جاس دارىگەرلەر جارمەڭكەدەن جۇمىس تاپتى

ال اۋرۋحانالاردىڭ فەل­دشەر­لىك-اكۋشەرلىك پۋنكتە اينا­لۋى, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدەگى قىزمەت اياسىن تارىلتا ءتۇستى. از-مۇز جالاقىسى ۋاقتىلى قو­لى­نا تيمەگەننەن كوپتەگەن دارىگەر­لەر ديپلومدارىن جيىپ قويىپ, ساۋ­داعا شىقتى. سالاعا قاجەت مامان­داردىڭ تاپشىلىعى سەزىل­دى. اۋدان ورتالىعىنداعى اۋرۋ­حا­ناعا دەر ۋاقىتىندا جەتە الماي قانشاما ناۋقاس قينالدى, قارا­پايىم سوقىرىشەك ەكەنىن بىلمەي, وپەراتسيا ۇستەلىنە جەتكەنشە كوز جۇمعاندار بولدى. ءتىپتى, سول كەزدەردەگى ستاتيستيكالىق دەرەكتەر بوسانعان 1000 ايەلدىڭ 67-ءسى قايتىس بولعانىن كەلتىرەدى. قانشاما شارانا دارىگەر جوقتىعىنان كوكتەي سولدى دەسەڭىزشى؟! ۋاقىت ازعان سايىن حالىق دەن­ساۋلىعىن قورعاۋعا قاتىستى تۇ­بەيگەيلى وزگەرىس بۇل سالانىڭ ءوسىپ- ور­كەن­دەۋىنە جول اشتى. كوپتەگەن ەلدى مەكەندەردە اۋرۋحانالار, ەمحا­نالار سالىنىپ, وزىق تەح­نو­لوگيالار مەن حالىقارالىق ستان­دار­تتارعا جاۋاپ بەرەتىن قۇرال-جاب­دىقتار جانە شەت ەلدەردە تا­جى­ريبەدەن وتكەن مامانداردان ج­ا­ساق­تالعان ۇلتتىق مەديتسينالىق ورتالىقتار, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇرىن شەت ەلدەردە جاسالاتىن كۇردەلى وپەراتسيالار, ەمدەۋ شارا­لا­رىنداعى وزىق تەحنولوگيالار ءىس جۇزىنە اسىپ, ناۋقاستارعا ساپا­لى كومەك كورسەتىلە باستادى. ارينە, تۇتاس سالاعا كەرەكتى بىلىك­تى مامانداردىڭ قاجەتتىلىگىن وتەۋ, اسىرەسە, اۋىلدارداعى فاپ جۇيە­سىن, اۋرۋحانالار مەن ەمحانالاردى دارىگەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. بۇل تۇرعىدا مەم­لەكەت جىل سايىن گرانت ءبو­لۋ ارقىلى الماتى, استانا, قارا­عاندى, سەمەي, اقتوبە, شىمكەنت قالالارىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا جاستاردى ۇزبەي وقىتۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. جانە جىل سايىن ولاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جونىندە جارمەڭكەلەر وتكىزىلىپ, ءار وبلىس وزدەرىنە قات ماماندار قاتارىن جاستارمەن تولىقتىرۋعا مۇم­كىندىك الىپ ءجۇر. جۋىردا وسىن­داي جارمەڭكە استانا مەديتسي­نا ۋنيۆەرسيتەتىندە ءوتتى. بيىلعى ينتەرناتۋرانى اياق­تاعان 758 تۇلەكتىڭ 721-ءى مەم­لە­كەت­تىك گرانتپەن وقىعان ەكەن. وسى جى­لى 1000-نان استام جاس «استانا مە­ديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى» اق ديپلو­مىن الماق. ولاردىڭ ىشىندە 7 ما­مان­دىق بويىنشا 758 ينتەرن, 19 ما­ماندىق بويىنشا 106 رەزيدەنت جا­نە 211 ماماندىقتا باكالاۆر-قوعا­م­دىق دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەيىر­بيكە ءىسى, مەديتسينالىق-پرو­في­لاك­تيكالىق ءىس, فارماتسيا ماماند­ى­ق­تارى بويىنشا جيناعان ءبىلىمىن حا­لىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا جۇمسايدى