شىعىس قازاقستاندا 2016-2018 جىلدارعا ارنالعان وڭىرلىك ارحەولوگيالىق عىلىمي-زەرتتەۋدى دامىتۋ جوسپارى نەگىزىندە بىرقاتار اۋدانداردا قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. سونىڭ ءبىرى – اسقاق التايدىڭ اياسىنداعى پاتشالار جازىعىندا ورنالاسقان قورعاندار. بەلگىلى ارحەولوگ, پروفەسسور زەينوللا ساماشەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وسى بەرەلدەن تابىلعان ساق ءداۋىرىنىڭ ءجادىگەرلەرىن تاماشالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن مۇراجاي سالىنباق.
جۋىردا № 2 قورعاندى ارشۋ كەزىندە ب.ز.د. IV عاسىرعا جاتاتىن ادام سۇيەكتەرى مەن قۇرباندىققا شالىنعان جەتى جىلقىنىڭ قاڭقاسى تابىلعان بولاتىن. ادام اعاش كەسكىننىڭ ىشىنە سالىنعان باعاناعا جاتقىزىلعان, ونىڭ سۇيەك قالدىقتارى ءالى زەرتتەلگەن جوق. جىلقىلار بولسا سكيفتىك جانۋارلار تاسىلىمەن بەزەندىرىلگەن. جەتى جىلقىنىڭ ءبىرى جەرلەنگەن ادامنىڭ جەكە تۇلپارى بولعان سىڭايلى. ويتكەنى, جانۋار التىن اشەكەيلەرمەن بەزەندىرىلىپ, اعاش كەسكىنگە جاقىن ورنالاستىرىلعان ەكەن. جىلقى ابزەلدەرىن بەزەندىرۋدە قوراز بەينەسى قولدانىلىپتى. بۇل ەجەلگى كوشپەندىلەر مادەنيەتىندە سيرەك كەزدەسەتىن جاعداي. زەينوللا ساماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, قورعاندى قازۋ جۇمىستارى الداعى ۋاقىتتا جالعاسا بەرمەك. كونە قورعاننان وزگە دە جادىگەرلەر تابىلۋى ابدەن مۇمكىن.
كاتونقاراعاي اۋدانىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا وسىندا ارنايى اتباسىن بۇرعان وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ №2 قورعاننىڭ ۇستىنە شىنى ساركوفاگتى ورناتۋ جونىندەگى مامانداردىڭ ۇسىنىسىن قولدادى. ساركوفاگتىڭ بۇل ءتۇرى كەلۋشىلەرگە ارحەولوگيالىق قۇندىلىقتاردى جاقىننان كورۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسى ماقساتتا بيىل قىركۇيەك ايىنا دەيىن جوسپارداعى قۇرىلىستى جۇرگىزۋگە 40 ميلليون تەڭگە ءمولشەرىندە قاراجات بولىنەتىن بولدى.
– ءبىز بۇل قورعانداردىڭ تۋريستەردى قىزىقتىراتىن جەرگە اينالۋىن كوزدەپ وتىرمىز. جاقىن ۋاقىتتا قورعان ۇستىنەن شىنى ساركوفاگ سالىنىپ, كەلۋشىلەر تومەن ءتۇسىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىن كورە الاتىن بولادى, – دەدى د.احمەتوۆ.
ايماق باسشىسى سونىمەن بىرگە, بەرەل قورعاندارى نەگىزىندە ەتنوتۋريزمدى دامىتۋ جوسپارىن دايىنداپ, تۋريستەردى تارتۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاساۋدى تاپسىردى. ياعني, ەتنوتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ايماقتىق جوسپارىنا كيىز ءۇي ۇلگىسىندەگى ۇلتتىق ناقىشتاعى مەيمانحانا, ارنايى جابدىقتالعان تاماقتانۋ نىساندارىن سالۋ سىندى شارالار ەنگىزىلەدى. ءوڭىر باسشىسى بەرەل جازىعىنا كەلگەن ادامدار ول جەردىڭ قۇندىلىعى مەن كونە زاماننىڭ رۋحىن سەزىنۋى قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە سالت اتتىلارعا جانە جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جول باعدارلارىن دايىنداۋدى تاپسىردى. اتالعان جوسپاردى ىسكە اسىرۋ بارىسى قىركۇيەك ايىنىڭ باسىندا وسكەمەن قالاسىندا وتەتىن حالىقارالىق عىلىمي-ءتاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بارىسىندا تالقىلانادى.
– ءبىز قورعانداردىڭ بەتىنە ساركوفاگ ورناتۋ جۇمىستارىن جىل سايىن قارجىلاندىرۋعا دايىنبىز, – دەدى وبلىس اكىمى ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى, پروفەسسور زەينوللا ساماشەۆكە. – وسىلايشا, ءبىر جاعىنان, ارحەولوگتار تاريحي مۇرامىزدى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزسە, ەكىنشى جاعىنان, عىلىم سالاسىمەن ۇشتاسقان كاسىپكەرلىك ۇردىستەردى دە دامىتاتىن بولامىز.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كاتونقاراعاي اۋدانى