پارلامەنت سەناتىندا «ۇزدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسى - دەنى ساۋ ۇلت» تاقىرىبىنا ارنالعان پارلامەنتتىك تىڭداۋ بولدى, دەپ حابارلادى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
شارانى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى بىرعانىم ءايتىموۆا اشتى. سەناتور پارلامەنتتىك تىڭداۋدىڭ كۇن تارتىبىندە ەلىمىزدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى جانە كەلەشەكتەگى دامۋى, اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ, دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ ۇزدىك تەحنولوگياسىن قولدانۋ ماسەلەلەرى قارالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تىڭداۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ الدىندا ءسوز الىپ, وسى سالاداعى وڭ وزگەرىستەردى اتاپ ءوتتى. «بۇل سالادا ىلگەرىلەۋ بار. اتاپ ايتقاندا حالىقتىڭ تابيعي ءوسۋى ارتىپ, انا مەن بالا ءولىمى ازايدى, بىرقاتار الەۋمەتتىك ماڭىزى بار اۋرۋلار بويىنشا سىرقاتتانۋ دەڭگەيى تومەندەدى», - دەدى ول.
سونىمەن بىرگە ق.توقاەۆ تابىستارعا قاراماستان, ءالى كۇنگە دەيىن شەشىمىن تاپپاعان بىرقاتار ماسەلەلەر بار ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ولار ەڭ الدىمەن, مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن تيىمدىلىگىنە بايلانىستى ەكەنى ايتىلدى. ماسەلە تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ ناقتى سيپاتقا يە بولا الماي وتىرعاندىعىندا بولىپ وتىر. توراعا: «تەگىن جانە اقىلى تۇردە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ اراجىگى ايقىن بولماعاندىقتان, تۇرعىندار تاراپىنان قوسىمشا تولەم جاساۋ جاعدايلارى ورىن الۋدا. باسقاشا ايتقاندا, مەديتسينا سالاسىندا كورسەتىلەتىن اقىلى قىزمەتتەردىڭ كولەمى بىرتىندەپ ارتۋدا», دەپ اتاپ ءوتتى.
ق.توقاەۆ بيۋدجەت ەسەبىنەن تەگىن كورسەتىلەتىن دارىگەرلىك كومەكتىڭ مىندەتتى شەگىن ناقتى انىقتاۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. «مەديتسينالىق كومەكتىڭ قاي ءتۇرىنىڭ اقىلى جانە قاي ءتۇرىنىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كومەككە جاتاتىندىعى تۇرعىندار ءۇشىن ايقىن ءارى تۇسىنىكتى بولۋى ءتيىس», - دەدى سەنات توراعاسى.
مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالىپ وتىرعانى, الايدا مۇنداي جابدىقتاردى قولدانۋ ءتاسىلىن مەڭگەرگەن كاسىبي ماماندار ءالى دە جەتىسپەيتىنىنە, قىمبات باعاعا الىنعان تەحنيكانىڭ قولدانىلماي تۇرعانىنا دا نازار اۋدارىلدى. ق.توقاەۆ مەديتسينا ماماندارىن دايىنداۋدىڭ ساپاسى مەن ولاردى ءتيىستى جۇمىس جاعدايىمەن قامتاماسىز ەتۋ اسا ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىلارىن ارتتىرۋ جانە ىنتالاندىرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعانى ايتىلدى. قازىرگى كەزدە مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارى جىل سايىن 4000-نان استام مامان دايارلايتىنىنا قاراماستان ءاربىر ءتورتىنشىسى عانا تاڭداعان ماماندىعى بويىنشا قىزمەت ەتۋدە.
ەلباسىنىڭ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا ءوتۋ جۇمىستارىن مۇقيات وتكىزۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا توقتالا كەلىپ, ق.توقاەۆ الداعى ۋاقىتتا تىڭعىلىقتى دايىندالىپ, تۋىنداۋى مۇمكىن تاۋەكەلدەرگە جول بەرمەۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بولىنەتىن قارجىنى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ماڭىزىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل رەتتە الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنۋ قاجەت. توراعا الەمدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ۇزدىك بولىپ تابىلاتىن مەملەكەتتەردى, ولاردىڭ ىشىندە سينگاپۋر, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, يسپانيا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەلەرىن مىسالعا كەلتىردى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل مەملەكەتتەردە دەنساۋلاق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ دەڭگەيى تومەن ەكەنى بەلگىلى بولدى.
تىڭداۋ بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ ءسوز الىپ, دەپۋتاتتاردى «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى دەپۋتاتتاردى جان-جاقتى حاباردار ەتتى. مينيستر بۇل كودەكستىڭ جاڭا ءماتىنىن ازىرلەۋ تۋرالى ايتا كەلىپ, سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر مەن ولاردى شەشۋ جولدارىنا توقتالدى.
پارلامەنتتىك تىڭداۋعا قاتىسۋشىلار الدىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆ, «ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى سەرىك اقشولاقوۆ, قوستاناي وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات جۇندىباەۆ, قوعامدىق ۇيىمدار مەن دارىگەرلىك مەكەمەلەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ورتالىق ازيا ءوڭىرى جونىندەگى الەۋمەتتىك سەكتورىنىڭ اعا ۇيلەستىرۋشىسى سۋساننا ايراپەتيان مەن حالىقارالىق Dentons Business Services Emea كومپانياسى ستراتەگيالىق مەديتسينالىق تەحنولوگيالار جونىندەگى كەڭەسشىسى كشيشتوف لاندانىڭ باياندامالارى قاتىسۋشىلاردىڭ ىقىلاسىن تۋعىزدى.
سەنات دەپۋتاتتارى پارلامەنتتىك تىڭداۋدىڭ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الىستى.
الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى بىرعانىم ءايتىموۆا شارانى قورىتىندىلاي كەلىپ, پارلامەنتتىك تىڭداۋدىڭ ماڭىزى مەن ونىڭ ناتيجەلى بولعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, شاراعا قاتىسۋشىلار دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى حاباردار بولدى. پىكىرسايىس قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مۇددەلى تاراپتار ءۇشىن ۇسىنىستار قابىلداندى.
تىڭداۋ اياسىندا وتاندىق ءدارى-دارمەك جاساۋداعى جەتىستىكتەر, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار, تسيفرلىق ۇتقىر قوسىمشالار, سونداي-اق دارىگەر مامانداردى دايارلاۋ تۋرالى اقپارات قويىلعان تاقىرىپتىق كورمە بولدى.