اقوردادا مەملەكەتتىك ءتىلدى لاتىن قارپىنە كوشىرۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قۇرىلعان جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەسكەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتىك ءتىلدى رەفورمالاۋ رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىنداعى ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ وتكەنى بەلگىلى. قازاق ءتىلىنىڭ لاتىن الىپبيىنە كوشۋىنە بايلانىستى ەلىمىزدىڭ كورنەكتى تۇلعالارى, عىلىمي ورتا مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى وزدەرىنىڭ وزەكجاردى پىكىرلەرىن بىلدىرۋدە. ولاردىڭ پرەزيدەنت باستاماسىنا قىزۋ قولداۋ جاساپ جاتقانىن جاقسىلىق جورالعىسىنا بالاعانىمىز ءجون.ء بىز بۇگىن گازەتىمىزدە سونداي سوقتالى ويلاردىڭ ءبىر پاراسىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.
ءوز باسىم العاش رەت ءدال وسى لاتىن ارپىمەن حات تانىعان اداممىن. ءتىپتى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارى مايدانعا اتتانعان ازاماتتار ۇيلەرىنە حاتتى لاتىن ارپىمەن جازاتىن. سول حاتتاردى يەلەرىنە ءبىز وقىپ بەرۋشى ەدىك. ويتكەنى 1929 جىلعى 7 تامىزدا كسرو ورتالىق اتقارۋ كوميتەتى مەن كسرو حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋمى لاتىنداندىرىلعان جاڭا ءالىپبي – ء«بىرتۇتاس تۇركى ءالفاۆيتىن» ەنگىزۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدادى. لاتىن ءالىپبيىنىڭ نەگىزىندە جاسالعان جازۋ ۇلگىسى 1929 جىلدان 1940 جىلعا دەيىن قولدانىلىپ, كەيىن كيريلليتساعا اۋىستىرىلدى.
دەمەك ءبىز بۇرىن بولعان, كەزىندە حالقىمىز قولدانعان ارىپكە قايتا ورالىپ وتىرمىز. ويتكەنى قازىرگى زامان قازاق قوعامىنان وسىنى تالاپ ەتىپ وتىر. ويمىزدى ءالى دە تارقاتىپ ايتار بولساق, بىرىنشىدەن, لاتىن ءالىپبيىنىڭ 2500 جىلدىق تاريحى بار. ياعني, وسىنشا ۋاقىت ۇزاق سۇزگىدەن ءوتىپ, ءپىسىپ-جەتىلىپ, سۇرىپتالعان تاڭبا بۇل. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ, ۇلتتىق الىپبيگە لاتىن گرافيكاسىن قولدانۋ الەمدىك ۇردىسكە اينالدى. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ باسىم كوپشىلىگى لاتىن ءالىپبيىن پايدالانادى. بۇل ۇردىستەن بىزگە قالاي دا تىس قالۋعا بولمايدى.
ەكىنشىدەن, بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ دەرەگى بويىنشا دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ءىرى 30 ەكونوميكانىڭ ىشىندە 22 ەلدە, ال 10 جەتەكشى ەكونوميكانىڭ 7-ۋىندە لاتىن ءالىپبيى قولدانىلادى ەكەن. سول سياقتى, جان باسىنا شاققاندا ءىجو ەڭ جوعارعى دەڭگەيدەگى 20 اسا قۋاتتى ەلدەردىڭ 18-ءى لاتىنشا ءالىپبيدى پايدالانادى ەكەن. وسىعان قاراعاندا لاتىن الەمى قازاقستانعا ينۆەستيتسيالار مەن تەحنولوگيالاردى ترانسفەرتتەۋ ءۇشىن اسا قاجەت. ۇشىنشىدەن, كەز كەلگەن اقپاراتتى لاتىنداندىرۋ – بۇگىندە وبەكتيۆتى الەمدىك ترەند.
بۇل ماسەلەنى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەرتەدەن ايتىپ ءجۇردى. ەندى مىنە, ويعا العان ىرگەلى ءىس وڭعا باسقانداي. وسىنداي كۇردەلى كەزەڭدە اسىرە اسىعىستىققا نەمەسە ناۋقانشىلدىققا بوي الدىرۋعا بولمايدى. بىزگە دەيىن وسى جولدان وتكەن تۇركى تىلدەس رەسپۋبليكالار ازەربايجان, تۇركىمەنستان, وزبەكستاننىڭ وڭ تاجىريبەلەرىنە نازار اۋدارعان ابزال.
ورازاق سماعۇلوۆ, ۇعا اكادەميگى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى