تۋرالى كورمە جالعاسۋدا
جاقىندا ۇلتتىق مۋزەيدە رەسەي فەدەراتسياسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ ماسكەۋ اقشا سارايى قاسيەتتى مەككە قالاسى تۋرالى كۇمىس ماركالار توپتاماسىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنعان بولاتىن.
جەر بەتىنىڭ كىندىگى, قالالاردىڭ قالاسى مەككە شاھارى مۇسىلمان حالىقتارى ءۇشىن قاسيەتتى ورىنداردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. بالداي ءزام-ءزام سۋى, ءدامى ءتىل ۇيىرەتىن ءتاتتى قۇرمالارى كۇنى بۇگىنگە دەيىن جەر جۇزىندەگى ادامزات بالاسىن قۋانىش پەن راحاتقا بولەپ كەلەدى. ءيا, تاۋ-تاسى كوپ, ءشول دالادا ورىن تەپكەن قالانىڭ تاسىپ جاتقان بەرەكەلى تىرلىگى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. ءبىز جوعارىدا ايتىپ وتكەن پوشتا ماركالارى وسى سوزىمىزگە دالەل بولا الادى.
كورمەگە قويىلعان كۇمىس ماركالاردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن, 999 سىنامالى كۇمىستەن قۇرالعان. ولاردىڭ بارلىعى دا مەككە قالاسىنىڭ كەشەگى تاريحىنان سىر شەرتەدى. اسىرەسە, ءار جىلدارى قاجىلىق پارىزدارىن ورىنداپ جۇرگەن مۇسىلماندار تۋرالى دەرەكتەردى كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى.
سونىمەن قاتار, قاعبا, ونىڭ ءبىر بۇرىشىندا ورنالاسقان قارا تاس, يبراھيم پايعامبار تۋرالى ءسوز, ءمادينا قالاسىنداعى مۇحاممەد (س.ع.س.) پايعامبارىمىزدىڭ مەشىتى مەن اتاقتى ءال-حارام مەشىتىنىڭ ءار جىلدارداعى جالپى كورىنىستەرى تاماشا كورىنىس تاپقان.
وسى رەتتە ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانانىڭ باس ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا كورمە تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى.
– كولەمى كىشى بولسا دا بۇل پوشتا ماركالارىنىڭ مازمۇنى وتە تەرەڭدە جاتىر. الەمدە بالاماسى جوق دەپ ايتساق تا بولادى. ونداعى شاريعات بەلگىلەرى مەن مۇسىلمانداردىڭ قۇلشىلىق جاساپ جاتقان ساتتەرى وتە تاماشا اسەر بەرەدى. يسلام ءدىنىنىڭ مادەنيەتى, تاريحى, ءبارى-ءبارى كورىنىس تاپقان. ءوز ءىسىن جاقسى مەڭگەرگەن شەبەرلەردىڭ قولىنان شىققان دۇنيەلەر ەكەنى كورىنىپ تۇر. بۇل – يسلام الەمىنە دەگەن ۇلكەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى. البەتتە, كەشەگى ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز دا شاريعات ۇيرەنىپ, سۇننەت امالدارىن بەرىك ۇستانعان. سونىڭ ءبىر دالەلى, قۇنانبايداي تەكتى اتالارىمىز قاجىلىق پارىزىن وتەپ قايتقان. سوندىقتان دا ۇلتتىق مۋزەيدىڭ تورىنەن ورىن العان كۇمىس ماركالاردىڭ قۇندىلىعى قازاق حالقى ءۇشىن دە وتە جوعارى دەپ ايتار ەدىم, – دەدى ءۇ.مۇڭالباەۆا.
قمدب نايب ءمۇفتيى ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى اتالمىش كورمەگە بايلانىستى پىكىرىن بىلاي دەپ بىلدىرگەن ەدى:
– قاسيەتتى مەككەگە ارنالعان جادىگەرلەر توپتاماسىنىڭ ماڭىزى ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن دە زور. راسىندا, توپتاما سانىنىڭ قىرىق بولۋىنىڭ سيمۆوليكالىق مانىنە نازار اۋدارماسقا بولمايدى. ويتكەنى, پايعامبارىمىز مۇحاممەدكە (س.ع.س) پايعامبارلىق مىندەت وسى جاستا كەلگەنى تاريحتان بەلگىلى. كۇللى الەم مۇسىلماندارى مەككە قالاسىنا, قاعباعا ءجۇز بۇرىپ, قۇلشىلىق ەتەدى. ۇلىق عيبادات قاجىلىق تا مەككە مەن ءمادينا قالالارىندا اتقارىلادى. بۇل قالا مۇحاممەدتەي (س.ع.س.) ارداقتى, اسىل پايعامباردى دۇنيەگە اكەلۋىمەن دە قۇرمەتتى شاھار. تاريح قاتپارىنداعى ايتۋلى وقيعالاردىڭ كۋاسى بولعان مەككەگە ەرتە زاماندا بابالارىمىز جاياۋلاپ قاجىلىق جاساعان. كورمە استانا حالقىنا ۇلكەن رۋحاني سەرپىلىس, دەم بەرەدى دەپ سەنەمىن. 2012 جىلى باس قالادا بوي كوتەرگەن «ازىرەت سۇلتان» مەشىتىنىڭ اشىلۋىنا وراي مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ سىيى رەتىندە «كۇمىس قۇران» جيىنتىعى تارتۋ ەتىلگەن ەدى. بۇل تۋىندى دا وسى اۆتورلاردىڭ قولىنان شىققان.
يدەيا اۆتورى, «ۆت» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ۆلاديمير پرۋساكوۆتىڭ ايتۋىنشا, كۇمىس پوشتا ماركالار توپتاماسىن جاساۋ يدەياسى 2006 جىلى پايدا بولعان. جوباعا عالىمداردان باستاپ, ساراپشىلار, تەحنولوگتار, ينجەنەرلەر, ديزاينەرلەر, مۇسىنشىلەر مەن سۋرەتشىلەر قاتىسقان. شەكتەۋلى تيراجبەن شىعارىلعان كۇمىس ماركالاردىڭ كورمەسى العاش رەت 2013 جىلى تاتارستاندا, 2014 جىلى ماحاچكالا مەن ءماسكەۋدە كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلعان. كورمە كەيىن قىرىمدا, گرەكيادا جالعاسىن تاپقان.
ايتا كەتەيىك, «ماسكەۋ اقشا سارايىنىڭ كۇمىس ماركالارىنداعى مەككە» اتتى كورمەنى استانا قالاسى تۇرعىندارى مەن قوناقتارى جازدىڭ سوڭىنا دەيىن ۇلتتىق مۋزەيدەن تاماشالاي الادى.
ازامات بيتان,
ۇلتتىق مۋزەيدىڭ PR-مەنەدجەرى