«جاڭا ءفيلمنىڭ قۇرىلىمى مەن ستيليستيكاسى تۋرالى ايتاتىن بولساق, بۇرىنعى «تۇتقىن كاۆكاز قىزى» («كاۆكازسكايا پلەننيتسا») جانە «گاۋھار تاستى قول» («بريلليانتوۆايا رۋكا») سىندى جايدارى كەڭەستىك فيلمدەردى ەسكە تۇسىرەدى. ياعني, جانرى قىلمىستىق روۋد-مۋۆي, – دەگەن رەجيسسەر نەعۇرلىم تىڭعىلىقتى دايىندالسا, سوعۇرلىم ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى تەز اياقتالاتىندىعىن ايتادى. – بۇل توپپەن ءبىز «16 قىز» كومەدياسىن ويداعىداي تۇسىرگەنبىز. بۇل جولى دا ۇيىمداسقان تۇردە قارقىندى جۇمىس ىستەپ شىقتىق.
«16 قىز» فيلمىندە نەگىزگى وقيعا باۋىرجان (بەرىك ايتجانوۆ) مەن ايجاننىڭ (اشا ماتاي) اراسىنداعى رومانتيكالىق شىتىرمان ماحابباتقا قۇرىلعان بولسا, بۇل جولى «ۇيلەنبەيدى» دەپ 5 مىڭ تەڭگەگە ءباس تىگىپ جۇرەتىن ساماتتىڭ (قۋانىش دولداەۆ) ءوزىن ۇيلەندىرۋ جولىنداعى ماشاقاتقا تولى سيۋجەتتەر جەلىسى كەزەكتەسە جىلجيدى. ونىڭ عاشىعى لەيلانىڭ, قۇمىرا ۇرلىعىن زەرتتەپ جۇرگەن پوليتسەيدىڭ جانە انتيكۆارياتتى قولعا ءتۇسىرۋدى كوزدەپ جۇرگەن بۇزاقىلاردىڭ شىم-شىتىرىققا تولى حيكاياسى كورسەتىلەدى.
قاناعات مۇستافين وسى جولعى ءفيلمنىڭ دە ستسەناريىن ءوزى جازعان. ءتۇسىرىلىم الاڭىندا قاتال دا ءادىل رەجيسسەر ەكەنىن ايتقان قاناعات «ەڭ سۇلۋ قىز» كينوكارتيناسىنىڭ ەلەۋلى جاڭالىقتارىمەن ءبولىستى.
«كينو تۇسىرگەندە جاڭا اكتەرلاردى اكەلمەيسىڭ, بۇرىننان تانىس, تانىمال اكتەرلاردى شاقىراسىڭ دەپ سىنايتىن. بۇل جولى باس رولدەردى اسەل اسقار مەن قۋانىش دولداەۆ سىندى جاس اكتەرلار ويناپ شىقتى», دەيدى رەجيسسەر.
كورەرمەندەر «ەڭ سۇلۋ قىز» فيلمىنەن بۇرىنعى ءپوزيتيۆتى قۇلشىنىستارىمەن ەستە قالعان كوزتانىس كەيىپكەرلەر – بەرىك ايتجانوۆتىڭ, اشا ماتايدىڭ, داۋرەن ايدارقۇلوۆتىڭ, قۋانىش دولداەۆتىڭ ويىنىن كورە الادى. سونىمەن قاتار, جاڭا كەيىپكەرلەردى اسەل اسقار, مۇرات بيسەنبين, عاني قۇلجانوۆ, اسان ءماجيت سىندى اكتەرلار سومدايدى. فيلمدە ەگىز قىزدار ءمادينا مەن لەيلانىڭ وبرازىن ويناپ شىققان اسەل اسقاردىڭ بۇل – العاشقى دەبيۋتى. بەرتىندە ءانشى بۇركىت تۇسىرگەن «تۇتقىندار» فيلمىندەگى تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, رەجيسسەر اسەلدى بىردەن باس رولگە بەكىتكەن. حرونومەتراجى 90 مينۋتقا جوسپارلانىپ وتىرعان فيلم قىسقا قاراي قالىڭ كورەرمەنگە جول تارتپاق.
رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جولى فيلمدە انگە باسا ءمان بەرىلمەك. مىسالى, فيلم ساۋندترەگى «16 قىز» حالىق ءانىن قازىبەك قاسىم اعىلشىن تىلىندە ورىندايدى. «بۇل حالىق اراسىنا كەڭ تارالعان ءاندى وزگەشە قىرىنان تانىتۋ» دەپ تۇسىندىرگەن رەجيسسەر ءفيلمنىڭ پروكاتقا شىعارۋ ىسىنە دە توقتالىپ ءوتتى.
– «شەشەنفيلم» بىزگە بىرلەسىپ فيلم ءتۇسىرۋ جونىندە ارنايى ۇسىنىسپەن شىقتى. جاڭا تاجىريبە وزىمىزگە دە قىزىق كورىنىپ, باستاپقى دا ءفيلمدى گروزنىيدا تۇسىرمەك بولعانبىز. الايدا شىعىن كوپ بولاتىنىن ويلاپ, كوك-توبە» ساياباعى, «سۇنقار» شاڭعى ترامپليندەر كەشەنى, «مەدەۋ» سياقتى الماتىنىڭ ەڭ كورىكتى جەرلەرىندە تۇسىردىك. ءفيلمدى سولتۇستىك كاۆكازدا, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ شاعىن قالالارىندا دا پروكاتقا شىعارۋدى ويلاستىرىپ جاتىرمىز. شەشەن تىلىنە دۋبلياج جاساۋدى سەرىكتەسىمىز ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنە الىپ وتىر, – دەيدى رەجيسسەر قاناعات مۇستافين.
پروديۋسسەر ايدارحان ادىلباەۆتىڭ ايتۋىنشا, فيلم بيۋدجەتى «16» قىز فيلمىنە جۇمسالعان قاراجاتپەن شامالاس (400 مىڭ اقش دوللارى). ونىڭ سوزىنشە, «16 قىز» فيلمىنە كەتكەن شىعىن ءبىر جىل ىشىندە تولىق وتەلگەن.
قاناعات ءمۇستافيننىڭ ەندىگى ءبىر ماقساتى – ادەبي شىعارمالاردى ەكرانداۋ. ودان بولەك تاريحي تاقىرىپتارعا دا فيلم ءتۇسىرۋ كوپتەن ويىندا جۇرگەن كورىنەدى. ول قاجىمۇقان بالۋاننىڭ ءومىرى تۋرالى فيلم ستسەناريىن قول تيگەندە جازىپ جۇرگەنىن ايتادى. بىراق تاريحي تاقىرىپ بيۋدجەتى كولەمدى بولعاندىقتان, ازىرگە بۇل جۇمىس كەيىنگە قالىپ تۇر.
– اكەم قۇرمانعازى قارامان ۇلى – جازۋشى. سول كىسىنىڭ شىعارماشىلىعىنداعى «التىن ىزدەۋشىلەر», «قىزعىش قۇس», «ديكايا كوشكا» سياقتى كينوعا سۇرانىپ تۇرعان پوۆەس, اڭگىمەلەر بار. جازۋشىنىڭ ءستيلىن ساقتاي وتىرىپ, شىعارمانى ەكرانداۋ وڭاي جۇمىس ەمەس, – دەيدى ول.
كينەماتوگرافتاعى ەڭ ءبىر كۇردەلى يگەرىلەتىن كومەديا جانرىنىڭ بۇگىندەرى بىزدە ويسىراعان ورىنىن تولتىرۋدى مۇستافين مىقتاپ قولعا العانداي. قازاق اۋىلىنىڭ جاعىمدى بەينەسىن ۇسىناتىن ءازىل-شىنى ارالاس, اللەگوريا, رومانتيكالىق سارىنى باسىم «16 قىز» ءفيلمى كينوسىنشىلار تاراپىنان «تىگىسى جاتىق», «ايمانوۆتىڭ سارىنى ەسەدى» دەپ وڭ باعاعا يە بولعان-تۇعىن.
ايا ءومىرتاي,
«ەگەمەن قازاقستان»