سولاي, داۋرەنمەن جولىقتىق. «جىلقى كىسىنەسكەنشە, جاقسى ادام سويلەسكەنشە» دەگەن عوي. بولاشاق كەيىپكەرىمىزبەن ءاپ-ساتتە اڭگىمەمىز جاراسىپ جۇرە بەردى.
2009 جىلى اسكەر قاتارىنا شاقىرىلىپ, وتان الدىنداعى بورىشىن ۇلتتىق ۇلاننىڭ شىمكەنت قالاسىنداعى 6506 اسكەري بولىمىندە وتەگەن داۋرەن, كەيىن سول اسكەري قۇرىلىمعا «تاستاي باتىپ, سۋداي سىڭگەن ەكەن». ياعني, اسكەردەن سوڭ قىزمەتىن كەلىسىمشارت نەگىزىندە جالعاستىرعان. سودان بەرى ەلىم دەگەن ازاماتتىڭ سانالى عۇمىرى ەل قورعاۋ ىسىمەن ساباقتاسا ءوربىپ كەلەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن داۋرەن ۇلتتىق ۇلاننىڭ كىشى بۋىن كومانديرلەرىنە ءتيىس قانداي لاۋازىمدى اتقارمادى دەسەڭىزشى. قازىر «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ ارنايى جانە اسكەري تاسىمال بولىمىندە قىزمەت ەتەدى. جاقىندا العاشقى وفيتسەرلىك شەنىن الۋعا ۇمتىلىپ وتىرعان جايى بار. ول قانداي لاۋازىمداردا قىزمەت اتقارماسىن, ەڭ اۋەلى قىڭق دەپ قيىندىققا مويىماي, وتان ءۇشىن ادال ەڭبەك ەتىپ كەلەدى.
داۋرەن وسى كۇنگە دەيىن وتان قورعاۋ جولىنداعى قىزمەتىن ايرىقشا ىنتامەن اتقارىپ, ادالىنان ابىروي بيىگىنە كوتەرىلگەن ازاماتتار ساناتىندا. ونىڭ اشىقتىعىن, كوپشىلىككە كومەك قولىن سوزا بىلەتىن جارقىندىعىن, ءوز قىزمەتىن جەتىك بىلەتىن بىلىكتىلىگىن ارىپتەستەرى قۇرمەت تۇتادى. ۇزدىك قىزمەتى ءۇشىن بىرنەشە رەت جوعارى باسشىلىقتىڭ ماراپاتىنا يە بولعان.
تەمىر جول قىزمەتى سالاسىنىڭ ىشىندە ارنايى جانە اسكەري تاسىمالداۋ ءىسىنىڭ كوتەرەتىن جۇگى قاشاندا قوماقتى. ءبولىم باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, سەرجانت داۋرەن وماروۆ ءوز ءىسىن جەتىك بىلەتىن مامان.
«قىزمەتىمە كەلەر بولساق, ءبىزدىڭ مىندەت تىكەلەي تەمىر جولمەن بايلانىستى. ءبىزدىڭ ەلىمىز وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, اينالاسىندا تەڭىز جولدارى جوق, قۇرلىقىشىلىك تاسىمالعا يە ەل. سوندىقتان دا بۇكىل ەلدەگى تاسىمال نەگىزىنەن تەمىر جول جانە اۆتوجولدار ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى, ونىڭ ىشىندە تەمىر جولدىڭ جۇك جەتكىزۋ ۇلەسى 100 پايىزدىڭ 73 پايىزىنا دەيىن.
ءبىز وسى كولىك تۇرىندە ارنايى جانە اسكەري تاسىمالدى ۇيلەستىرەمىز. ءبىزدىڭ قىزمەتكە ەلىمىزدەگى كەز كەلگەن مەكەمە ارنايى تاپسىرىس بەرۋ ارقىلى جۇگىنەدى. ماسەلەن, شەكارا قىزمەتى وزدەرىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنە ءارتۇرلى جۇكتەردى جەتكىزۋگە, ال ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا تاسىمالىن ۇيىمداستىرۋعا تاپسىرىستار بەرىپ جاتادى. كورىپ وتىرعاندارىڭىزداي, ءبىزدىڭ جۇك تاسىمالىنا ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك زور. ول بىرىنشىدەن, سول تاسىلاتىن جۇكتىڭ ماڭىزدىلىعىنا, سونىمەن بىرگە ونىڭ مەملەكەت ءۇشىن ستراتەگيالىق مانىنە بايلانىستى. ودان باسقا, ادامداردى تەمىر جول ارقىلى ءتيىستى جەرگە جەتكىزۋ, اسكەري تەحنيكا, قارۋلى كۇشتەرىمىزگە قاتىستى كەز كەلگەن تاسىمال ءىسىن ءبىز اتقارامىز. 2009 جىلعا دەيىن ءبىز ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قۇرامىندا بولدىق. سول جىلدان باستاپ ءبىزدىڭ قىزمەت بۇگىنگى ۇلتتىق ۇلان قۇرامىنا ەنگىزىلدى. بۇل جۇمىستىڭ تيىمدىلىگى ءۇشىن ۆەدومستۆوارالىق جۇرگىزىلگەن رەفورما ناتيجەسى بولىپ تابىلادى.
ارنايى جانە اسكەري تەمىر جول جۇك تاسىمالى قىزمەتىندەگى اسا جاۋاپتى ءىس بۇل – قاۋىپسىزدىك شارالارىنا ءاردايىم بەكەم بولۋ. ول دەگەنىمىز, تاسىمالدانۋشى جۇكتەردى, پايدالانۋ تەحنيكانى قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا ساي جابدىقتاۋ, ماماندارعا قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ۇدايى وقىتىپ-ۇيرەتۋ. قازىرگى تاڭدا بۇل ماسەلەلەر «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ تاسىمالعا قاتىستى بولىمشەلەرىندە تولىقتاي شەشىمىن تاپقان. جىل سايىن مامانداردى ارنايى كۋرستاردا وقىتىپ, بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرىپ وتىرامىز. مۇنىڭ سىرتىندا «قازاقستان تەمىر جولى» اق ماماندارى قاجەتتى ادىستەمەلىك كومەكتەرىن ۇدايى كورسەتىپ تۇرادى», دەيدى ول قىزمەتى جايلى.
قورىتا ايتقاندا, ءسوزى مەن ءىسى ءبىر ارنادا قابىسقان جانداردى سەرتكە بەرىك ازامات دەيمىز. ولار ارقاشاندا ءبىر ءسوزدى كەلەدى. قينالىس تانىتپاي, ەل ءۇشىن جۇگىنە قىزمەت اتقاردى. حالقىمىز ايتاتىن «ەردىڭ ءىسى – كەلىس» دەگەن دە وسى. تاۋەلسىز ەلدىڭ تۇعىرىن تىكتەپ, كەمەل كەلەشەككە نىق قادام باسۋىنا دا وسىنداي نار ازاماتتاردىڭ اق-ادال ەڭبەگى بىردەن-ءبىر سەبەپشى ەكەنى انىق. ولاردىڭ قاتارىنان داۋرەننىڭ دە ورىن الارى راس.
ارمان اۋباكىروۆ, جۋرناليست
الماتى