ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا وتانداستارىمىز, ەرلىكتىڭ ەرەن ۇلگىسىن كورسەتكەنىن جاقسى بىلەمىز. بىراق الاساپىران بولىپ جاتاتىن سوعىس جاعدايىندا قازاقتاردىڭ كوپ ەرلىگى ەسكەرىلمەي, كەيدە ءتىپتى ءتيىستى ماراپاتتارى باسقالاردىڭ قانجىعاسىندا كەتىپ جاتقان جايلار دا ءجيى بولعانىن ەستىگەنبىز. ال ءبىز بۇگىن اڭگىمە ەتكەلى وتىرعان قابدوللا كوشەرباەۆ اعامىز, قۇدايعا شۇكىر دەيىك, ءوزىنىڭ جاساعان ەرلىكتەرىنىڭ بارىنە ءتيىستى ماراپاتتارىن تۇگەل العان ەكەن.
قازاقتىڭ جەتى وردەن الۋى مۇمكىن ەمەس, قوسپاسى بار شىعار دەپ ويلاپ قالاتىن اعايىنعا تەك دەرەكتەرمەن سويلەۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. جەتى وردەن العان قابدوللا كوشەرباەۆ 1916 جىلى اقمولا وبلىسىنىڭ قازىرگى ءبىرجان سال (بۇرىنعى ەڭبەكشىلدەر) اۋدانىنداعى ۇلگى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ورىسشا-قازاقشا ءبىلىم العان, سونىڭ ىشىندە قوتىركول سەلوسىنداعى بۋحگالتەرلىك كۋرستى دا بىتىرگەن ونى 1937 جىلى قىزىل ارميا قاتارىنا شاقىرادى. وسىندا ءجۇرىپ, 1939 جىلدىڭ كوكتەمىنەن كۇزگە دەيىن جالعاسقان موڭعوليا اۋماعىنداعى حالحين-گول وزەنىنىڭ بويىنداعى كەڭەس-جاپون سوعىسىنا دا قاتىسقان.
1941 جىلى ۇلى وتان سوعىسى باستالعاندا الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق اسكەري كوميسسارياتى (ول كەزدە اعامىز سول جاقتا تۇرعان) ونى بىردەن اسكەرگە شاقىرىپ, ءارى سوعىس كورگەن, ءارى ساۋاتتى بولعاندىقتان كىشى وفيتسەرلەر دايىندايتىن جەدەل كۋرسقا جىبەرەدى. ودان كىشى لەيتەنانت اتاعىن الىپ شىققان قابدوللا 1939 جىلى قۇرىلعان قىزىل تۋلى رىلسك-كيەۆ 121 ديۆيزياسىنىڭ قۇرامىنداعى 385-ءشى اتقىشتار پولكىنىڭ 5-ءشى روتاسىنداعى بارلاۋ ۆزۆودىنىڭ كومانديرلىگىنە تاعايىندالادى. وسى شاعىن قۇرامانىڭ كومانديرى بولىپ جۇرگەندە, 1942 جىلدىڭ 14 قىركۇيەگىندە كەۋدەسىنە العاشقى ەكىنشى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەنى قادالادى.
1941 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا الماتىدا 100-ءشى اتقىشتار بريگاداسى قۇرىلعانىن بىلەمىز. سول قۇرامانىڭ جاۋىنگەرلەرىن دايىنداۋ ءۇشىن مايداننان بىلىكتى قازاق وفيتسەرلەرىن شاقىرعان عوي. سونىڭ ءبىرى – كيەۆ-رىلسك ديۆيزياسىندا جۇرگەن وردەندى لەيتەنانت قابدوللا كوشەرباەۆ ەكەن. اعامىز 1943 جىلدىڭ 21 جەلتوقسانىندا وسى بريگادانىڭ ەكىنشى باتالونىنداعى بارلاۋشىلار ۆزۆودىنىڭ كومانديرى بولىپ جۇرگەندە مولودوتۋد اۋدانىنىڭ كالينين دەرەۆنياسى ءۇشىن بولعان سوعىستا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن ناگرادتالادى.
ال ءۇشىنشى وردەنىن (بۇل جولى دا «قىزىل جۇلدىز») ق.كوشەرباەۆ 73-ءشى نوۆوزىبكوۆ ديۆيزياسىنىڭ قۇرامىنداعى 392-اتقىشتار پولكىنىڭ 8-ءشى روتاسىنىڭ كومانديرى بولىپ جۇرگەندە, پولەسسك وبلىسى پاريچەۆكا اۋدانىنىڭ سوسنوۆكا دەرەۆنياسى تۇبىندە بولعان سوعىستا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن الادى.
1944 جىلى قابدوللا كوشەرباەۆ قىزمەت ەتكەن اسكەري قۇراما لەنينگراد وبلىسى, بالتىق بويى رەسپۋبليكالارىنىڭ اۋماعىنداعى سوعىستارعا قاتىسادى. 1944 جىلدىڭ 17 ناۋرىزىنداعى 48-ءشى ارميا بويىنشا بەرىلگەن بۇيرىقتا ول وزىنەن باسقا ەكى وفيتسەرمەن بىرگە «الەكساندر نەۆسكي» وردەنىمەن ماراپاتتالادى. بۇل ازاماتتىڭ ءتورتىنشى وردەنى, ال ءوزى بۇل ۋاقىتتا روتا كومانديرى, اعا لەيتەنانت بولاتىن.
بەسىنشى وردەنىن باتىر اعامىز 1944 جىلدىڭ قازان ايىندا الادى. بۇل جولى كەزەكتى «قىزىل جۇلدىز» وردەنى بەرىلەدى.
التىنشى وردەنىن قابدوللا اعامىز وسى بالتىق بويى مايدانىندا اۋىر جارالانىپ, گوسپيتالدا جاتقاندا العان ەكەن. 1945 جىلدىڭ 6 اقپانىنداعى بۇيرىقپەن بەرىلگەن ەكىنشى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەنى ونى لاتۆيانىڭ كرومەشي دەگەن دەرەۆنياسىندا تاۋىپ, كەۋدەسىنە قادالادى.
1945 جىلى سوعىس اياقتالعاندا ول تۇركىستان اسكەري وكرۋگىنا باتالون كومانديرى بولىپ تاعايىندالادى. وسىندا جۇرگەندە اسكەري دايىندىعى جوعارى بولعان ونىڭ باتالونى ماقتالىپ, كومانديرىنە ءتورتىنشى «قىزىل جۇلدىز» وردەنى بەرىلەدى. ال بۇل قابدوللا كوشەرباەۆ العان جەتىنشى وردەن ەدى.
قان مايداندى بەلشەدەن كەشكەن ءارى ءۇش رەت اۋىر جارالانعان مايور ق.كوشەرباەۆتى اسكەردەن بوساتپاي, ول تۇركىستان اسكەري وكرۋگىندە, ودان كەنيگسبەرگ قالاسىندا اسكەري قىزمەتىن جالعاستىرادى. تەك 1956 جىلى عانا اسكەردەن بوساپ, ستەپنياك قالاسىندا دوسااف توراعاسى بولىپ سايلانىپ, 1967 جىلى دەمى ۇزىلگەنشە 11 جىل قىزمەت ەتەدى. ارتىندا ۇرپاقتارى بار.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتە: سوعىستان كەيىن ىلە تۇسىرىلگەندىكتەن 1945 جىلدىڭ اياعىندا العان 7-ءشى وردەنىن تاعىپ ۇلگەرمەگەن