برەستتەن بەرلينگە دەيىن

مەنىڭ اكەم نۇر­باي نۇرسۇل­تان­ ۇلى 1921 جىلى تۋعان. 1938 جىلى گۋرەۆتە جام­بىل اتىن­­دا­عى قازاق ور­تا مەكتەبىن بى­تىر­گەن. 1940 جى­لى ورال پە­­دا­گو­گيكالىق ينس­تي­تۋتىنىڭ ءىى كۋ­ر­سىن تا­مامداعان سوڭ كە­ڭەس ار­مياسىنىڭ قا­تارىنا شاقى­رى­لا­­دى. سو­عىس باستالعاندا برەست قا­ما­لى ماڭىنداعى 1025-ات­قىش­­تار پولكىندە كىشى كوماندير دا­­رەجەسىندە اسكەري بورىشىن وتەپ جۇرگەن ەدى. جاس جاۋىنگەر پو­­لك قۇرامىندا برەست بەكىنىسىن قور­­­عاۋعا قا­تىسادى. 1941 جىل­دىڭ 25 جەل­توق­سانىنان باستاپ 1942 جىل­دىڭ 10 اق­پانىنا دەيىن كسرو قور­عانىس مي­نيسترلىگىنىڭ ير­كۋ­تسك اس­ك­ە­ري-ين­جە­نەرلىك ۋچي­لي­­ششە­سىندە ءبىلىم الدى.  1942 جىلى قاراشا ايىنىڭ با­سىندا كىشى لەيتەنانت نۇرباي نۇر­سۇلتانوۆ ايگىلى گە­نەرال ۆ.چۋي­­كوۆ قول­باسشىلىق جاساي­تىن 62-ارميانىڭ 1014-اتقىشتار پول­­كى­­­نىڭ قۇرامىنداعى ۆز­­ۆودىمەن بىرگە ستا­لينگ­رادتى قورعاۋعا قا­­تىسادى. تراكتور زا­ۋ­ىتى اۋ­دانىن­دا­­عى جان­كەشتى ۇرىس­تا ونىڭ ۆزۆودى جاۋ­دىڭ 5 اۋىر قا­رۋىن, 6 تانكىسىن, 5 پۋلەمەتىن جا­نە جۇز­دەگەن جاۋ­ىن­گەرلەرى مەن وفي­تسەرلەرىنىڭ كوزىن جوي­­دى. قان مايداندا ءوزى دە باسىنان اۋ­ىر جاراقات الىپ, ساراتوۆ قالا­سىنداعى گوسپيتالعا جەت­كى­زىلەدى. كەيىننەن اتالعان ەرلىگى ءۇشىن قىزىل جۇلدىز ور­دەنىمەن ماراپات­تالادى.  وسى پولكتىڭ قۇرامىندا لەي­­تە­نا­نت شەنىندەگى اكەمىز ءوز ۆز­ۆودى­مەن بىر­گە 1943 جىلدىڭ 6 قارا­شا­س­ىندا كيەۆتى ازات ەتۋ شاي­قا­سى­نا قاتىستى. قالاعا فا­­شيس­تەر قات­تى قار­سىلىق تا­نىت­­تى. اسى­رەسە, كرەششا­تيك اۋدا­نىن­داعى ۇرىس­تار وتە اۋىر ءتي­دى. دەسە دە, بۇل مايداندا ۆزۆود جاۋ­­دىڭ 6 پۋ­لەمەت ورنا­لاس­قان دوتىن, 8 تانكىن, 10 زەڭبىرەگى مەن 100-دەن اس­تام سار­بازىن جويدى. وسى ۇرىس­تاعى ەر­لى­گى مەن ب­ا­تىلدىعى ءۇشىن اكەمە جاۋىنگەرلىك قىزىل تۋ ور­دەنى ت­ا­بىستالدى.  ­بۇدان كەيىن 4-گۆارديالىق كان­تە­ميروۆ تانك دي­ۆي­زيا­سى­نىڭ 106-شى جە­كە ساپەرلىك تارن­وپو­ل­دىك با­تا­لونىنىڭ قۇرامىندا ۋكراي­نا, مولداۆيا, پولشا, چە­حو­سلو­ۆاكيا اۋماعىن ازات ەتۋگە قاتىستى. بەرلينگە دەيىن جە­تىپ, الاپات شايقاستى روتا كو­مان­­ديرى بولىپ, اعا لەيتەنانت شە­­نى­مەن اياقتادى. بەرليندى با­سىپ الۋ كەزىندەگى ەرلىگى مەن با­تىل­دىعى ءۇشىن ءىى دارەجەلى وتان سوع­ى- سى ور­دەنىمەن ماراپاتتالدى. 4-گۆار­­ديا­­­لىق تانك كورپۋسى كرا­كوۆ, كا­تو­ۆيتسە, پراگا, درەز­دەن, بەرلين قا­­­ل­الا­رىن العان, شەپەتوۆكانى دا فا­شيستەردىڭ قان­دى شەڭگەلىنەن بو­سات­قان كان­تە­مي­روۆشىلەر بولاتىن. اكەم نۇر­باي نۇرسۇلتانوۆ وسى ۇرىس­­تار­دىڭ بارلىعىنا قاتىستى.  جوعارعى باس قولباسشى ي.ءستا­­ليننىڭ بۇيرىعىمەن 1944 جى­­­لى 11 قاڭتاردا شەپەتوۆكانى, 15 ساۋ­ىردە تارنوپولدى, ال 1945 جى­­لى 19 قاڭتاردا كراكوۆ قا­لا­­­سىن العانى ءۇشىن اتالعان شاي­قاستارعا قاتىسقان نۇرباي نۇر­سۇلتانوۆقا العىس جاريالاندى. سونداي-اق, 1945 جىلعى 23 ساۋ­ىرد­ە كاتوۆيتسە قالاسىن الۋعا, نەيسسە وزەنىندە نەمىستەردىڭ قور­­­عانىسىن بۇزۋعا, 1945 جىلى 8 ما­مىردا درەزدەن قالاسىن الۋعا قا­تىسقانى ءۇشىن دە ءستاليننىڭ بۇي­رىعىمەن جاريا­لان­عان ال­عىس­قا يە بولدى. اعا لەيتەنانت نۇرباي نۇر­سۇل­تانوۆ 1945 جىلدىڭ سوڭىن­دا ەلگە ورالىپ, سوعىستان كەيىن الماتى پارتيا مەكتەبىنىڭ ەكى جىلدىق كۋرسىن ءبىتىردى. گۋرەۆ وبكومى بيۋ­روسىنىڭ 1946 جىلعى 17 قىر­كۇي­­ەكتەگى شەشىمىمەن ماقات اۋ­دان­دىق كوميتەتى اس­كەري ءبولىمىنىڭ مەڭ­گە­رۋ­شىسى بو­لىپ بەكىدى. 1949 جىلدان باس­­تاپ وبكومنىڭ ۇگىت-ناسيحات ءبو­لى­مىنىڭ دارىسكەرى, ماڭعىستاۋ اۋ­داندىق كوميتەتى­ پارت­كابي­نە­تى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى, ماقات اۋ­دان­دىق كوميتەتىنىڭ ۇگىت-نا­سيحات ءبو­لى­مى­­نىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ ەڭ­بەك ەتتى. 1958 جىلدىڭ قاراشا ايى­نان ماقات اۋ­دا­­نىنداعى دوسسور جانە بايشوناس ور­تا مەك­­تەپتەرىنىڭ ديرەكتورى بولىپ تا­عاي­ىن­دالىپ, ءبىلىم سالاسىندا قىز­مەت اتقاردى.

ءلاززات نۇرسۇلتانوۆا, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,  ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى   ەۇۋ پروفەسسورى