بۇل رەتتە ەلدەستىرۋ – ەسە جىبەرمەي, ەسەبىن تاۋىپ, ەل مۇددەسىن تۇگەندەۋ; ارااعايىندىق – اشۋدى اقىلعا جەڭدىرۋ, سودىردى ساليقالى سوزگە سەندىرۋ; ىنتىماقتاسۋ – ىقپالعا جىعىلماي, ىمىراعا شاقىرۋ; بىتىمگەرلىك – بىلەككە ەمەس, بىلىككە سالۋ, باتۋاعا كەلۋ ونەرى. سوندىقتان تولعاۋلى تىلمەن تۇيتكىل ءتۇيىندى تارقاتىپ, جۇرەكتەرگە جول تاباتىن ديپلوماتيا – شەشەندىك پەن شەبەرلىكتى تالاپ ەتەتىن امبەباپ سالا.
حالقىمىزدا «ەلدەستىرمەك ەلشىدەن, جاۋلاستىرماق جاۋشىدان» دەگەن كونەدەن كەلە جاتقان قاناتتى تىركەس, كورىكتى ءسوز ورامى بار. ەلشى تۋرالى كونە تۇركى جازبالارىندا, ماحمۇد قاشقاري, ءجۇسىپ بالاساعۇني سەكىلدى دالا دانالارىنىڭ شىعارمالارىندا ورنەكتى وسيەت كوپ. سوندىقتان ەجەلدەن مامىلەگەرلىكتى ءومىردىڭ مانىنە, مەيماندوستىقتى تىرشىلىگىنىڭ سانىنە اينالدىرعان ۇلى دالانىڭ مەيىربان جۇرتىنىڭ ءتۋابىتتى قاسيەتى الىستى جاقىنداتۋ, ارازدى تاتۋلاستىرۋ بولعاندىقتان, ەلشىلىك كاسىپكە تەرەڭ ءمان بەرگەنى بايقالادى. اسىرەسە ءجۇسىپ بالاساعۇنيدىڭ «قۇتتى بىلىك» شىعارماسى زامانىندا ەل بيلەگەن حاندار مەن بەكتەرگە ەرەجە-نۇسقاۋلىق قىزمەتىن اتقارسا, سول عيبراتتى تۋىندىنىڭ ىشىندە «ەلشىنىڭ قانداي بولۋى كەرەك ەكەندىگى» تۋرالى جەكە تاراۋدىڭ بولۋى تۇركى ديپلوماتياسىنىڭ كاسىبي دەڭگەيدە شىڭدالىپ كەمەلدەنگەنىنەن شىنايى ماعلۇمات بەرەدى.
«بۇل قۇدايدىڭ قۇلدارىنىڭ ىشىنەن, ەلشى بولسىن ەڭ تاڭداۋلى كىسىدەن» دەپ ەلشىنىڭ باسقا قاۋىمنان ۇزدىك بولۋى كەرەك ەكەندىگىن تۇجىرىمداعان دانىشپان مەملەكەت اماناتىن ارقالاپ شەتەلگە باراتىن ەلشىنىڭ اقىل-ءبىلىمى, ار-نامىس پاراساتى, ينابات ادەبى, كورىك-سىمباتى اجارلى, ءوزارا ۇيلەسىمدى بولۋى نەگىزگى شارت ەكەنىن ايتىپ, ولاردىڭ كوپ ءتىل, الدەنەشە ءالىپبي ءبىلۋى باستى قاعيدات ەكەنىن جىرلايدى:
كوپ ءتىل ءبىلىپ, سويلەي السا ازۋلى,
شەبەر جازىپ, بىلسە تالاي جازۋدى.
مۇنداي ونەر-ءبىلىم بىلسە ىرىس دەپ,
ەلشى قويسا بولار ونى دۇرىس دەپ,
ەلشىنىڭ حالىقارالىق مارتەبەسى مەن يممۋنيتەتى اسا جوعارى لاۋازىم ەكەنىن «ەلشىگە ءولىم بولماق ەمەس – جاقسى ءبىل, ەستىپ الىپ, ءدال جەتكىزسە سايراپ ءتىل», دەپ تولعاعان دالا دانىشپانى مامىلەگەردىڭ باسقادان بۇرىن باۋىرلاس حالىقتاردىڭ كوز-قۇلاعى بولۋى كەرەكتىگىن ۇقتىرىپ, «بارلىق تۇركى ءتىلىن بىلسە پايىمداپ, ءسوزىن ۇقسا, سويلەي السا قايىمداپ» دەپ ەلدىك مۇددەنى العا تارتىپ, ويىن تۇيىندەيدى.
قازاق – ءاۋ باستان بايلامدى سوزگە, ءباتۋالى ۋاجگە توقتاعان بىتىمگەر ەل. دەگەنمەن كاسىبي ديپلوماتيانىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىمەن بىرگە قالىپتاسىپ, دامۋى جولىنا تۇسكەنى انىق. ەلباسى ازاتتىقتىڭ الاڭ-ەلەڭىندە ىنتىماقتى تۋ ەتىپ, ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياسي كەلبەتىن سىمباتتى قالىپتاستىردى. شيەلەنىسكەن گەوساياسي قاقتىعىستارعا قاراماي, كوپۆەكتورلى سارابدال ساياسات جۇرگىزىپ, الەم ەلدەرىمەن تەڭ دارەجەدە دوستىق قاتىناستار ورناتتى. «قازاقستان – ورتا ازيانىڭ بالقانى» دەگەن ساۋەگەيسىماقتاردىڭ بولجامدارىن جوققا شىعارىپ, بايتاق ەلىمىزدى «دوستىقتىڭ ارالىنا» اينالدىرا ءبىلدى. كەلەشەگىمىزدى باياندى ەتۋ ءۇشىن سىرتىمىزدا جاۋ, ىشىمىزدە داۋ بولدىرماۋعا كۇش-جىگەرىن جۇمساعان ەلباسىنىڭ بويىنداعى تەز ءتىل تابىسۋ, ورتاق مۇددەلەر مەن قۇندىلىقتاردى توعىستىرۋ سىندى اسىل قاسيەتتەر – ناعىز ديپلوماتقا ءتان تابيعات. جاھاندىق سامميتتەردە ەلباسىنىڭ توپتى جارىپ, القالى ەليتانىڭ قاق ورتاسىنا جارقىراپ شىعا كەلۋى – ونىڭ تۇلعالىق دارا ءبىتىمى. سوندىقتان بولار, ەلىمىز تۇيتكىلى كوپ, ءتۇيىنى كۇردەلى شەكارانى دەليميتاتسيالاۋ ءىسىن ساتىمەن اياقتادى. وسىلايشا, كورشىلەرمەن ىرگەلەس سوزىلعان قۇرلىقتاعى ەڭ الىپ شەكارا وتانىمىزدىڭ مىزعىماس تاعانىنا اينالدى. «شەكاراسىن تاسپەن ەمەس, دوسپەن قورشاعان» قازاقستان الەمدىك قاۋىمداستىقتا بەيبىتشىل ايشىقتى ساياساتى ارقىلى ورنەك سالدى, كوپتەگەن جاھاندىق باستاماعا ۇيىتقى بولدى. بىتىمگەرلىك بىلىگىمەن قاقتىعىستاردى كەلىسسوز ۋاجىنە توقايلاستىراتىن سەنىمدى سەرىكتەسكە بالاندى.
اسىرەسە ەلباسى جولىن ساباقتاستىرا جالعاعان, ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياسات ستراتەگياسىن قالىپتاستىرىپ, ونى ءساتتى جۇزەگە اسىرعان كاسىبي ديپلومات قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ بۇۇ شتاب-پاتەرىندە ازيا حالىقتارىنىڭ اراسىنان العاش مارتە لاۋازىمدى قىزمەت اتقارعان تۇلعا بولۋى – قازاق ديپلوماتياسىنىڭ جەڭىسى! بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى, بۇۇ جەنەۆاداعى بولىمشەسىنىڭ باس ديرەكتورى, قارۋسىزدانۋ جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ باس حاتشىسى بولىپ قىزمەت ەتكەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ قازاقستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلانۋى دا – قازاق ديپلوماتياسى باعىندىرعان سامعاۋ بەلەس.
بۇگىندە قانشاما ەل ازاماتتارى ءتۇرلى حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ەلشىلىكتەردە ءوز قىزمەتتەرىن مۇلتىكسىز اتقارىپ, ابىرويمەن قىزمەت ەتىپ ءجۇر. ەندەشە, ەلىمىزدىڭ كوك بايراعىن شەتەلدەردە جەلبىرەتىپ, ەلارالىق بايلانىستاردا التىن ارقاۋ بولعان مامىلەگەرلەر – مەملەكەت جولىنداعى مىلتىقسىز مايداننىڭ مايتالماندارى, كاسىبي مەرەكەلەرىڭىز قۇتتى بولسىن!
