• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
05 ءساۋىر, 2017

جەنەۆاداعى سيرياارالىق كەلىسسوزدەر: استانا پروتسەسىنىڭ جاڭعىرىعى

253 رەت
كورسەتىلدى

شۆەيتساريانىڭ جەنەۆا قالا­سىندا 1 ساۋىردە سيريا ماسە­لەسى جونىندەگى كەلىسسوزدەردىڭ 5-ءشى راۋندى اياقتالدى. مۇددەلى تاراپ­تار كەلىسسوزدەر ۇستەلىندە ءبىر اپ­تاعا جۋىق وتىرىپ, ىمىرالاسۋ جول­دارىن تابۋعا تىرىستى. كەلىس­سوز­دەردى سيريا اۋماعىنداعى بو­لىپ جاتقان قاقتىعىستاردىڭ جا­ڭا بەلسەندىلىگى كۇردەلەندىرە ءتۇستى.

بۇدان بۇرىن بولعان كەلىسسوزدەر راۋندىندا بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ سيريا جونىندەگى ارنايى ۋاكىلى قاتىسۋشىلارعا ماسەلەنى رەتتەۋدىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن قامتىعان 12 تارماقتان تۇراتىن قۇجات ۇسىنعان. ونىڭ ىشىندە ەلدىڭ اۋماق­تىق تۇتاستىعى مەن تاۋەلسىزدىگىن ساق­تاۋ, سون­داي-اق, بيلىك قۇرىلىمىنىڭ دەمو­كرا­تيالىق فورماسىن قامتاماسىز ەتۋ پرين­تسيپتەرى دە ايتىلعان.

الايدا, ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ۇسىنىلعان پرينتسيپتەر نەگىزىنەن بۇۇ قك 2254 رەزوليۋتسياسىنىڭ تالاپتارىن قايتالاپ, ساياسي رەتتەۋدىڭ ناقتى ماسەلەلەرىن شەشۋدى كورسەتپەگەن. ماسەلەنىڭ ءمانىسى مىنادا: مۇنداي فورما­دا ولار قاتىسۋشىلاردىڭ ەشقايسى­سىنىڭ دا نارازىلىعىن تۋدىرمايدى, ويتكەنى, تاراپتاردىڭ ارقايسىسى ونى وزدەرىنشە قابىلدايدى.

كەلىسسوزدەردەن كەيىن بولعان قورى­تىندى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا بۇۇ-نىڭ سيريا جونىندەگى ارنايى ۋاكىلى ستاففان دە ميستۋرا شاقىرىلعاندار بارلىق 4 سەبەتتى بۇۇ ۇسىنعان ءادىسنامانى قولدانا وتىرىپ, بىزبەن بىرگە تياناقتى تالقىلادى, دەپ مالىمدەدى. «ولار مۇنى جوققا شىعارادى. ال مەن سىزدەرگە ولار­دىڭ ءبارى دە پروتسەسكە بەلسەندى قاتىس­تى دەپ ايتا الامىن. ءبىز نەگىزىنەن ناقتى ماسەلەلەردى تالقىلادىق... بەينە­لەپ ايت­قاندا, پويىز ورنىنان جىلجىدى, بىراق ءجۇرىسى باياۋ», دەدى ول.

بۇۇ ارنايى ۋاكىلىنىڭ سوزدەرىن سيريا ۇكىمەتى دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى باشار ءدجاافاريدىڭ مالىمدەمەسى دە قۇپتايدى. ول جەنەۆاداعى كەلىسسوزدەردىڭ بەسىنشى راۋندى پروگرەسكە قول جەتكىزبەسە دە كەلىسسوزدەر پروتسەسىنىڭ ءوزى توقتاماي, جالعاسا بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.

كەلىسسوزدەردىڭ كەزەكتى راۋندىنا قا­تى­سۋ­­شىلاردىڭ كوبى سيريا كيكىلجىڭىن رە­ت­تەۋدە استانا پروتسەسىنىڭ ماڭىزدى ءرول ات­­قار­عانىنا باسا نازار اۋدارعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. بايقاۋشىلار استانا پرو­­تسەسى سيريالىق كيكىلجىڭدى رەتتەۋدە قا­تىسۋ­شى-تاراپتار ءۇشىن وتكىر ماسەلەلەر مەن ۇساق تەتىكتەردى تالقىلاۋدا قوسىمشا تۇ­­­عىر­­­ناما بولعاندىعىن, ءسويتىپ, ولار جە­­نە­ۆا كەز­دەسۋىندەگى پىكىرسايىستار مەن ىمى­­­را­­­ل­ار­عا دايىندالىپ كەلگەندىگىن اتاپ ءوتۋ­دە.

سيريا جونىندەگى استاناداعى كەزدەسۋ – داعدارىستى بەيبىت جولمەن رەتتەۋدىڭ جولدارىن تابۋعا جاعداي جاسادى دەگەندى ۆاشينگتوندا سارسەنبى كۇنى اياقتالعان «دايش» تەرروريستىك توبىنا قارسى كۇرەسۋ جونىندەگى حالىقارالىق كوالي­تسيا­عا مۇشە ەلدەردىڭ ديپلوماتيالىق ۆەدوم­ستۆو­­لارى باسشىلارى كەزدەسۋىنىڭ قو­رى­­تىن­­دىسىندا دا ايتىلدى. «ءبىز استا­نا كەز­دەسۋىنىڭ جەنەۆاداعى بۇۇ شەڭبەرىن­دەگى كەز­دەسۋلەردىڭ جولدارىن انىقتاۋعا ۇلەس قوس­قانىن مويىندايمىز», دەلىنگەن قۇجاتتا.

تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مەۆليۋت چاۆۋشوگلۋ ءوزىنىڭ سوڭعى سۇح­باتىندا استاناداعى سيريا بويىنشا كەلىسسوزدەر جەنەۆانىڭ بالاماسى ەمەس, ءوز الدىنا ميسسيا اتقارعان پىكىرسايىس بولعانىن مالىمدەدى. «ءبىز سيرياداعى ۋاقىتشا ءبىتىمدى قولداۋ ماقساتىمەن استانا كەزدەسۋىن ۇيىمداستىردىق. ءتۇر­كيا بۇل تۇعىرنامالاردى قولدايدى جانە جەنەۆا مەن استانادا بولاتىن كەلەسى كەزدەسۋلەرگە ءۇمىت ارتادى», دەپ اتاپ ءوتتى م.چاۆۋشوگلۋ مىرزا.

ال جەنەۆاداعى سوڭعى كەلىسسوزدەر­دىڭ قورىتىندىسىندا ستاففان دە ميستۋرا ءتورت سەبەتكە ەنگەن ماسەلەلەردىڭ قاتا­رىن­دا سيريادا جاڭا كونستيتۋتسيا قابىل­­داۋ, سايلاۋ وتكىزۋ, ۋاقىتشا وكىمەت جانە تەر­­رو­ريز­مگە قارسى كۇرەس قاراس­تى­رى­لىپ, ولار تيا­ناقتى تۇردە تالقى­لا­نا باستا­عا­نىن ايت­تى. سوندىقتان, استانا­دا ۋاقىت­شا ءبى­تىم­نىڭ ساقتالۋىن قاراس­تىراتىن كەز­دە­سۋ­دىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى بۇۇ ەميسسارى.

سيريا جونىندەگى استانادا بولاتىن كەزەكتى كەلىسسوزدەر 3 جانە 4 مامىرعا بەل­­گى­لەنگەن. ونىڭ قورىتىندىسى بو­يىن­­شا جە­نە­ۆادا بولاتىن التىنشى راۋند­­تىڭ داتاسىن ستاففان دە ميستۋرا جا­ريا­­­لايتىن بولادى. ول كەلەسى ايدىڭ ورتاسىندا بولادى دەپ كۇتىلۋدە.

جالپى, استانا پروتسەسى سيريا داع­دا­رىسىن رەتتەۋ پروبلەمالارىنىڭ قۇرام­داس بولىكتەرىنىڭ ءبىرى بولدى دەپ ايتۋعا بولادى. مۇنى قاتىسۋشى تاراپ­تاردىڭ بەسىنشى راۋندتى اياقتاعاندا «جەنەۆا-6» مامىر ايىنىڭ ورتاسىندا بولاتىنىن جوسپارلاي وتىرىپ, بىراق ول استانادا جۋىق شامامەن 3-4 مامىردا بولاتىن كەزدەسۋدەن كەيىن عانا بولادى دەپ شەش­كەندەرىنەن كورۋگە بولادى.

رۋسلان ءىزىموۆ

سوڭعى جاڭالىقتار