بۇگىنگى كۇنى ىشكى ينتەگراتسيالىق جۇيەلەر مەن وڭىرارالىق كووپەراتيۆتەردى دامىتۋ ءىسى ايىرىقشا مانگە يە. ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جەتەكشىلەرىنە ەلباسىنىڭ بەرگەن تاپسىرماسى ءدال وسى تۇستان تامىر تارتادى. مۇنداعى باستى ماقسات – يمپورتتىق تاۋارلار كولەمىن بارىنشا شەكتەپ, قازاقستاندىق ونىمدەردى تۇتىنۋعا بارىنشا كەڭ جول اشۋ. قازىر بۇل مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋدىڭ باستى جولدارىنىڭ ءبىرى – تاۋار الماسۋ جونىندەگى ءوڭىرارالىق بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋ بولىپ وتىر. بۇل ءۇشىن سوڭعى كەزدە ەلىمىزدىڭ وبلىستارى اراسىندا ءتيىستى كەلىسىمشارتتار جاساۋ ءتارتىبى قالىپتاسىپ, ورنىعا باستادى.
جاقىندا وسى ۇردىسكە ساي باتىس قازاقستان وبلىسى مەن پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمدەرى التاي كولگىنوۆ پەن بولات باقاۋوۆ وڭىرارالىق كووپەراتيۆتەردىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋ تۇرعىسىنداعى مەموراندۋمعا قول قويدى. اشىعىن ايتقاندا, كوپتەگەن قازاقستاندىق كاسىپورىندار وزدەرىنە قاجەتتى ونىمدەر ىشكى رىنوكتا جەتكىلىكتى ءارى ونىڭ ساپاسى دا باسەكەلەستىككە توتەپ بەرە الاتىنداي دەڭگەيدە بولا تۇرسا دا, ونى تاياۋ جانە الىس شەتەلدەردەن, سونىڭ ىشىندە رەسەيدەن ساتىپ الىپ ءجۇر. ءوڭىرارالىق تاۋار الماسۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ءىسى وسى قۇپتاۋعا قيىنداۋ تاجىريبەنىڭ تىزگىنىن تەجەي الادى.
بۇعان قازىردىڭ وزىندە ناقتى مىسالدار كەلتىرۋگە بولادى. ايتالىق, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ىسكەرلىك توپتاردان قۇرىلعان ءىرى دەلەگاتسياسى وسى كەزگە دەيىن سولتۇستىك قازاقستان, اتىراۋ, ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا جانە الماتى قالاسىندا بولىپ, وسى كەزدەسۋلەر بارىسىندا ولار ءوزدەرىنە قاجەتتى كوپتەگەن تاۋار ءتۇرلەرىن الۋعا قول جەتكىزدى. ورال وڭىرىنە جىلۋ قۇبىرلارى ءۇشىن قولدانىلاتىن تۇربالار مەن جول قۇرىلىسىنا قاجەتتى باستى ماتەريالدىڭ ءبىرى بيتۋمنىڭ جەتكىزىلۋى – وسى ساپارلاردىڭ ءناتيجەسى.
ال ءوز كەزەگىندە كەرەكۋ مەن ورال ءوڭىرىنىڭ تاۋار ءوندىرۋشىلەرى, كاسىپكەرلەرى مەن ورتا جانە شاعىن بيزنەس وكىلدەرى قانداي ءونىمدەرىمەن الماسا الادى؟ ءبىر-بىرىنە نەندەي تاۋارلاردى ۇسىنباق؟ مەموراندۋمعا قول قويۋ ءراسىمى مەن بۇدان كەيىنگى كەزدەسۋلەر بارىسىندا بۇل ساۋالعا تولىقتاي جاۋاپتار قايتارىلدى. پاۆلودار – رەسپۋبليكامىزداعى ءىرى يندۋستريالدىق وبلىستاردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى بولىپ تابىلادى. ال ءوز كەزەگىندە مۇنداي ءوندىرىستى وڭىرگە قاجەتتى ماتەريالدار قاي كەزدە دە بولماي تۇرمايدى.
بۇل تۇرعىدا پاۆلودارلىقتار اقجايىق ايماعىنداعى «ستەكلو-سەرۆيس» جشس, «ورال ساۋدا-ونەركاسىپ كومپانياسى» جشس, «ورال ترانسفورماتور زاۋىتى» جشس سياقتى ءىرى كاسىپورىنداردى ارالاپ, ولاردىڭ ونىمدەرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ورال قالاسىنداعى «زەنيتتەحسەرۆيس» كاسىپورنىنىڭ ماشينا جاساۋ وندىرىسىنە قاجەتتى ونىمدەرىنە دە سۇرانىس جوعارى. كەرەكۋ ءوڭىرىنىڭ تۇتىنۋىنا قاجەتتى ورالدىق ءونىم تۇرلەرىنىڭ تىزبەگى تەك مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. ەلىمىزدىڭ باتىس قاقپاسىنداعى ينۆەستورلاردى پاۆلودارلىقتار نەندەي ءونىم تۇرلەرىمەن قىزىقتىرا الادى؟ بۇل جونىندە گازەت تىلشىسىنە پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى بولات باقاۋوۆ ءوز ويىن بىلايشا جەتكىزدى:
– پاۆلودار وبلىسى قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكامىزداعى ينۆەستيتسيا قۇيۋ ءۇشىن تارتىمدى وڭىرلەردىڭ قاتارىنان ورىن الادى. اسىرەسە, ايماعىمىزدا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قولجەتىمدىلىگى, ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ءمۇمكىندىگى جانە ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ مەن قورعاۋ جۇيەسى قالىپتاسقان. ءبىز بۇگىن باتىسقازاقستاندىق ءارىپتەستەرىمىزبەن كوپتەگەن ءىرى جوبالاردى بىرلەسىپ اتقارۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويدىق. ونىڭ اياسى – ونەركاسىپ, قۇرىلىس يندۋسترياسى جانە اگروسەكتور ونىمدەرى سالالارىن قامتيدى. بۇل جونىندە ەكى جاقتان قۇرىلعان جۇمىس توبى كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن ماسەلەلەردىڭ بۇگە-شەگەسىن تەرەڭ تۇردە تالداپ, اياعىنا دەيىن جەتكىزەتىن بولادى. ورال ءوڭىرىندە گازتۋربيندى ەلەكتر ستانسالارى قۇرىلىسى جاقسى دامىعان. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, قازاقستاننىڭ بىرىڭعاي ەنەرگەتيكالىق جۇيەسى كەرەكۋ وڭىرىنەن تارتىلادى. وسى تۇرعىدا ورالدىقتارعا «قازەنەرگوكابەل» كاسىپورنى ارقىلى قولداۋ كورسەتۋدى ويلاپ وتىرمىز. قازىردىڭ وزىندە باتىس وڭىرگە ەكى قازاندىق جاساۋ زاۋىتى جۇمىسقا كىرىسۋ قامىندا, – دەدى ول.
ەكى وڭىردەگى اكىمدىكتەر مەن بيزنەس قاۋىمداستىقتاردىڭ كەزدەسۋىنە جالپى سانى 30 كاسىپورىن قاتىستى. ونىڭ 12-ءسى پاۆلودار وبلىسىنىڭ ونەركاسىپ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورلارىنداعى وڭدەۋشى كاسىپورىندار. كەزدەسۋ بارىسىندا باتىس قازاقستاننىڭ كەرەكۋ وڭىرىمەن مۇناي-گاز ونەركاسىبى سالاسىنداعى ءارىپتەستىكتى دامىتۋ قاجەتتىلىگى جانە تاماق ونەركاسىبى ونىمدەرىن ورال قالاسىنىڭ ساۋدا جەلىلەرى ارقىلى ساتىلىمعا شىعارۋدىڭ الەۋەتى زور ەكەندىگى اتالىپ ءوتتى.
مىنە, ەۋرازيالىق ەندىكتە ەرتىس پەن جايىق تولقىندارى وسىلايشا توعىستى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى
سۋرەتتە: مەموراندۋمعا قول قويۋ ءساتى