رەداكتسيا تاڭداۋى
الەمدىك زەرتتەۋلەردە وزگە تاقىرىپتارمەن قاتار جۋرناليستيكا مەن مەدياداعى بولجامدى باعامداپ وتىرۋ ادەتكە اينالعان. كۇندەلىكتى ومىرگە ءسىڭىپ كەتكەن مەديا سالاسىنىڭ بەتبۇرىسى, ءۇردىسى قانداي؟ وسى ورايدا وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتى, «Reuters» جۋرناليستيكانى زەرتتەۋ ينستيتۋتى مەن «Google جاڭالىقتار باستاماسى» بىرلەسىپ جۇرگىزگەن زەرتتەۋى نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. وتكەن جىلى جارىق كورگەن «جۋرناليستيكا, مەديا جانە تەحنولوگيا ترەندتەرى مەن 2023 جىلعى بولجامدار» اتتى ەسەپ 53 مەملەكەتتەگى 303 جەتەكشى مەدياكومپانيا باسشىسىنان الىنعان ساۋالداماعا نەگىزدەلگەن. ساۋالداما ناتيجەسىندە كەلەسىدەي بىرقاتار ءۇردىس انىقتالعان:
06 ماۋسىم, 2023
بيىل قاڭتار-ءساۋىر ارالىعىندا ءسۇت ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى 173,8 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, بىلتىرعى كورسەتكىشتەن 32,9 پايىزعا اسىپ ءتۇستى. وڭىرلىك بولىنىستە ءوندىرىس تۇرعىسىنان سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى العا شىقتى. ونداعى ءوندىرىس كولەمى 31,7 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, جىلدىق ءوسىم 52,3 پايىزدى قۇراپ وتىر. ەكىنشى ورىندا الماتى وبلىسى. شىعارىلعان ءونىم كولەمىنىڭ سوماسى – 30,4 ملرد تەڭگە, ال ءوسۋ كورسەتكىشى – 28,5 پايىز. ءۇشىنشى ورىندا قوستاناي وبلىسى – 24,6 ملرد تەڭگە جانە 76,6 پايىز.
06 ماۋسىم, 2023
ۇلتتىق مارتەبەگە مۇددەلى تەاترلار ۇلتقا جاقىن با؟
ءار كەزەڭ ءوز اۆتورىن تۋعىزادى. ومىرشەڭ كلاسسيكانىڭ كورەرمەنگە بەرەرى دە, ۇيرەتەرى دە كوپ. الايدا ءوز داۋىرىنە ءۇن قاتقان, ءوز ۋاقىتىنىڭ جۇگىن كوتەرگەن زاماناۋي دراماتۋرگتەردىڭ شىعارمالارى تەاتر ساحناسىندا ءاردايىم كەشەگى كەزەڭ تۋىندىلارىمەن بىردەي دەڭگەيدە كورىنىس تابا بەرمەيدى. بۇگىنگى دراماتۋرگتەر قوعام تاراپىنان «شەكسپير مەن چەحوۆ سياقتى جازا المايسىڭدار» دەگەن وتكىر سىندى ءجيى ەستيدى. «جازعان پەسام ساحنادا قويىلمايدى» دەپ نەمەسە قويىلعان كۇندە دە, «ىشتەن شىققان شۇبار جىلان», كوز مايىن تاۋىسىپ, جان جۇرەگىمەن جازعان پەساسىنىڭ رەجيسسەرلەردىڭ «پىشاعىنا» ءىلىنىپ, اياۋسىز تۋرالىپ, جۇتاڭ تارتىپ شىعاتىنىنا نارازى دراماتۋرگ وزىنشە وكپەلى. «ولاردىڭ جازعان پەسالارى جارامسىز. سيۋجەتى سولعىن, يدەياسى ءالجۋاز, كەيىپكەر حاراكتەرلەرىنە دەيىن ۇقساس, قارابايىر, تارتىمسىز» دەپ رەجيسسەر شاراسىزدىق تانىتادى. دراماتۋرگ پەن تەاتردىڭ, دراماتۋرگ پەن رەجيسسەردىڭ اراسىنداعى بايلانىستىڭ بەلگىلى ءبىر جۇيەگە تۇسپەۋى – بۇگىنگى قازاق تەاترىنىڭ شەشىمىن كۇتكەن وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى. «دراماتۋرگ – رەجيسسەر – كورەرمەن» تىزبەگىندە جۇمىس ىستەيتىن تەاترلار ءوز رەپەرتۋارىن جاسايتىن اۆتور-دراماتۋرگپەن شىعارماشىلىق بايلانىسىن قامتاماسىز ەتەتىن زامانعا ساي وڭتايلى تەتىكتەرىن تابا العان جوق. ورتاق مامىلەگە كەلە الماي تارتىسىپ جۇرەتىن ەكى تاراپتىڭ پىكىرتالاسى تولاسسىز ايتىلىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرگەننەن بولار, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ تەاتر جانە كينو ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, تانىمال تەاتر سىنشىسى, ونەرتانۋ كانديداتى امانگەلدى مۇقان دراماتۋرگتەر مەن تەاتر رەجيسسەرلەرىنىڭ باسىن قوسىپ, كۇردەلى ماسەلەنىڭ كولەڭكەسى مەن كۇنگەيى تۋرالى اڭگىمە ءوربىتتى. ۇلتتىق ادەبيەتتىڭ باس دراماتۋرگى م.اۋەزوۆتىڭ مۋزەي-ۇيىندە وتكەن جيىنعا جيىرمادان استام تەاتر مامانى قاتىستى. شىعارما تالانتتى اۆتوردىڭ قالامىنان تۋسا, جازىلعان دۇنيە مازمۇن جاعىنان تەرەڭ, ماسەلە قويۋ جونىنەن وتكىر بولسا, تەاتر ساحناسىندا قويىلۋىنا نە كەدەرگى؟ ولاردى قالاي جاقىنداتۋعا بولادى جانە تەاترعا, كورەرمەنگە قاجەتتى ساپالى پەسا جازۋدى قالاي جولعا قويۋعا بولادى؟ مىنە, بۇل – سۇراق. ماقساتى – ماسەلەنىڭ باسىندا تۇرعان ەكى تاراپتى, ەكى ۇلكەن شىعارماشىلىق توپ – اۆتور-دراماتۋرگ پەن تەاتردى (رەجيسسەر, ديرەكتور) جاقىنداستىرۋ.
06 ماۋسىم, 2023
عارىشتىق تەحنولوگيا ستارتاپتارى
الماتىداعى «Central Eurasian Venture Forum» اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان «Space Tech Battle» ستارتاپتار جارىسىندا عارىشتىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا باعىتتالعان ۇزدىك 10 IT-جوبا باق سىناستى. وسى سالاداعى ساراپشىلار مەن ينۆەستورلاردان قۇرالعان قازىلار القاسى 10 جوبانىڭ ىشىنەن ءۇش جەڭىمپازدى انىقتادى.
06 ماۋسىم, 2023
بىلتىردان باستاپ قاراعاندىدا IT-جوبالار مەن ستارتاپتاردى قولداۋعا ارنالعان بىرەگەي جوبا – «تەرريكون القابى» تەحنولوگيالىق IT-حابى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. ۇيىمداستىرۋشىلار جەرگىلىكتى IT جانە digital نارىقتى دامىتۋدى كوزدەپ وتىر.
06 ماۋسىم, 2023
ەكولوگيالىق ماسەلەلەر ەلدى ەكىۇداي كوڭىل كۇيگە تۇسىرەتىنى بەلگىلى. بۇل رەتتە تابيعاتى كوركەم جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ دە جايى باستى نازاردا. نەگە دەسەڭىز, ءتۋريزمنىڭ تۇتقاسىنا اينالعان ءوڭىردى مۇنداي تۇيتكىلدىڭ توڭىرەكتەپ جۇرەتىنى داۋسىز. دەگەنمەن ماماندار وبلىستاعى ەكولوگيالىق جاعداي باسقا وڭىرلەرمەن سالىستىرعاندا قولايلى ەكەنىن ايتىپ ءجۇر.
06 ماۋسىم, 2023
نۇربەك ورالباي, بوكستان الەم چەمپيونى: انامنىڭ سوزىنەن كۇش-قۋات الدىم
مامىر ايىندا وزبەكستاننىڭ باس شاھارى – تاشكەنتتە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى تاياۋدا الماتىعا كەلىپ, رەسپۋبليكالىق بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى كەڭەس راقىشەۆتىڭ قولىنان مول كولەمدە اقشالاي سىيلىق الدى. سول كەزدە جۋان جۇدىرىقتى جىگىتتەرمەن تىلدەسۋدىڭ رەتى كەلدى. بۇگىن ءبىز سول ساڭلاقتاردىڭ ءبىرى نۇربەك ورالبايمەن بولعان اڭگىمەنى وقىرماندار نازارىنا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
06 ماۋسىم, 2023
سوڭعى كۇندەرى سولتۇستىك قازاقستاندا كۇن قاتتى ىسىپ تۇر. سينوپتيكتەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ول يران مەن ورتالىق ازيادان جىلجىعان ىستىق اۋا ماسساسىنىڭ الەگىنەن ورىن الدى. كۇندىز اۋا تەمپەراتۋراسى 34-39 گرادۋسقا دەيىن ىسيدى. 3 ماۋسىم كۇنى تەرمومەتر ءتىپتى 42 گرادۋس ىستىقتى كورسەتتى. بۇل – ءبىزدىڭ وبلىس ءۇشىن قاۋىپتى قۇبىلىس. وسىندايدا ءورت قاۋپى دە مولايادى. پەتروپاۆل قالاسىنىڭ وزىندە تەك 1940 جىلى عانا اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى 40 گرادۋستان اسقان ەكەن. وبلىستىڭ كوپتەگەن اۋماعىندا جاڭبىر دا جوق. كەيبىر قازاق اۋىلدارى اللادان جاۋىن تىلەپ, تاساتتىق بەرىپ جاتىر.
06 ماۋسىم, 2023
ماعجان جۇماباەۆ: بالاعا تاربيەنى ءوزىنىڭ شاماسىنا, جاراتىلىسىنا قاراي بەرۋ كەرەك
جۋرناليستيكادا رەتروسپەكتيۆالىق سۇحبات دەگەن جانر بار. ول – ومىردەن ءوتىپ كەتكەن ادامدارمەن شىعارماشىلىعى نەگىزىندە اڭگىمەلەسۋ. ءبىز بالا تاربيەسىنە قاتىستى ماعجان جۇماباەۆپەن سۇحبات قۇرىپ كوردىك.
06 ماۋسىم, 2023
«ديپلومات» قوناقۇيىنە قاتىستى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىن تەرگەۋ اياقتالدى
ەكس-مينيستر, ۇلتتىق مۋزەيدىڭ بۇرىنعى باسشىسى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىنا قاتىستى ءىس بويىنشا جالا جابۋ فاكتىسىمەن سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ باستالۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
06 ماۋسىم, 2023
تالاپ ەڭبەك قاتىناسىنا عانا نەگىزدەلۋگە ءتيىس
جاقىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارى ەڭبەك كودەكسىنە ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەردى تالقىلاماقشى. سونىڭ ەڭ نەگىزگىسى – ەڭبەك داۋلارىن شەشۋدە جۇمىس بەرۋشى, كاسىپوداق ۇيىمى مەن مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرىنەن قۇرالعان ۇشجاقتى كوميسسيا جۇمىسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋ جانە كەلىسىم كوميسسياسى تۋرالى وزگەرىستەر.
06 ماۋسىم, 2023
تاياۋدا استانادا العاش رەت ورتاازيالىق ەندوسكوپيالىق فورۋم ءوتتى. ءىس-شاراعا ەندوسكوپيا دارىگەرلەرى, گاستروەنتەرولوگ, حيرۋرگ, ونكولوگتەر, ەندوسكوپيا مەدبيكەلەرى قاتىستى.
06 ماۋسىم, 2023
ەلوردا – ەلدىگىمىزدىڭ ايناسى. استانامىز گۇلدەنسە, ول ەلىمىزدىڭ دە سىندارلى دامۋىنا سەرپىن بەرمەك. ال قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتپەي, جان-جاقتى دامىعان, ءتورت قۇبىلاسى تەڭ مەگاپوليس قالىپتاستىرۋ مۇمكىن ەمەس. وسىعان وراي وتكەن جۇما كۇنى ىشكى ىستەر ءمينيسترى, پوليتسيا گەنەرال-پولكوۆنيگى مارات احمەتجانوۆتىڭ استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەكپەن جانە ەلوردا اكتيۆىمەن كەزدەسۋىندە باس قالانىڭ قوعامدىق قاۋىپسىزدىگى سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىعا سالىندى. ايتا كەتەيىك, بۇل – پوليتسيا مەن اكىمدىكتىڭ وسىنداي فورماتتاعى العاشقى كەزدەسۋى.
06 ماۋسىم, 2023
شەتەلدەگى جۇمىس: ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى
بۇگىندە شەتەلدە جۇمىس ىستەۋدى ارمانداپ قانا قويماي, ونى الدىنا ماقسات ەتىپ قويعان جاستاردىڭ قاتارى كوبەيدى. ءبىرى وزگە ەلدىڭ جاقسى جالاقىسىنا قىزىقسا, ەندى ءبىرى تاجىريبە جيناقتاپ, ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالىنا ۇلەس قوسسام دەپ تالپىنادى. ايانا بەكەشوۆا ساياحاتتاۋ ارقىلى ءتىل ۇيرەنىپ, ءوزىن دامىتۋ ماقساتىندا بىلتىر ۇلىبريتانياعا ۋاقىتشا قونىس اۋدارعان. بويجەتكەن العاشىندا سول ەلدەگى فەرمالاردىڭ بىرىندە جۇمىس ىستەگەن. كەيىن قوناق ۇيگە جۇمىسقا ورنالاسىپتى. بالقاش قالاسىندا تۋىپ-وسكەن ايانا وزگە ەلدە ەڭبەك ەتۋدى 19 جاسىنان ارمانداپتى.
06 ماۋسىم, 2023
اگرويندۋستريادا الەۋەتى زور مەگاپوليس
ەلىمىزدە اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ جونىندەگى 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق جوبا قابىلدانعان ەدى. بۇگىنگى تاڭدا وسى قۇجات اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن وركەندەتۋ باعىتىندا تىڭعىلىقتى جۇمىستار اتقارىلىپ كەلەدى. جالپى, اتالعان جوبانىڭ نەگىزگى كوزدەگەن ماقساتى – ەڭبەك ونىمدىلىگىن ەكى جارىم ەسە ارتتىرۋ, اوك ءونىمىنىڭ ەكسپورتىن ەكى جارىم ەسە ۇلعايتۋ جانە ىشكى نارىقتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى باسەكەگە قابىلەتتى اگروونەركاسىپتىك كەشەن قۇرۋ بولىپ تابىلادى.
06 ماۋسىم, 2023
توي قىزىعى تاۋسىلماسىن دەسەك...
بار تاپقانىن بالا-شاعاسىنىڭ قۋانىشىنا ەش ويلانباستان شاشا سالاتىن قازاقتىڭ توي شىعىنى جىلدان-جىلعا ءوسىپ بارادى. مۇنى ءبىرسىپىرا توي وتكىزۋ اگەنتتىكتەرى دە راستاپ وتىر.
05 ماۋسىم, 2023
اۋىلدىق جەرلەردە ۇزدىك ناتيجە كورسەتكەن 925 وقۋشىعا جازعى دەمالىس ۋاقىتىندا «قازاقستان حالقىنا» قورى ەسەبىنەن لاگەرلەرگە جولداما ساتىپ الىنادى. تاعى 725 بالا وڭىرلىك «جاس داۋرەن» جانە «قارلىعاش» ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرىندە تىنىعادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.
05 ماۋسىم, 2023
تۇسىمەن ەرەكشەلەنىپ, الىستان مەنمۇندالاپ تۇراتىن سارى اۆتوبۋستاردى كەزىندە امەريكالىق كينوفيلمدەردەن عانا كورەتىن ەدىك. امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ ۇلگىسىندەگى مۇنداي ەرەكشە كولىكتەر بۇگىندە ەلىمىزدە قۇراستىرىلىپ, شالعاي اۋىلدارعا ۇلەستىرىلىپ جاتقانى قۋانتادى. جۋىقتا ەرتىس-بايان وڭىرىندەگى اۋىلدىق 16 ءبىلىم ۇياسىنا زامانعا ساي جابدىقتالعان جاڭا قوعامدىق كولىكتەر تارتۋ ەتىلدى.
05 ماۋسىم, 2023
الەم حالقىن ابىگەرگە تۇسىرگەن COVID-19 پاندەمياسى كوپشىلىككە ساباق بولدى. ولاي دەيتىنىمىز, قىسىلتاياڭ شاقتا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنان باستاپ, وزگە دە جەتەكشى سالالاردىڭ تۇراقتىلىعى, باسەكەگە قابىلەتى سىنالدى. «QazBioPharm» ۇلتتىق حولدينگىنىڭ باستاماسىمەن استانادا وتكەن «پاندەميا ساباقتارى: قازاقستان تاجىريبەسى» حالىقارالىق فورۋمىندا پاندەميا كەزىندە جۇمىلا ارەكەت ەتكەن عالىمدار, مەملەكەتتىك ورگاننىڭ جانە بيزنەس سەكتوردىڭ وكىلدەرى, سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
05 ماۋسىم, 2023
كريميناليستيكا: تسيفرلىق زەرتحانا ىزدەنىسى
زاماناۋي يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانىڭ دامۋى پوليتسيا ءۇشىن دە قىلمىستاردى اشۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن ۇسىنىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قوعاممەن سەرىكتەستىكتە قامتاماسىز ەتۋدىڭ 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە جەدەل-كريميناليستيكالىق بولىنىستەردىڭ قىزمەتىنە ىشكى ىستەر ورگاندارىندا العاش رەت كومپيۋتەرلىك-تەحنيكالىق زەرتتەۋلەر مەن جەكە باستى بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋدىڭ زاماناۋي جۇيەسىن ەنگىزىپ جاتىر.
05 ماۋسىم, 2023