ءداندى داقىلدان رەكوردتىق كورسەتكىشكە قول جەتتى
وتكەن 2016 جىل بەرەكەلى جىل بولدى, دەدى وبلىس اكىمى جانسەيىت ءتۇيمەباەۆ. حالقىمىز ءۇشىن ەڭ ۇلى مەرەكە – تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى ەرەكشە جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ ءوتتى. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ كەمەڭگەر كوشباسشىلىعىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان تاريحتىڭ سىندارلى ساتتەرىنەن ۇلكەن ابىرويمەن ءوتتى. ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى ەسەلەپ, حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى تۇبەگەيلى وزگەردى. جالاقى, ءجاردەماقى, زەينەتاقى جىل سايىن ءوسىپ, الەۋمەتتىڭ ءال-قۋاتى ارتتى. وسىنىڭ ءبارى ەلباسىمىزدىڭ قازاقستانداعى تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتىڭ, تاتۋلىق جانە ەل بىرلىگى جولىنداعى تىنىمسىز ەڭبەگىنىڭ ءناتيجەسى. پرەزيدەنتىمىز بيىلعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جانە ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بۇگىنگى جانە بولاشاقتاعى مەملەكەتىمىزدىڭ الەمدەگى ءرولى جانە ورنى تۋرالى باعىت-باعدارىن ناقتى ايقىنداپ بەردى. وسىلاي دەگەن ءوڭىر باسشىسى وبلىستاعى اتقارىلعان جۇمىستاردى سالا-سالاعا ءبولىپ جىلىكتەپ بەردى. اتاپ ايتقاندا, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا وتكەن جىلى 19 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 600-دەن استام جۇمىس ورنى اشىلدى. 2016 جىلى يندۋستريالىق ايماقتاردا 15 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 6 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى اياسىندا 303 جوباعا قولداۋ كورسەتىلىپ, 2126 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. سوڭعى جىلدارى وبلىستىڭ اگروونەركاسىپتىك ءوندىرىسىنىڭ دامۋىندا وڭ ۇردىستەر بايقالىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعىندا جالپى ءونىمىنىڭ ءوسۋ ديناميكاسى ساقتالۋدا. ەگىن شارۋاشىلىعىن ءارتاراپتاندىرۋ, اسىل تۇقىمداندىرۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. بۇل مەملەكەتتىڭ بەلسەندى بيۋدجەتتىك ساياساتىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمى 445,0 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 2015 جىلدىڭ ءسايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 4,9 پايىزعا ارتتى. «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسى اياسىندا 2016 جىلى 26 ملرد تەڭگە سۋبسيديا ءبولىنىپ, 43 مىڭنان استام اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار ءوندىرۋشىلەرىنە قولداۋ كورسەتىلدى. ال, اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارى بۇرناعى جىلدان 13 مىڭ گا ارتىپ, 788,8 مىڭ گا ورنالاستىرىلدى. ورتا ەسەپپەن 633 مىڭ توننا ءداندى داقىلدار جينالىپ, 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 8,9 پايىزعا ارتتى. ورتاشا ءتۇسىمدىلىگى گەكتارىنا 25,1 تسەنتنەردى قۇراپ قازاقستان تاۋەلسىزدىگى كەزەڭىندەگى ەڭ ۇلكەن كورسەتكىشكە قول جەتكىزىلدى. وبلىس اكىمى وڭىردە كوكونىس, باۋ-باقشا, جەمىس-جيدەك داقىلدارى جانە ءجۇزىم ونىمدىلىگىنە وندىرىسكە ينتەنسيۆتى باۋلاردىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىلگەندىگىن اتاپ ءوتتى. تامشىلاتىپ سۋارۋ ءادىسىنىڭ كولەمى 51 مىڭ گەكتارعا كوبەيىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا ۇلەسى 73 پايىزعا جەتسە, جىلىجايلار كولەمى 1123 گەكتار قۇراعان. ەگەر وسىنى رەسپۋبليكالىق كولەمگە شاعار بولساڭىز 80 پايىزدان اسادى. تەك, جىلىجايلاردان عانا 160 توننا ءونىم جينالعان. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس «اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرى تۋرالى» زاڭدى ناتيجەلى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا كووپەراتيۆتەردى قۇرۋ جۇمىستارى جۇيەلى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى كۇنى جاڭادان 17 مىڭنان استام ۇساق شارۋاشىلىقتاردى بىرىكتىرەتىن 242 كووپەراتيۆ قۇرىلدى. سونىمەن قاتار, وبلىستا قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 211,9 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 2,3 پايىزعا ءوستى. جىل باسىنان 530 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا – 4, ءبىلىم سالاسىندا – 39, ءمادەنيەت سالاسىندا – 8, سپورت سالاسىندا 2 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 18,8 ملرد تەڭگە يگەرىلىپ, ناتيجەسىندە 72,2 مىڭ ادام قامتىلدى. ال, 36,2 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلدى. سونداي-اق, 24 اۋىز سۋ, 25 تابيعي گاز نىساندارى پايدالانۋعا بەرىلسە, 640,9 شاقىرىم اۆتوموبيل جولدارى مەن ەلدى مەكەن كوشەلەرىنە قۇرىلىس-جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.1 ترلن تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى
ەلباسى بيىلعى جىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جاڭا يندۋستريالار قۇرۋمەن قاتار ءداستۇرلى بازالىق سالالارى مەن ونەركاسىپتىڭ باسىم سالالارىنداعى باسەكەگە قابىلەتتى ەكسپورتقا باعىتتالعان ءوندىرىستەردى قۇرا وتىرىپ, ءوندىرىستى دامىتۋ مىندەتتەرىن قويىپ وتىر, دەدى اكىم. وسى باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرۋ ماقساتىندا, وبلىستىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 2017-2020 جىلدارى 91 جوبا, ونىڭ ىشىندە 2017 جىلى 20 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. ناتيجەسىندە وبلىس ەكونوميكاسىنا 1 ترلن تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلادى. كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ماقساتىندا «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 2017 جىلعا جالپى 3,1 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 400-گە جۋىق جوبا قارجىلاندىرىلماق. ءناتيجەسىندە 1 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلادى دەپ كۇتىلۋدە.«جاقسى اكىمنىڭ كەلگەنىن گاز كەلگەندە بىلەرسىڭ»
وبلىس اكىمىنىڭ ەسەبىنەن كەيىن سۇراق-جاۋاپقا كەزەك بەرىلگەن. كەيىنگى جىلدارى بايقالعان ءبىر جاقسى قاسيەت, بۇرىنىراقتاعىداي اركىم ءوز باسىنىڭ قامىن كۇيتتەپ كەتپەيدى. حالىق سانى جىل سايىن جەدەل ءوسىپ جاتقان وبلىسقا بالاباقشا, مەكتەپ, ەمحانا كەرەك. وزىندە مول سۋ قورى, ەلەكتر قۋاتى بولماعاننان كەيىن بۇل ماسەلەلەر دە وزەكتى سانالادى. التى الاشقا داڭقى تاراعان وتىرار اۋداندا كوگىلدىر وتىن جوق. وسى جايىندا ءسوز قوزعاعان حالىق اقىنى اسەلحان قالىبەكوۆا «ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ كەلىندەرى «جاقسى كۇننىڭ كەلگەنىن جاز كەلگەندە بىلەرسىڭ, جاقسى اكىمنىڭ كەلگەنىن گاز كەلگەندە بىلەرسىڭ», دەپ ازىلدەي وتىرىپ, وتىرارعا قاشان گاز كەلەدى», دەپ بازىنا ايتتى. جانسەيىت قانسەيىت ۇلى تەك اعىمداعى جىلى 57 ەلدى مەكەن گازداندىرىلعانىن, بۇگىندە 1 ملن 860 مىڭ ادام كوگىلدىر وتىندى تۇتىنىپ وتىرعاندىعىن جەتكىزدى. جالپى, 2021 جىلعا دەيىن ءىس-جوسپار تۇزىلگەن. سوندا تاعى دا 383 ەلدى مەكەننىڭ قولى كوگىلدىر وتىنعا جەتەدى. وبلىستا اۋىز سۋ ماسەلەسى دە وتكىر كۇيىندە قالىپ وتىر. ەسەپ بەرۋ جيىنىندا وبلىس باسشىسى جاقىندا وتكەن مەملەكەتارالىق كەزدەسۋدە وگەم وزەنىن بۇرىپ قازىعۇرت, سارىاعاش, ماقتاارال اۋداندارىنداعى 1 ميلليونعا جۋىق حالىققا اۋىز سۋ جەتكىزۋگە كەلىسىمگە كەلگەندىگىن ايتتى. بۇل, ارينە, سارىاعاش سياقتى اۋىز سۋ ورنىنا اراسان سۋىن ءىشىپ وتىرعان اۋداندارعا وتە قۋانىشتى حابار بولدى. ەسەپ بەرۋ جيىنىنان سوڭ جارىسسوزگە شىققان ازاماتتار كوپتەگەن ماسەلەلەردى كوتەردى. جالپى, ءسوز سويلەگەن ازاماتتار وبلىس اكىمى جانسەيىت ءتۇيمەباەۆتىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن اتقارعان جۇمىستارىنا وڭ باعاسىن بەرىپ, الداعى ىستەرىنە ءساتتىلىك تىلەدى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى