اسكەري-تاريحي مۇراجايدا كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى
قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ۇلتتىق اسكەري-پاتريوتتىق ورتالىعى اسكەري-تاريحي مۇراجايىندا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا جانە مۋزەيدىڭ اشىلعانىنا ءبىر جىل تولۋىنا وراي « ۇلى دالا: اسكەري تاريح» اتتى عىلىمي-ادىستەمەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. القالى جيىن بارىسىندا كوپشىلىك الاشوردا اسكەرلەرىنە ارنالعان كورمەنى, بەرەل قورىمىنان تابىلعان جادىگەرلەردى تاماشالادى. سونىمەن قاتار, قىزىلوردا وبلىسى ارال اۋدانىنان جەتكىزىلگەن ايداربەك باتىردىڭ ساۋىتى مەن قىلىشى تانىستىرىلدى.
عالىمداردىڭ ەسەبىنشە, ايداربەك ءورىس ۇلى شامامەن حVI-حVII عاسىرلاردا, شىعاي, تاۋەكەل حانداردىڭ تۇسىندا ءومىر سۇرگەن. جاۋجۇرەك باتىر دەرەكتەردە ونىڭ «اقتابان شۇبىرىندى, القاكول سۇلاما» سىندى سۇراپىل زاماندى كورگەنى, جوڭعارلارعا قارسى شايقاستارعا بەلسەنە قاتىسقاندىعى ايتىلادى. سونىمەن قاتار, سەكسەن جاسقا جەتسە دە جورىقتان قالماعان, كەزەكتى ۇرىستا اۋىر جارالانىپ, كوز جۇمعان. باتىر جەرلەنگەننەن كەيىن ساۋىت-سايماندارى مەن جەكە تۇتىنعان زاتتارىن ۇرپاقتارى ىرىمداپ ءبولىپ العان كورىنەدى. سولاردىڭ ءبىرى تاۋەلسىز قازاق مەملەكەتى قۇرىلعان سوڭ عانا كوپشىلىككە كورسەتىلۋدە.
ءتورت عاسىردان استام ۋاقىت ۇرپاقتان-ۇرپاققا ميراس بولىپ كەلگەن قۇندى جادىگەر باتىردىڭ ارال قالاسىنداعى ۇرپاعى, زەينەتكەر جەتكەرگەن نۇرقابىلوۆتىڭ ۇيىندە ساقتالىپ كەلگەن. اقساقال باباسىنىڭ ساۋىتىن قاراشا ايىندا استانا قالاسىنداعى اسكەري-تاريحي مۇراجاي قورىنا تاپسىردى. جەتكەرگەن نۇرقابىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, تازا بولاتتان جاسالعان تور كوزدى ساۋىتتىڭ سالماعى ون كەلىدەن اسادى. «بۇرىن بۇل ساۋىت بۇدان دا ۇلكەن بولعان ەكەن. ۋاقىت تەزىنە شىداماي ەتەك تۇسى قيىلىپ, ەپتەپ ب ۇلىنسە دە ءمىنى قۇرىماي, بۇگىنگە جەتكەن جادىگەر ەل تاريحىنىڭ ءبىر بولشەگى ەكەنى اقيقات. تەك زەرتتەۋشىلەرى تابىلىپ, ەگجەي-تەگجەيلى ساراپتاسا, ءجون بولار ەدى», دەيدى باتىردىڭ ۇرپاعى.
ەسكە سالا كەتەيىك, بىلتىر تويلانعان قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا وراي ايداربەك باتىردىڭ ات ۇستىندەگى ايبىندى بەينەسىنەن ەسكەرتكىش سومدالعان. قولدا بار دەرەكتەرگە سۇيەنىپ تاريحي-تانىمدىق كىتاپ شىعارىلعان.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»