رۋحانيات • 12 ماۋسىم، 2020

ساباقتاستىق سالتاناتى

542 رەت كورسەتىلدى

بۇگىن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىق­تىڭ الدىندا انت بەرىپ، قازاقستان پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەنىنە ءبىر جىل تولدى. ناۋرىز ايىندا پرەزيدەنتتىك لاۋازىمدى قابىلداپ العاننان كەيىن العاشقى سۇحباتىن ەل گازەتىنە بەرگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ءوزىنىڭ باستى ۇستانىمدارى رەتىندە ساباقتاستىق، ادىلەتتىلىك جانە دامۋ ەكەنىن ايتقان ەدى. سوندىقتان، سىنعا تولى بۇل بەدەرلى بەلەستى ءبىز «ساباقتاستىق پەن ادىلەتتىلىك سالتانات قۇرعان دامۋ جىلى» بولدى دەپ باعالاي الامىز.

وتكەنگە ءسال شەگىنىس جاساساق، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆ 19 ناۋرىزدا جاساعان تاريحي مالىم­دەمەسىندە: «ول قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاش­قى كۇندەرىنەن باستاپ مەنىمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مەن ونى جاقسى بىلەمىن. ول – ادال ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ازامات. ەلى­مىز­دىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىن جان-جاق­تى سەزىنەدى. ول بارلىق باعدارلامالاردى ازىر­لەۋگە جانە قابىلداۋعا اتسالىستى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى قازاقستاندى باسقارۋعا ناعىز لايىقتى ازامات دەپ سەنەمىن»، دەگەن ەدى. تاريح­تىڭ تەگەرشەگى اينالار تۇستا ەلباسى جاساعان تاعدىر­شەشتى تاڭداۋدىڭ دۇرىس بولعانىن مارتە­بەلى ۋاقىتتىڭ ءوزى ءادىل تورەشى رەتىندە دالەلدەپ بەردى.

باعدارلاماسى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ، كوكەيگە كوپ ءۇمىت سىيلاپ، تارتىستى وتكەن سايلاۋ­دا جەڭىسكە جەتكەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ۇلىقتاۋ راسىمىندە مەملەكەت باسشىسى رەتىندە ەل دامۋىنىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداپ، زاڭعا ساي ادال قىزمەت ەتۋگە، جەمقورلىقپەن كۇرە­سۋگە، ادام كاپيتالىن دامىتۋعا، الەۋمەتتىڭ الەۋە­تىن ارتتىرۋعا، ۇلتتىق تابىستى ءادىل بولۋگە، كوپۆەكتورلى سىندارلى سىرتقى ساياساتتى جال­عاستىرۋعا، حالىقتىڭ ىنتىماعىن باستى قۇن­دىلىق رەتىندە كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋ­عا جانە ساباقتاستىقتى ساقتاۋعا ۋادە بەرگەن ەدى. وسىلايشا پرەزيدەنت ىشكى-سىرتقى ساياسات­تا­عى ستراتەگيالىق ساباقتاستىقتى ساقتاي وتى­رىپ، الەۋ­مەتتىڭ الەۋەتىن ارتتىراتىن ادىلەتتى قوعام قالىپ­تاستىرۋعا باتىل قادام جاسادى. وسى ۋادەلەردى ورىنداۋ ماقساتىندا ۇلتتىق سەنىم كەڭەسىن قۇرۋدى، پرەزيدەنتتىڭ كادر رەزەر­ۆىن جاساقتاۋدى جانە مۇعالىمدەر مەن دارىگەر­لەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋدى قولعا الاتىنىن ما­لىم­دەدى. حالىققا جاساعان العاشقى جولداۋىندا دا بەرگەن ۋادەگە بولاتتاي بەرىك ەكەنىن بايقاتتى.

ءبىر جىل – باعا بەرۋ ءۇشىن قىسقا ۋاقىت بولعا­نىمەن، اتقارىلعان قىرۋار ىستەر ارقىلى قوعام مەملەكەت باسشىسىنىڭ تۇعىرناماسى بيىك، تىزگىنى بەرىك، تاقىمى مىقتى تاباندى تۇلعا ەكەنىن انىق اڭعاردى. وسى جىلدىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك باس­قارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا ازامات­تاردىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءارى ءتيىمدى قاراستىراتىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى ىسكە اسا باس­تادى. جۇرتشىلىقتىڭ جالاقىسى كوبەيىپ، زەينەتاقى مەن جاردەماقى كولەمى ۇلعايدى، تۇرمىسى تومەن جانە كوپبالالى وتباسىلاردىڭ نەسيەلەرى كەشىرىلىپ، كورسەتىلگەن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك پەن قوسىمشا قولداۋلار ارقىلى كەدەيشىلىك دەڭگەيىندەگى ەلدىڭ ەڭسەسى كوتەرىلدى. ۇلتتىق كەڭەس قۇرىلىپ، قوعامدى الاڭداتىپ جۇرگەن كوپتەگەن كوكەيكەستى ماسەلەگە قاتىستى ناقتى ۇسىنىستار ازىرلەندى. سونىڭ ناتيجەسىندە ساياسي جۇيەنى رەفورمالاۋ جونىندە بىرنەشە زاڭعا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك قاعيداتىنا باسا ءمان بەرىلدى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس كۇشەيىپ، ءبىرىنشى باسشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكىدى. كادرلىق رەزەرۆ جاساق­تالىپ، بىلىكتى، ءبىلىمدى جاس ماماندار مەم­لەكەتتىك قىزمەتكە تارتىلدى. سىرتقى سايا­سات­تىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى. ال­پاۋىت مەملەكەتتەرگە رەسمي ساپارلارمەن بارىپ، سەنىمدى سەرىكتەستىك شەڭبەرى شەگەلەنە ءتۇستى. حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتا ۇلتتىق مۇددە مەن تاۋەلسىزدىكتىڭ باستى قۇندى­لىق ەكەنى باسا ايتىلدى. قازاق ءتىلىنىڭ ۇلتارالىق قاتىناس ءتىلى ەكەنىنە نازار اۋدارىلدى. اباي مەن فارابي جىلىندا ەل رۋحانيا­تىنا قاتىستى ەلەۋلى جوبالار قولعا الىندى. جەر ساتىلمايتىن بولدى، قىمبات جوبالار توقتاتىلدى. ءبىلىم-عىلىمعا، اسىرەسە، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا باسا ءمان بەرىلدى.

ارينە، ءبىر جىلدىڭ بەدەرىندە اتقارىلعان جۇيەلى ىستەردى وسىلاي تىزبەلەي بەرۋگە بولادى. ايتۋعا عانا جەڭىل بۇل يگى باستامالاردىڭ بارلىعى ارىستاعى الاپات جارىلىس، قوردايداعى جاپپاي تارتىپسىزدىك، تابيعي اپات، مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى، جاھاندىق قارجىلىق قيىندىق، جەر دۇنيەنى جايلاپ، تالاي مەملەكەتتى تىعىرىققا تىرەگەن ىندەت سياقتى قولدى بايلايتىن كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى كەزەڭىندە ىسكە اسىرىلعانى دا بەلگىلى. ەڭ باستىسى، پرەزيدەنت وسى سىناقتى جۇرتپەن بىرگە تاپسىرىپ، ەلمەن بىرگە شىڭدالدى. 

ەل پرەزيدەنتى قىزمەتىنە كىرىسەر تۇستا قاسىم-جومارت توقاەۆ: «مەن سەنىمگە سەرت بەرىپ، ۇلكەن ءۇمىتتىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن بار قاجىر-قايراتىمدى جۇمسايمىن!» دەگەن ەدى. سوندىقتان ەلباسىنىڭ سەنىمگە سەرت بەرگەن سەرىگى، سىندارلى جىلدا سىننان سۇرىنبەي وتكەن ساڭلاق ساياساتكەر، بىرنەشە ءتىلدى جەتىك بىلەتىن ينتەللەكتۋال، ادىلەتتىڭ اق جولىنان اينىماعان، امانات ارقالاعان تەگەۋرىندى تۇلعانىڭ ەلىمىزدى بيىك بەلەستەرگە باستاپ، دامۋدىڭ داڭعىل جولىندا ساباقتاستىقتىڭ سالتانات قۇرارىنا بەك سەنىمدىمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار