اقمولا وبلىسىنىڭ ارناساي اۋىلىندا دۇنيەجۇزىلىك قورشاعان ورتانى قورعاۋ كۇنى قارساڭىندا «ارناساي – جاسىل قىرات: قازاقستاننىڭ جاسىل جەلەك اۋىلى» اتتى ەكولوگيالىق فەستيۆال ءوتتى.
فەستيۆالدا «جاسىل تەحنولوگيالاردىڭ حالىق اكادەمياسى» ءبىلىم تاراتۋ ورتالىعى, ۆياچەسلاۆ ورتا مەكتەبى, «ورگانيكالىق كوكونىس ونىمدەرىن ءوسىرۋ جقش» مەن «ەكوقوناق ءۇيى» يننوۆاتسيالىق جىلىجايىنىڭ جۇمىستارى كورسەتىلدى. سونىمەن بىرگە, فەستيۆالدا «ارناساي جاسىل القابى» جوباسى تانىستىرىلدى. ولار تۋرالى «جاسىل ەكونوميكا جانە G-Global-دى دامىتۋ» زتب باسقارما ءتورايىمى سالتانات راحىمبەكوۆا مەن «اقبوتا» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى تاتيانا نەمتسان اڭگىمەلەپ بەردى. وسىدان كەيىن جاسىل تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن اعاش وتىرعىزۋ ءراسىمى ءوتتى.
– بۇل شارا ەلىمىزدە العاش رەت وتكىزىلىپ وتىر. ونىڭ ماقساتى – قورشاعان ورتاعا جانە تابيعي رەسۋرستارعا قامقورلىق تانىتۋ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا «جاسىل» تەحنولوگيالاردى قولدانۋدىڭ تيىمدىلىگىن ناسيحاتتاۋ, «جاسىل تەحنولوگيا» حالىق اكادەمياسىنىڭ» قىزمەتىن كورسەتىپ, ۆياچەسلاۆ ورتا مەكتەبىنىڭ جۇمىسىن تانىستىرۋ, – دەدى تاتيانا نەمتسان.
سونىمەن بىرگە, قور ديرەكتورى «ارناساي جاسىل القابى» جوباسىنىڭ ەلىمىزدە العاش رەت جاسالىپ وتىرعانىن, ونىڭ «استانا ەكسپو-2017» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە دايىندىق رەتىندە جاسالعانىن ايتتى. قازىرگى كەزدە وسى جوبا بويىنشا كوپ جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. مىسالى, بۇگىندە سۋدى, جارىقتى, تابيعي رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ ماڭىزدى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. «وسىعان بايلانىستى ءبىز ارناساي اۋىلىندا سۋ مەن جارىقتى ۇنەمدەۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالار جاساپ شىعاردىق. بۇل تەحنولوگيا «جاسىل» تەحنولوگيا دەپ اتالادى. ياعني, ول ەكولوگيالىق تازالىقتى ساقتاۋ ءۇشىن جاسالعان ءونىم», دەدى ت.نەمتسان. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى تەحنولوگيا بويىنشا ارناساي اۋىلىندا الەۋمەتتىك نىسانداردا سۋعا, جارىققا, جىلۋعا شىعىندار ازايعان. وسىنداي قۇرال-جابدىقتار ورنالاسقان «جاسىل تەحنولوگيا» حالىق اكادەمياسىنىڭ مەكەمەلەرىندە جارىققا كەتەتىن شىعىن 75 پايىزعا, جىلۋ مەن سۋعا جۇمسالاتىن قارجى تيىسىنشە 30 جانە 50 پايىزعا از تولەنىپ جاتىر.
– «جاسىل تەحنولوگيا» حالىق اكادەمياسى» ءبىلىمدى تاراتۋ ورتالىعىندا 20 «جاسىل» تەحنولوگيا ورناتىلعان. بۇل جەردەگى ورتا مەكتەپتە سۋعا, جارىققا, جىلۋعا شىعىنداردى ازايتۋ ءۇشىن پايدالانىپ جاتقان قۇرال-جابدىقتاردىڭ ارقاسىندا 1,5 ملن. تەڭگە ۇنەمدەلىپ وتىر. اكادەميانىڭ مەكەمەلەرىندە ءتۇتىنسىز جاناتىن پيروليز پەشى جۇمىس ىستەيدى. ول كومىردىڭ جانۋىن 30 پايىزعا ۇنەمدەيدى. قازىر ءبىز «بوگاتىر» رازرەزىنەن اكەلىنەتىن كومىردىڭ جانۋىن 56 پايىزعا, مايقۇدىق كومىرىن 25 پايىزعا ۇنەمدەپ وتىرمىز. بۇل پەش وتە ءتيىمدى. سونى كورۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ جەر-جەرىنەن قىزىعۋشىلار كەلىپ جاتىر. سوسىن جارىقديودتى شامدارىمىز بار. ولار جارىقتى 75 پايىزعا ۇنەمدەيدى. مىسالى, بىزدە 4 ۇلكەن شام بار دەلىك, سولار قانشاما ەنەرگيانى ۇنەمدەپ وتىر؟! باسقا جەرلەردە كادىمگى 12 ۇلكەن شام بولسا, ولار ساعاتىنا 1 200 ۆت پايدالانادى ەكەن. ال ءبىز 4 جارىقديودتى شاممەن 120 ۆت-تى پايدالانىپ كەلەمىز. سوندا ءبىر ساعاتتا 520 ۆت-قا از تولەيدى ەكەنبىز, – دەدى ت.نەمتسان.
فەستيۆالعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مينيسترلىكتەر مەن جەكەلەگەن كومپانيالاردىڭ, حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. اتالعان شارا G-Global حالىقارالىق حاتشىلىعى, «جاسىل ەكونوميكا كواليتسياسى جانە G-Global-دى دامىتۋ» زتب جانە «اقبوتا» قوعامدىق قورىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءوتتى.
داستان كەنجالين,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى,
ارشالى اۋدانى,
ارناساي اۋىلى