وليمپيادانىڭ باستالۋىنا 21 كۇن قالدى
كۇننەن كۇن وزعان سايىن برازيليانىڭ ريو-دە-جانەيرو قالاسىندا جالاۋ كوتەرەتىن جازعى وليمپيالىق ويىنداردىڭ ءدۇبىرى جاقىن جەردەن ەستىلەتىندەي كەيىپكە ەنىپ كەلەدى. ونىڭ ۋاقىتى تاياعان سايىن جاھاندىق جارىستىڭ ناقتىلى بەدەرلەرى مەن ايشىقتارى دا ايقىندالا تۇسۋدە. سونىڭ ءبىرى – ريودا جارىسقا جالىن قوسىپ, سايىس كورىگىن قىزدىرا تۇسەتىن قاتىسۋشى ەلدەر سانىنىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتىپ وتىرعانىنان بايقالادى. اتاپ ايتقاندا, وسى جولعى الامانعا 206 مەملەكەتتىڭ تارلاندارى ات قوسقالى وتىر. سونىمەن قاتار, ولار قاتىساتىن جارىستار سانى جاعىنان دا رەكوردتىق كورسەتكىش تىركەلمەكشى. سپورتشىلار مۇندا 301 مەدال جيىنتىعىن ساراپقا سالماقشى.
قازىرگە دەيىن قازاقستاننىڭ 102 سپورتشىسى 104 ليتسەنزيا بويىنشا سپورتتىڭ 26 تۇرىنەن جارىس الاڭدارىنا شىعاتىندارى بەلگىلى بولىپ وتىر.
يۆاننىڭ مەجەسى – التىن مەدال
بۇگىندە 2012 جىلى وتكەن لوندون وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, الەمنىڭ 2013 جىلعى كۇمىس جانە 2011 جىلعى قولا جۇلدەگەرى, 2010 جىلعى ازيا ويىندارىنىڭ قولا ءجۇلدەگەرى, ازيانىڭ 2013 جىلعى چەمپيونى, الەمنىڭ 2008 جىلعى جاستار اراسىنداعى كۇمىس جۇلدەگەرى يۆان دىچكونىڭ وسى جولى قالايدا التىن مەدال ءۇشىن كۇرەسەتىنىنە ەشكىم دە شاك كەلتىرە المايتىن شىعار. وسى كەزگە دەيىن جوعارىداعى اتاقتاردى جەڭىپ الىپ ۇلگەرگەن 26 جاستاعى قوستانايلىق بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ ەندى ءوليمپتىڭ ەڭ بيىك شىڭىنا شىعۋعا تالپىنىس جاساۋى اربىردەن سوڭ ابدەن زاڭدىلىق تا بولىپ سانالار ەدى.
حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرىنىڭ ءوزى دە وسىنداي ويدا ەكەن. مۇنى يۆاننىڭ ءوزى دە سوڭعى كەزدەرى بىرنەشە رەت ايتتى. ول بۇعان, اسىرەسە, بيىل ۋكرايننىڭ بەلگىلى كاسىپقوي بوكسشىسى ۆلاديمير كليچكونىڭ كومانداسى قۇرامىندا اۆستريا جەرىندە ماشىعىن شىڭداعاننان كەيىن شىنداپ كىرىسكەن سياقتى. بۇل كەزەڭ سپورتشى ءۇشىن تەككە كەتپەگەن كورىنەدى. مۇنى قۇرامانىڭ باس جاتتىقتىرۋشىسى مىرزاعالي ايتجانوۆ تا ايتىپ وتىر.
– ۇلتتىق قۇراما دايىندىعى ويداعىداي جۇرگىزىلىپ جاتىر. سولاردىڭ قاتارىنداعى يۆان دىچكو شەتەلدە دايىندالىپ كەلدى. ايبا-عا كليچكو تاراپىنان ۇسىنىس ءتۇسىپ, سپاررينگ-قارسىلاس سۇراتقاننان كەيىن, ءبىزدىڭ ەلدەن يۆان دىچكو مەن كوماندانىڭ اعا جاتتىقتۋرشىسى نۇرعالي سافيۋلين اۆسترياعا اتتاندى. بۇل يۆان ءۇشىن اسا ماڭىزدى قادام بولدى. سەبەبى, مۇنداي مىقتى بوكسشىمەن بىرگە دايىندالىپ, تاجىريبەنى ودان ءارى شىڭداۋ بىزگە دە ءتيىمدى. وسىعان دەيىن يۆان ەكى سپاررينگتىك كەزدەسۋ وتكىزدى. سوڭىنان تاعى دا ەكى رەت شارشى الاڭدا كليچكومەن شەبەرلىك بايقاستى, – دەدى بوكستان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس جاتتىقتىرۋشىسى.
يۆان دىچكو سول ساپاردان ەلگە 29 ماۋسىمدا ورالدى. بۇدان كەيىن ول قۇراما ساپىندا 11 شىلدەگە دەيىن الماتى قالاسىنىڭ توڭىرەگىندەگى تاۋ بوكتەرىندە جاتتىقتى. ەندى بوكسشىلار 17 شىلدەدە استاناعا كەلىپ, وسىندا 27-سىنە دەيىن جاتتىعاتىن بولادى. ال 28-ىندە برازيلياعا ۇشىپ شىعادى.
– مىقتى قارسىلاستاردىڭ ارقاسىندا ءبىز وسەمىز. ۆلاديمير كليچكو – الەمدىك بوكس كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى. ونىمەن بىرنەشە سپاررينگ وتكىزدىم. ناتيجەسىندە ودان ءبىراز تاجىريبە الدىم. مەن ونى قاتتى ۇرا المادىم, ال ونىڭ مەنى قالاي ۇرعانىن بىلمەيمىن. ءبارى جاقسى ءوتتى. وسىدان كەيىن قازاقستان قۇراماسىنا قوسىلدىم, قازىر الماتى وبلىسىندا دايىندىق جۇرگىزۋدەمىز, – دەدى دىچكونىڭ ءوزى.
قازىر وليمپيادا جولداماسىن يەلەنگەن بوكسشىلارمەن بىرگە ۇلتتىق قۇرامانىڭ ەكىنشى, ءۇشىنشى, ءتورتىنشى قۇرامى بىرگە جاتتىعىپ, جىگىتتەرگە بارىنشا كومەكتەسىپ جاتىر.
اۋىر اتلەتتەر قۇرامى انىقتالدى
قازاقستان اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى ەلىمىزدىڭ ريو-دە-جانەيروداعى وليمپيالىق ويىندارعا باراتىن قۇراما كومانداسىنىڭ قۇرامىن انىقتادى.
ىرىكتەۋ سوڭعى كۇندەرى استانا مەن تەكەلى قالالارىندا وتكەن ەرلەر مەن ايەلدەر قۇرامالارىنىڭ جاتتىعۋ جيىندارى قورىتىندىسى بويىنشا جاسالدى. ونىڭ ناتيجەسىندە وليمپيالىق ويىندارعا باراتىن 8 اتلەت ەكشەلىنىپ الىندى. بۇلاردىڭ قاتارىندا ەرلەر قۇراماسىنىڭ – 5, ايەلدەر كومانداسىنىڭ 3 مۇشەسى بار. ولاردى ەرلەردەن فارحات حاركي, ارلي چونتەي, دەنيس ۋلانوۆ, نيجات راحيموۆ, الەكساندر زايچيكوۆ, ايەلدەردەن كارينا گوريچەۆا, جازيرا جاپپارقۇل جانە مارگاريتا ەليسەەۆا قۇرايدى.
ءيليننىڭ سىنامالارى تۇگەل تەكسەرىلۋى مۇمكىن
قازىرگى كۇندەرى الەمدەگى ءبىرقاتار سپورتتىق فانبلوگتار يليا ءيليننىڭ ءوزى قاتىسقان ءار الەم چەمپيوناتىنداعى سىنامالارى قايتا تەكسەرۋدەن ءوتىلۋى كەرەك ەكەنىن جازىپ جاتىر. نەگىزى, زاڭ بويىنشا كەز كەلگەن سپورتشىنىڭ دوپينگ جونىندەگى سىنامالارى ون جىل بويىنا ساقتالىپ تۇرادى. بۇل ونى كەز كەلگەن ۋاقىتتا قايتا قاراپ, تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
وسى تۇرعىدان كەلگەندە, ەندى حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى (IWF) يليا ءيليننىڭ 2006, 2011, 2013 جىلدارعى الەم چەمپيوناتتارى كەزىندە الىنعان سىنامالارىن تەكسەرە الادى. الەم چەمپيوناتىنداعى سىنامالار IWF قاراۋىندا عانا بولادى. ال وليمپيادا بارىسىنداعى دوپينگ اناليزدەرى حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىندە ۇستالادى. وسىعان دەيىن حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى يليا ءيليننىڭ بەيجىڭ جانە لوندون وليمپيالىق ويىندارى كەزىندە الىنعان سىنامالارىنان دوپينگ تابىلعانىن مالىمدەگەن بولاتىن. سونداي-اق, لوندوندا التىن مەدال العان قازاقستاندىق اۋىر اتلەتتەر ءزۇلفيا چينشانلونىڭ, مايا مانەزا مەن سۆەتلانا پودوبەدوۆانىڭ سىنامالارى دا وڭ ناتيجە بەرگەن ەدى. سول سەبەپتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ولارعا قاتىستى شەشىم 11-15 شىلدە ارالىعىندا شىعاتىنىن جاريالاعان. وندا ەگەر اتالعان سپورتشىلاردىڭ دوپينگ قولدانعاندارى تولىق دالەلدەنسە, حوك يليا يلين مەن ءۇش چەمپيوننىڭ مەدالىن الىپ, جاڭا چەمپيوندارعا تابىس ەتەتىنى اتاپ كورسەتىلگەن.
ريو بيۋدجەتىنىڭ تاپشىلىعى – 120 ملن. دوللار
شەتەلدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, ريو-دە-جانەيرو قالاسىندا وتەتىن وليمپيالىق جانە پاراليمپيالىق ويىندارعا دايىندىقپەن اينالىسىپ جاتقان «ريو-2016» ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى بيۋدجەتىنىڭ تاپشىلىعى بايقالىپ جاتقان كورىنەدى. بۇل جەتىسپەۋشىلىكتىڭ كولەمى 400-دەن 500 ميلليون رەالعا ($121 ملن. - $151 ملن.) دەيىن باراتىنعا ۇقسايدى.
– ءبىز قىسقارتۋعا بولاتىن شىعىننىڭ بارلىق ءتۇرىن قىسقارتتىق. سەبەبى, بيۋدجەتتىڭ قارجىسى جەتپەيتىنى بەلگىلى بولىپ قالدى, – دەيدى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى. ونىڭ اقپارىنشا, تاپشىلىق ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنە بولىنگەن جالپى شىعىننىڭ 6 پايىزعا جۋىعىن قۇرايدى.
ريو-دە-جانەيروداعى وليمپيالىق جانە پاراليمپيالىق ويىنداردىڭ جالپى بيۋدجەتتەرى شامامەن 40 ميلليارد رەال ($12,12 ملرد.) اقشاعا تەڭ. ونىڭ باسىم بولىگى – 24,6 ميلليارد رەالى قالا ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ جۇمىستارىنا باعىتتالعان. تاعى 7 ميلليارد رەال سپورت نىساندارى قۇرىلىستارىنا كەتكەن. بۇلاردىڭ اراسىندا «ريو-2016» ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى جەكەلەگەن ينۆەستورلاردان 7,5 ملرد. رەال كولەمىندە اقشا العان.
ءبولىمدى دايىنداعان
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»