بۇگىنگى كۇندە قارقىندى جالعاسقان تەحنولوگيالىق دامۋ, مادەني وزگەرىس سىندى قۇبىلىس پەن بەتبۇرىس ادامزات تاريحىندا بولماعان جانە بولاشاقتا دا بولمايتىن سەكىلدى. دامىعان تەحنولوگيا مەن ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەر ارقىلى كۇنى كەشە وي-قيالعا كىرمەيتىن مادەنيەت سالاسىنداعى ونىمدەرگە قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگى ءوستى, كۇن وتكەن سايىن ءوسىپ تە كەلەدى. الايدا, كوزگە كورىنەر قارقىندى دامۋمەن قاتار, ۇلتتاردىڭ جانە ادامزاتتىڭ مادەني جۇتاڭدىعى, رۋحاني السىرەۋى مەن ۇساقتالۋى ءالى دە جالعاسىپ جاتىر. بۇل جاعدايدىڭ الەۋمەتتىك جانە پسيحولوگيالىق سەبەپتەرىن انىقتاعان الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى زيالىلار مىنا ويدى قايتالاپ ايتۋدا: ادامزات ءوز جاراتىلىسىنان بەرگى كەزەڭدە بۇگىنگىدەي ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەرگە يە بولماعان, الايدا, ەشبىر كەزەڭدە مادەني تۇرعىدان سونشالىقتى قۇلدىراپ كەتپەگەن. وسى ماڭىزدى ويمەن ءبولىسىپ, مادەنيەت پەن وركەنيەتتىڭ دامۋىنا قاشاندا ءمان بەرىپ وتىرعان زيالىلار رەتىندە قازاقستاندى جانە قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى قۇرمەتتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى قۇتتىقتاپ, العىس ايتۋىمىز كەرەك. وتكەن ايدا قازاق باسىلىمدارىندا جارىق كورگەن «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى ارقىلى قازاقستان باسشىسى بۇكىل الەم جانتالاسا كۇرەسىپ جاتقان مادەني جۇتاڭدىققا قارسى ۇلتتىق باعدارلاماسىن جاريا ەتتى. اتالعان باعدارلاما قازاقتىڭ مادەني كودى مەن ۇلتتىق بولمىسىن ساقتاۋىنان باستاپ, مادەني ديپلوماتيانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا دەيىنگى ناقتى ماقساتتار مەن اتقارىلاتىن جۇمىستاردى قامتىعان. تۇركيادا ماقالا تۋرالى جارىق كورگەن جاڭالىقتاردا لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسى عانا ايتىلعان. الايدا, ماقالاداعى كوتەرىلگەن كەيبىر ماسەلەلەردىڭ, ايتىلعان تۇششىمدى ويلاردىڭ لاتىن الىپبيىنە كوشۋدەن الدەقايدا ماڭىزدى ەكەندىگىن كورۋگە بولادى. ينتەرنەتتەن باستاپ, تەلەديدارعا دەيىن بارلىق جەردە بەلەڭ العان جاھاندىق مادەنيەت اعىنىنا باتىپ, جوعالىپ كەتپەۋ ءۇشىن جارماساتىن ءبىر عانا بۇتاعىمىز بار, ول ءسوزسىز – ۇلتتىق كودىمىز. جۇتاڭدانىپ كەتپەۋ ءۇشىن تامىرىمىزدى تەرەڭگە جىبەرەتىن ءبىر عانا جەرىمىز بار, ول – تۋعان ەل. «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى وتكەن شاقتا قالىپتاسقان مادەني كودتارعا قاتىستى سوڭعى كەزدە انتروپولوگتار ايتىپ جۇرگەندەي, جەر-كوككە سىيعىزباي ماقتاۋ كەرەك دەگەن تۇسىنىكتىڭ ورنىنا, ادامزاتقا ەسكەرتپە جاساعان امەريكالىق عالىم روبەرت ب.ەدگەرتوننىڭ ساراپتاماسىنا جاقىنداۋ كەلەتىن شىنايى تالداۋعا يە. ەدگەرتون ۇلتتىق-مادەني كودتاردىڭ ىشىندە ادامزاتتىڭ باقىتتى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى جانە تاريحي سىناقتان وتكەن فاكتورلاردىڭ بار ەكەنىن ايتادى. سول سياقتى قوعامعا زيان تيگىزەتىن فاكتورلاردىڭ دا بار ەكەندىگىن جاسىرمايدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, اتالعان باعدارلاما ۇلتتىق مادەنيەتكە ءمان بەرۋىمەن قاتار, جەرشىلدىك سىندى كەيبىر فاكتورلاردان باس تارتۋ قاجەتتىگىن جانە سونىمەن كۇرەسۋ كەرەك ەكەندىگىن جەتكىزەدى. مەنىڭ ويىمشا, باعدارلامانىڭ ەڭ ماڭىزدى جاعى وسى. ويتكەنى, بۇل كوزقاراس اتالعان باعدارلامانى ءوز مادەني كودتارىن عانا كورسوقىرلىقپەن ۇلىقتايتىن جانە وزگەنىڭ مادەنيەتىن جاتسىناتىن ارەكەتتەن باس تارتقىزىپ, قازاقتىڭ مادەني كودتارىن ءوز حالقىنا جانە بۇكىل ادامزاتقا باقىت پەن قۋانىش سىيلاتىن جاعدايعا جەتكىزۋدە. تۋعان جەرىن سۇيەتىن, ۇلتتىق ءانىن سالاتىن, ادامعا سۇيىسپەنشىلىكپەن قارايتىن جانە سول دارەجەدە رۋحاني بولمىسىنا ۇڭىلە بىلەتىن ادامداردى جەتىلدىرۋ جانە وسى قۇندىلىقتاردى بۇكىل الەممەن, ادامزاتپەن ءبولىسۋ باعدارلامانىڭ ەڭ نەگىزگى ماقساتى دەپ قاراۋعا بولادى. «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن قاتە جاڭعىرۋ مەن جاھاندىق جۇتاڭدىققا قارسى الەمدە بالاماسى جوق, ءتىپتى, العاشقى جۇيەلى تۇردە جاسالعان قادام دەۋگە بولادى. سوندىقتان بۇل تاجىريبە قازاقستان ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى بولسا, ادامزات ءۇشىن سونشالىقتى ماڭىزدى. باعدارلامانىڭ ناتيجەسىن اسا قىزىعۋشىلىقپەن جانە ۇمىتپەن باقىلاپ وتىرامىز.
ياكۋب وماروعلى ەۋرازيا جازۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى (تۇركيا)