دەگەن ءسوز. «تۇلەكتەردىڭ بوس ورىندار جارمەڭكەسى-2017» شاراسىنا اس­تانا قالاسى مەن اقمولا, سول­تۇس­تىك قازاقستان, قوستاناي, با­تىس قازاقستان, پاۆلودار وبلى­ست­ارىنىڭ 150-دەن استام جۇمىس بە­رۋشىسى قاتىستى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ وكىلى قارلىعاش ءىلياسوۆا: «بۇگىنگى تاڭدا وبلىستاعى دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنە 316 مامان كەرەك. ياعني, 125 – اۋىلدىق جەرلەرگە, 191 – قالاداعى اۋرۋحانالار مەن ەم­حانالارعا. بىزدە قازىر ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن مامانداردىڭ كوبى زەي­نەت جاسىنا تاياپ قالعان ادامدار. جاس­تار كەلىپ, سولاردىڭ بىلگەنىن ۇي­رەنبەسە, ارداگەرلەر كوپ جىلعى جي­ناقتاعان تاجىريبەلەرىمەن بول­ىسپەسە, ساباقتاستىق قالاي ساق­تالا­دى؟ قوعامنىڭ ءاربىر مۇشە­سىن تول­عاندىراتىن دۇنيە بول­عان­دىق­تان وبلىس باسشىلىعى بۇل ىسكە ۇلكەن ءمان بەرۋدە. ءاربىر جاس مامان تۇراتىن ورىنمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, 200 اەك كولەمىندە كوتەرمە اقى الادى. وتە قات مامان بولسا ونىڭ رەزيدەنتۋرادا ءبىلىمىن جەتىلدىرۋىنە قاجەت قاراجات 100 پايىز تولەنەدى, ال وزگەلەرىنە 50 پايىز كولەمىندە ءبولۋ كوزدەلگەن. نەگىزىنەن بىزگە ۋرولوگ, حيرۋرگ, اكۋشەر-گينەكولوگ سىندى ارنايى ماماندار كوبىرەك كەرەك», دەسە, اقمولا وبلىسىنىڭ جارقايىڭ اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى عوسمان احمەتبەكوۆ پەن ونىڭ ەسىل اۋدانىنداعى ارىپتەسى قابدىراشيت الماعانبەتوۆ لور, وكۋليست, انەستەزيولوگپەن قاتار جالپى پراكتيكاداعى دارىگەرلەرگە سۇرانىس جوعارىلىعىن ايتادى. جارمەڭكەگە كەلگەن جاستاردىڭ جۇزدەرى جايدارى. ءبىر-بىرىمەن «قاي­دا باراتىن بولدىڭ؟!» دەپ قاۋقىلداسقان ولار جۇمىس بە­رۋ­شىلەردى بار زەيىندەرىمەن تىڭد­اي­دى. «ايەلىمىز ەكەۋمىزگە دە جۇمىس تاۋ­ىپ بەرە الاسىز با؟», دەپ كەلگەن جاس جىگىتكە قوستاناي وبلىستىق دەن­ساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باس­تىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەركەن داۋىتباەۆ: «ارينە, ءبىز ءۇشىن «دارىگەرلەر وتباسى» دەگەن ءبىر اۋىز ءسوزدىڭ كەرەمەت قۋاتى بار. قۋانا-قۋانا قابىلداپ, ءارى قاراي رەزيدەنتۋرادا وقىتىپ, بىلىمدەرىڭىزدى جەتىلدىرىپ, وزدەرىڭىزگە ءۇي, بالا­لا­رى­ڭ­ىزعا بالاباقشا بەرىپ, كوتەرمە اقى تولەيمىز, دەيدى.  تۇلەكتەردىڭ بوس ورىندار جار­مەڭ­كەسى ناتيجەلى ءوتتى. سونىڭ ار­قاسىندا جاس مامانداردىڭ 97 پاي­ىزى جۇمىس بەرۋشىلەرمەن شا­رت جا­ساستى. ولاردىڭ باسىم بو­لىگى, ياعني 51,4 پايىزى اس­تا­نا­دا­عى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە جۇ­­مىس­­قا قا­بىل­دانباق. اق حالات­تى جاس­تار­دىڭ قالعان شوعىرى ەل­ى­مىزدىڭ وزگە ايماقتارىنا اتتانادى.

انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»