەلدىك «Emperial Renewabie Energy» جشس-ى (قۋاتى 100 مۆت) جانە «KK-Kiunsen» (قۋاتتىلىعى 210 مۆت) كاسىپورىندارى جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتارىن ازىرلەسە, اتالعان سالاداعى جۇمىستاردى اعىمداعى جىلى تولىق اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. ارىس قالاسىندا قۋاتى 14 مۆت بولاتىن كۇن ەلەكتر ستانساسىن سالۋ دا بيىلعا جوسپارلانعان. ال وتىرار اۋدانىندا «پرومونديس» جشس قۋاتى 35 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ جوبالاۋ قۇجاتتارى ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسى الىنعان بولاتىن. 100 گەكتار جەر تەلىمى بولىنگەن جوبانى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرۋ كوزدەلۋدە.
عالىمجان ەلشىباي, «ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى