الماتىداعى ازالى اپتا

مىنە, تاعى ءبىر جۇمىس اپتاسى اياقتالىپ كەلەدى... اپتا... قالاي باستالىپ ەدى؟ الماتىلىقتاردىڭ ەسىندە بۇل كۇن «قارالى دۇيسەنبى» بولىپ ساقتالىپ قالدى. ءبىر ءسات ەسكە الايىقشى... تاڭعى ساعات 10.00. ادەتتەگى جۇمىس كۇنى. ادەتتەگى ءتىر­شىلىك. ادەتتەگىدەي «ەلدىڭ ال­دىندا جۇرەتىن» سايتتارعا ارا-تۇرا ءىس اراسىندا ءبىر ءۇڭىلىپ قويا­تىن ادەتىمىز بار. Tengrinews.kz-دەن «المالى اۋداندىق پوليتسيا­سىنا قارۋلى شابۋىل جاسالدى» دەگەن شۇعىل حابار جىلت ەتتى. كوپ كەشىكپەي قان-جوسا بولىپ قي­مىلسىز جاتقان پوليتسيا قىز­مەت­كەرىنىڭ سۋرەتى سالىندى. اق­­پا­رات مايدانى باستالدى دا كەتتى. ءدال قازىر قاي سايتتىڭ اۋىز­دى­عىمەن الىسىپ ءبىرىنشى بولۋ­عا جانتالاسقانىندا مەنىڭ شارۋام جوق, بىراق, قىزىنىپ العان ۆەب-پاراقشالاردا شامامەن مىنانداي اقپاراتتار سەلدەي اقتى... «اتىس الماتىنىڭ بىرنەشە اۋماعىندا باستالىپ كەتتى...» «جۇلدىز» ىقشام اۋدانىنان قالاعا قاراي 100 شاقتى بەلگىسىز جاياۋ توپ شۇعىل ءجۇرىپ كەلەدى.» «تەمىرجول بەكەتى مەن اۋەجاي قورشاۋعا الىندى...». بۇل كەزدە اشىق تۇرعان كەڭسە­مىز­دىڭ تەرەزەسىنەن پوليتسيا مەن «جەدەل جاردەم» اۆتو­ما­شي­نا­لارىنىڭ دەنەڭدى تىتىرەنت­كەن اششى داۋىسى ءۇزىلىسسىز ەستىلىپ تۇردى. «كوشەگە شىقپاڭدار, وق­قا ۇشاسىڭدار!» بەيبىت زاماندا, الماتىدا, مۇنداي ءسوزدى ەستۋ قان­داي اۋىر ەدى؟! ...الاساپىران ءبىر ساعاتتىڭ ىشىندە باسىلدى. قاراقشى قولعا ءتۇستى. كەيىنگى رەسمي دەرەك بويىنشا اۆتومات ۇستاعان جاۋىزعا بۇعاۋ سالۋعا نەبارى 25 مينۋت كەت­كەن ەكەن. الايدا, سول 25 مي­نۋت­تىق زۇلمات 6 اتپال ازامات­تىڭ ءومىرىن جالماپ كەتتى. بولعان وقيعاعا بۇگىن ساراپتاما جاساۋ وڭاي, بىراق سول تۇستاعى ءبىزدىڭ پو­لي­­­تسيا­مىزدىڭ شىن مانىندەگى ءىسى تەڭ­دەسسىز ەرلىككە پارا-پار ەدى. سول كۇن. دۇيسەنبى. الماتىدا كەشكى ساعات – 20.00. كۇن جارىق. مۇنداي كەزدە جۇرگىنشى ساپىرىلىسىپ, كەلەسى باعدارشامعا دەيىن ءبىرىن-ءبىرىن قۋالاپ, باسىپ وزىپ زۋلاپ جاتاتىن اۆتوكولىكتەر ءنوپىرىن كور­مەي تاڭدانا باستادىم. كەڭ­سەمىز ورنالاسقان ابىلايحان داڭعى­لىنان ماقاتاەۆ كوشەسىن بويلاپ ناۋرىزبايداعى ايالدا­ماعا دەيىن قارسى الدىمنان ءبىر جاس جۇپ پەن يت جەتەكتەگەن جالعىز ايەلدى جولىق­تىردىم. ۋاقىتتىڭ بۇل كەزەڭىن­دە جولاۋشىلارعا لىق تول­ماسا دا, وتىرۋعا ورىن تابىلمايتىن №92 اۆتوبۋستى ادەيى سانا­دىم, 5-اق جولاۋشى بار ەكەن. اباي داڭعىلى بوس, جۇرگەن كولىك نەكەن-ساياق. ستا­ديون مەن الدىنان ادام ءۇزىل­مەي­تىن «پرومەنادتىڭ» الدىندا ءبىر پەندە كوزگە تۇسسەيشى! ايتپاقشى, بۇل كۇنى الماتىدا بولعان لاڭكەستىككە بايلانىستى قازاقستاننىڭ ەكىنشى ليگاسىندا ونەر كورسەتەتىن «قايرات U-21» جانە «اقتوبە U-21» كومان­دالارىنىڭ اراسىنداعى ويىن كەيىنگە شەگەرىلگەن. كوشەسىندە مۇنداي جۇرگىنشى جوق, كولىگى نەكەن-ساياق الماتى بۇدان 40, بالكىم, 50 جىل بۇرىن بولعان دا شىعار؟ ءبىز الماتىنى بىلگەلى بۇلاي بولعان ەمەس. ويتكەنى, بۇل دۇيسەنبىدە الماتى تاريحىندا ءبىرىنشى رەت اۋماعىندا شەكتى (قىزىل) تەررورلىق قاۋىپتىلىك دەڭ­گەيى جاريالانعان بولاتىن. ساياساتتانۋشى ەرلان قارين ايتقانداي, الماتى تۇر­عىن­دارى قىزىل دەڭگەي­دىڭ ءبىر­دەن ءبىر بەلگىلەرىنە – «ءاربىر ەس­كەرتۋگە قۇلاق اسىپ, بەي­بە­رە­­كەت ءجۇرىستى دوعارىپ, ءۇي-جاي­لارىنان شىقپاي, ارنايى قۇرىلىمداردىڭ رەسمي ءمالى­مەتتەرىن باسشىلىققا الدى». مەنىڭ ەسىمنەن ءالى كۇنگە دەيىن الاساپىران كەزىندە تاراتىلعان «ۆەلوسيپەد مىنگەن ساقال ءوسىر­گەن تاعى ءبىر كۇماندى ازامات ۇس­تال­دى... قالتاسىنان ارابشا جازىلعان ءبىر جاپىراق قاعاز شىقتى» دەگەن, ءتىپتى, ۆەب-پاراققا ۆيدەوسى سالىنعان ءبىر حابار كەتەر ەمەس. ءبىر جەلى «سول ۋاقاپشى جىگىت ۆەلوسيپەدپەن زاۋلاپ كەلگەن بويدا پوليتسيا قىزمەتكەرىنە پىشاق لاقتىرىپتى» دەدى-اۋ... «قىزارماستان». سەيسەنبى كۇنى كۇن اۋا بارىپ, الماتى ءوزىنىڭ تىرشىلىگىن يمەنە... باستاپ كەتتى. سارسەنبىدە بالۋان شولاق سپورت كەشەنىندە قارالى جيىن ءجۇرىپ جاتقان­دا الماتىنىڭ قاق ورتاسىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ارنايى وپەراتسيا جۇرگىزدى. وسى قۇبى­لىستىڭ ءوزى ۇرەيدەن ارىلىپ ءۇل­گەر­مەگەن قالا تۇرعىندارىن ءارتۇرلى وي قيىرىنا جەتەلەدى. گوگول – زەنكوۆ – ماقاتاەۆ – اعايىندى ابدۋلليندەر كوشە­لەرى قيىلىسقان ءتورت بۇرىش اۋماقتى مۇزداي قارۋلانعان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قورشاپ الىپ, شارشىداعى بىرقاتار ءۇيدىڭ تۇرعىندارى ەۆاكۋاتسيالاندى. كوپ كۇتتىرمەي الماتى قالاسى ءىىد رەسمي وكىلى, پوليتسيا مايورى سالتانات ازىربەك باي­لانىسقا شىعىپ: «جەكە باس­تارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن تۇر­عىن­داردىڭ ەۆاكۋاتسيالانعانى راس. بۇل ۇيدە قاندىقول قىلمىس­كەر رۋسلان ك ۇلىكباەۆ پاتەر جالداپ تۇر­عان. ارنايى جۇرگىزىلگەن جەدەل-ىزدەستىرۋ وپەراتسياسى ازا­مات­تاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن قىل­مىسكەردىڭ ۇياسىنا تولىق تەكسەرۋ جاسادى. كۇماندى جارىلعىش نەمەسە وزگەدەي سۋىق قارۋ تابىلمادى» دەپ حابارلادى. بۇل شارشىنى قورشاۋ قىل­مىسكەر رۋسلان ك ۇلىكباەۆتىڭ زاڭدى ايەلى اياۋلىمنىڭ ايتۋى بويىنشا جۇرگىزىلىپتى. وسى ساتتەن باستاپ ك ۇلىكباەۆتىڭ كىم ەكەنى ايقىندالا ءتۇستى. اياۋ­­لىم تەلەديداردا جىلاپ تۇ­رىپ حا­لىقتان كەشىرىم سۇرا­دى. جەتى جاسار ءبىر ۇلدارى بار ەكەن. قايىن ەنەسى اشۋلى. بۇرىن­­نان بۇزاقى بولعان, ساقال قوي­عان قانىشەر كۇيەۋ بالاعا: «اتىلسىن!» دەپ لاعنەت ايتتى. قايىن اتاسى وسى جىلدارى رۋسلاندى «ءوز باسىم ەكى-اق رەت كوردىم» دەپ اقتالعانداي بولدى... بۇكىل ەلىمىز قۇلاعدار بولعان حابارلار. جۇماعا قارا­عان كۇنگى قالا پوليتسياسى تارات­قان ەڭ سوڭعى مالىمەتتە, ادام ايت­قىسىز قىلمىس جاساعان رۋسلان ك ۇلىكباەۆ 2010 جىلى شىم­كەنتتە التىن بۇيىمدارىن ساتۋ­شىنى ۇرىپ جىعىپ, 115 مىڭ تەڭگەسىن الىپ كەتكەن. ۇستا­لىپ, 3 جىلعا سوتتالعان. 2012 جىلى سۋىق قارۋ – رەۆولۆەر مەن دىبىس باسقىش ۇڭعىنى زاڭ­سىز ۇستاعانى ءۇشىن تاعى دا 3 جىل 6 ايعا قامالادى. ك ۇلىكباەۆ ءتۇر­مەدە دە تىنىش جۇرمەگەن. ءار­تۇرلى 14 رەت ەسكەرتۋ العان. الماتى پوليتسياسى اسا قاۋىپ­تى قىلمىسكەردى سوت باستال­عانعا دەيىن ەكى اي قاماۋدا ۇستايدى. ايىپتالۋشىعا 6 قىلمىستىق باپ بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىلمەك. قازىردىڭ وزىندە قىلمىسكەرگە تاعىلعان ايىپتار­دىڭ مەرزىمىن وتەۋ جىلدارىن قوسقاندا 90 جىلدان استى... الماتى كۇندەلىكتى تىرشىلىك قامىندا. كوشە سىرەسكەن كولىك, تروتۋار تولى جۇرگىنشى. اۋلا تولى بالانىڭ كۇلكىسى. قازىر جاز... الاتاۋدىڭ ەتەگى, الماتى جازى قانداي شۋاقتى!.. بىراق, حالىق اپتا باستالار سول كۇندى – «قارالى دۇيسەنبىنى» ءالى دە ۇمى­تا الار ەمەس. قاتارىنان ارىس­تاي 6 ازاماتىن جوعالتقان الماتى پوليتسياسى كىرپىك قاق­پاي حالىقتىڭ تىنىشتىعىن ساق­تاۋ جولىندا ادەتتەگىدەي قىراعى كۇزەتتە تۇر. اياۋلىسىن جوعالت­قان جانداردىڭ كوز جاسى ءالى كەۋىپ ۇلگەرگەن جوق. قانداي «اۋىر» ەدىڭ دۇيسەنبى... مەزگىلسىز وق اتىلماسا ەكەن! مەزگىلسىز دۇنيەنىڭ تىنىشتىعى بۇزىلماسا ەكەن! اپتا اياقتالىپ كەلەدى... تالعات ءسۇيىنباي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى