پىكىرلەر .
بىلەككە ەمەس, بىلىككە سالۋ ونەرى
البەتتە, مامىلەگەرلىك – جۇمىلعان جۇدىرىقتى اشاتىن, اشىلعان الاقاندى قاۋىشتىراتىن, جاتتى تانىستىراتىن, جاقىندى تابىستىراتىن ىزگى ماماندىق.
01 شىلدە, 2021
قۇبىلعان زاماندا قۇبىلادان جاڭىلماۋ
ءسوزدى ونەر الدىنا بالاپ, دەرتكە تەڭەگەن دانا حالقىمىز ەجەلدەن لەپەستىڭ كەپيەتى مەن كيەسىنە سەنگەن. اقىنداردىڭ ءسوزى قارا داۋىل جەل بولعان, ابىزداردىڭ ءسوزى ەلىنە ەم بولعان.
27 ماۋسىم, 2021
وسىدان تۋرا ەكى جىل بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ انت بەرىپ, مەملەكەت باسشىسى قىزمەتىنە كىرىسكەنى بەلگىلى.
11 ماۋسىم, 2021
ادام بويىندا تۋمىسىنان نە تابيعاتىنان بىتە قايناسىپ جاتقان اسىل قاسيەتتەر بولادى. بىراق ول ارناسىنان اسىپ-تاسىپ جاتقان جوق, ساف التىنداي سيرەك كەزدەسەدى. سول قىمبات قۇبىلىستاردىڭ جيىنتىعىن ۇلت شەڭبەرىندە تالانت تۇزەدى. ءتاڭىرى بەرگەن تالانت – ادامنىڭ جانىنا بىتەتىن ايرىقشا العىرلىق قانا ەمەس, ول تۇتاستاي مەملەكەتتىڭ ماقتانىشى, حالىقتىڭ قازىناسى.
16 مامىر, 2021
«ەكى كۇيمەك ءبىر جانعا ادىلەت پە؟»
ادىلەتسىزدىككە جانى توزبەي وسىلاي دەگەن ابىز اباي ەگەر اكە-شەشەسى الاپات اشتىقتا وپات بولعان, اعايىن-تۋىسى قىزىل قىرعىندا قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان, ءوزى اسكەرگە الىنىپ, قان مايداندا تۇتقىنعا تۇسكەن, توزاق كورىپ, «لەگيونعا» الىنعان, كونتسلاگەردەن قاشىپ, پارتيزاندار قاتارىنا وتكەن, سوعىس بىتكەننەن كەيىن قايتا سوتتالىپ, يتجەككەنگە ايدالعان, سوسىن ءومىر بويى «سەنىمسىز, ساتقىن» سانالعان قايران قازاقتى كورگەندە قانداي تەڭەۋ ايتار ەدى؟
11 مامىر, 2021
تۇركىستان – تۇركى وركەنيەتىنىڭ تۇتقاسى
تامىرلاس, تاعدىرلاس تۇركى حالىقتارىنىڭ ىنتىماقتاستىعى تاۋەلسىزدىك العان توقسانىنشى جىلدارى باستالعانى بەلگىلى. ازاتتىقتىڭ ارايلى تاڭىندا ءبىرىن-ءبىرى تانىپ, قولداپ, باۋىرلاستىقتىڭ بەرىك نەگىزىن قالاعان تۋىس ەلدەر اۋەلى مادەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى ىقپالداستىققا ءمان بەردى.
05 ءساۋىر, 2021
تاريحقا حايپ ەمەس, بايىپ كەرەك
ءبىز تاريحى تونالعان, جادىسى جوعالعان جۇرتتىڭ ءبىرىمىز. بورداي توزدىرعان بوداندىق پەن الماعايىپ الاساپىران جىلداردا حالقىمىز سانىنان عانا ايىرىلىپ قويعان جوق, ساناسى دا سانسىرىپ, جادىسى «جاراقات» الدى.
30 ناۋرىز, 2021
جىل سايىن وسى كۇنى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاعدىرشەشتى قادامى جاسالعان تاريحي ءسات كوڭىل تورىنە قايتا قوناقتايدى. بۇدان ءدال ەكى جىل بۇرىن, 2019 جىلدىڭ 19 ناۋرىزى ۇلىستىڭ قارساڭىنداعى ۇلى ءىس رەتىندە ەل تاريحىنا ايتۋلى داتالاردىڭ ءبىرى بولىپ ەندى.
19 ناۋرىز, 2021
ءتورتىنشى ونجىلدىقتىڭ تۇجىرىمداماسى
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ ەل گازەتى «ەگەمەندە» جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى ەلىمىزدىڭ ءجۇرىپ وتكەن وتىز جىل ىشىندەگى جەتكەن جەتىستىكتەرى عانا ەمەس, جارقىن بولاشاعى تۋرالى بايسالدى تالداۋ جاساۋىمەن دە قوعامدىق ساناعا سىلكىنىس جاساپ, ۇلتقا باعدار بەرەتىن تۇجىرىمدامالىق سيپاتىمەن وقىرمانعا وي سالدى. سوندىقتان بۇل قۇندى قۇجاتتى بۇگىنگى بەلەسىمىزدى باعامداعان, بولاشاعىمىزعا باعدار بەرگەن, قوعام قۇندىلىقتارىن تانىم مەن تالعام تارازىسىنان تولعاعان, ۇلتتى ۇرانشىلدىققا ەمەس, ۇستامدىلىققا ۇندەگەن ۇلاعاتتى ماقالا دەۋگە نەگىز بار.
06 قاڭتار, 2021
تۇلعاتانۋ توڭىرەگىندەگى تۇيتكىلدەر
تۇعىرلى تۇلعا عۇمىرلى تاريحتى جاساسا, تارلان تاريح تا تەگەۋرىندى تۇلعانى تۋدىرادى. ءداۋىر تەگەرشىگى اينالعان سايىن تاۋ تۇلعالاردىڭ كەرۋەن جولى الاسارماي, الىستاي ءتۇسىپ, اسقاقتاي بەرەدى. ويتكەنى ادامزات تاريحىندا ارتىنا وشپەس مۇرا قالدىرىپ, وركەنيەت كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە ۇلەس قوسقان تۇعىرلى تۇلعالاردىڭ بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن جول باستار تەمىرقازىق ەكەنى ايقىن. ال ءبىزدىڭ تاريحىمىز تۇلعالارعا كەندە ەمەس.
11 جەلتوقسان, 2020
تۇگەل تۇركىنىڭ تۇعىرلى تۇلعاسى
الىپ بايتەرەكتەي تەرەڭ تامىرى قۇرلىقتارعا جايىلعان تۇركى الەمىن عاسىرلار توعىسىندا تۇرلەندىرىپ تۇلەتكەن, وسىلايشا باۋىرلاستىققا جاڭاشا باي مازمۇن بەرگەن, تۇركى ينتەگراتسياسىنىڭ ارحيتەكتورى, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكەنى جالپاق جاھانعا بەلگىلى.
30 قاراشا, 2020
ىزگىلىككە بىلتە سۋارعان قازاقتىڭ دارا داناسى اباي اتامىز وتىز توعىزىنشى قاراسوزىندە «بۇرىنعى ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىزدىڭ بۇل زامانداعىلاردان ءبىلىمى, كۇتىمى, سىپايىلىعى, تازالىعى تومەن بولسا دا, ارتىق ەكى مىنەزى بار» دەپ الىستان سەرمەي كەلىپ, «ول ەكى مىنەزى قايسى دەسەڭ, اۋەلى – ول زاماندا ەل باسى, توپ باسى دەگەن كىسىلەر بولعان. كوش قوڭدى بولسا, داۋ جانجالدى بولسا, بيلىك سولاردا بولادى. ەكىنشى مىنەزى – نامىسقورلىق ەكەن. ات اتالىپ, ارۋاق شاقىرىلعان جەردە اعايىنعا وكپە-ارازدىققا قاراماي, جانىن سالىسادى», دەپ ساۋلەلى ءسوزىنىڭ تۇبىنە شامشىراعىن تۇسىرەدى.
28 قازان, 2020
دالانىڭ جۇپارى سىڭگەن اقجاۋلىعىندا اق باس شىڭدى الاتاۋدىڭ اسقاقتىعى بار. زەرلى القا تاعىنعان, شىمقاي كوك جىبەك جامىلعان, ءدۇريا كويلەك كيىنگەن مەيىرىمنىڭ ەڭ ۇلى مەكەنى. جالعاننىڭ جارىق ساۋلەسى جاۋقازىنداي جانىنا ءۇيىر, جايلاۋى جاسىل جەلەكتى جومارت جۇرەك يەسى. ايتىڭىزشى, بۇل دۇنيەدە ومىراۋىنا كوكتەمنىڭ گۇل دەستەسىن ورانعان انادان ارتىق جان بار ما؟!
19 قازان, 2020
قارلىعاش قادامىمدى باسقاندا دا, توپ-توپ بالامەن ءتۇز توزاڭىن توبەگە كوتەرىپ, اسىر سالعاندا دا, قيا كەتىپ قيىر شەتتە جۇرگەندە دە جۇرەككە ۇلى ەسىمدەي ۇيالاپ, كوڭىلدەن ءبىر ۋاقىت كەتكەن ەمەس. قۋانىشتى سۇيىنشىلەپ, شاتتىقتى ەسەلەپ جەتكىزەتىن, اڭقا ءبىر كەۋىپ الابۇرتقان شاقتا ءشولدى باساتىن سۋسار مەكەن. كەپيەتىن كوكىرەگىمە قۇيىپ, كەسىردەن ساقتاعان, كەڭ الەمگە جول اشىپ, دانالىققا باپتاعان كىندىگىمدى كەسكەن جۇرت. بۇل – بابامنىڭ ءيىسى سىڭگەن توپىراق, كىندىك قانىم تامعان جەر.
14 قازان, 2020
بۇگىن قازاق مەملەكەتتىگى تاريحىنداعى ەلەۋلى كۇننىڭ ءبىرى. بۇدان تۋرا ءجۇز جىل بۇرىن, دالىرەك ايتقاندا 1920 جىلى 6 قازاندا ورىنبوردا قاكسر كەڭەستەرىنىڭ قۇرىلتايى ءوتىپ, العاشقى كونستيتۋتسيالىق قۇجات قابىلدانىپ, كەڭەستىك قازاق رەسپۋبليكاسى قۇرىلدى. وسى تاريحي ساتتەن 1925 جىلعا دەيىن ورىنبور قالاسى الاشتىڭ استاناسى بولىپ تۇردى.
06 قازان, 2020
قۇندىلىقتارىنان ايىرىلعان قوعامنىڭ قۇبىلاسىنان جاڭىلعان جۇرتقا اينالاتىنى بەلگىلى. قىرىق قۇبىلعان مىنا زاماندا قايمانا قازاق تا اسىل قازىناسىن – رۋحاني قۇندىلىقتارىن جوعالتىپ جاتقانداي كورىنەدى. سەرتكە سەنگەن, سوزگە توقتاعان حالىق ەدىك, سەنىمگە سەلكەۋ ءتۇستى. كەز كەلگەن جايتقا كۇدىكپەن قاراپ, كۇمان كەلتىرەمىز. ءسوزدىڭ استارىنا ۇڭىلمەي, اقيقاتىنا جۇگىنبەي, ايتارى جوق بولسا دا, ايقايى باردىڭ ايتاعىنا ەرەمىز. «كوروناۆيرۋس جوق, پاندەميا وتىرىك, ءبارى قازاققا چيپ سالۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتىر ەكەن» دەگەن داقپىرتقا دا سەندىك. ۇلى ابايدىڭ «قازاقتىڭ شىن سوزگە نانباي, قۇلاققا قويماي, تىڭداۋعا دا قولى تيمەي, پالەلى سوزگە, وتىرىككە سەرتتەي ۇيىپ, بار شارۋاسى سۋداي اقسا دا, سونى ابدەن ەستىپ ۇقپاي كەتپەيتۇعىنى قالاي؟» دەگەن ساۋالى تاعى دا الدىمىزدان شىقتى. مىنە, «اباي دەگەن ادام بولماعان ەكەن» دەگەن سوزگە دە دەن قويىپ جاتىرمىز.
27 شىلدە, 2020
بۇگىن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىقتىڭ الدىندا انت بەرىپ, قازاقستان پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەنىنە ءبىر جىل تولدى. ناۋرىز ايىندا پرەزيدەنتتىك لاۋازىمدى قابىلداپ العاننان كەيىن العاشقى سۇحباتىن ەل گازەتىنە بەرگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ءوزىنىڭ باستى ۇستانىمدارى رەتىندە ساباقتاستىق, ادىلەتتىلىك جانە دامۋ ەكەنىن ايتقان ەدى. سوندىقتان, سىنعا تولى بۇل بەدەرلى بەلەستى ءبىز «ساباقتاستىق پەن ادىلەتتىلىك سالتانات قۇرعان دامۋ جىلى» بولدى دەپ باعالاي الامىز.
12 ماۋسىم, 2020
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ىندەتكە شالدىققانداردىڭ كوپشىلىگىندە اۋرۋدىڭ بەلگىلەرى بىردەن بايقالمايدى ەكەن. الايدا ناۋقاستا بەلگىنىڭ بولماۋى, وندا ۆيرۋستىڭ جوقتىعىن بىلدىرمەيدى. قايتا, سيمپتومسىز ءجۇرىپ تالاي جانعا جۇقتىرارى انىق. ال يممۋنيتەتى السىرەگەن تۇستا شىعا كەلەدى. ول كەزدە ءبارى كەش بولۋى مۇمكىن. قوعامدى ىشتەي كەمىرەتىن جەگىقۇرت – رۋحاني ىندەتتەر دە وسىعان ۇقساس. مەيلى, ونى پاراقورلىق, جەمقورلىق نەمەسە سىبايلاستىق دەڭىز, قوعام مۇشەلەرى اعارىپ, ارىلماعان سوڭ, ول قالىپتى جاعدايعا اينالىپ, بەلگىلەرى بايقالماعان كۇيى بۇكىل اعزاعا جايىلا بەرەدى. بۇل – بۇگىنگى قوعامنىڭ كەيپى...
04 ماۋسىم, 2020
ازىرەت ءالىنىڭ «عىلىم ءبىر نۇكتە ەدى, ناداندار ونى كوپ نۇكتەگە اينالدىردى» دەگەن تاعىلىمدى ءتامسىلى, سۇيەكتى ءسوزى بار. وسى ءبىر وقشاۋ ويدان تاعان تارتساڭىز, سانا ىشىندە ۇلكەن ءدۇمپۋ پايدا بولاتىنداي. نۇكتە – ادامزات ءمورى, بولات قورعاسىنداي اۋىر, قاققان شەگەدەي مىقتى. قالامدى اق پاراققا قويساڭىز, الدىمەن نۇكتە پايدا بولادى. ادامنىڭ عۇمىرى سەكىلدى سويلەم نۇكتەمەن باستالىپ, نۇكتەمەن ءتامامدالادى. لەپ بەلگىسىندەي سىمباتتى بولماسا دا, سۇراۋ بەلگىسىندەي ادەمى ورنەكتەلمەسە دە, نىعىز نۇكتە – اياقتالعان تياناقتى ويدىڭ جەمىسى. ءبىر تارماققا شالقار ويدى كوگەندەپ قويادى. تۇجىرىم تۋدىرادى, اقيقاتتى ايگىلەيدى.
03 ماۋسىم, 2020
عىلىم – رۋحانياتتىڭ كوزاينەگى. كەز كەلگەن جاراتىلىس جۇمباعىنىڭ ىشكى استارىنا ءۇڭىلىپ, جان قۇپياسىن جارىققا شىعاراتىن سانا بيىگىندەگى تولعام. الىپ اقىل يەسى اباي اتامىز «ادامنىڭ كوڭىلى شىن مەيىرلەنسە, ءبىلىم-عىلىمنىڭ ءوزى دە ادامعا مەيىرلەنىپ, تەزىرەك قولعا تۇسەدى» دەپ تاپسىرلەيدى.
01 ماۋسىم, 2020