رەداكتسيا تاڭداۋى
بوستاندىقتان شىققان دارابوزدار
الىستان اتاجۇرتقا ورالىپ, الەمدىك ارەنالاردا اتوي سالعان وعلاندارىمىز جەتەرلىك. اسىرەسە سول سپورتشىلاردىڭ دەنى – ءبىر اۋداندا تۋىپ, ءبىر توپىراقتا وسكەن ازاماتتار. سونداي تالانتتاردى سىيلاعان مەكەننىڭ ءبىرى – وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنداعى بوستاندىق اۋدانى. بۇگىنگە دەيىن اياداي اۋداننان ەكى وليمپيادا چەمپيونى, ەكى ازيا چەمپيونى, الەم بىرىنشىلىگى مەن وليمپيا ويىندارىنىڭ جۇلدەگەرلەرى شىققان.
03 ماۋسىم, 2020
«Biz birgemiz» اكتسياسى مارەسىنە جەتتى
ناۋرىزدا باستالعان قايىرىمدىلىق اكتسياسى اياسىندا ەل ۆولونتەرلەرى 3 اي بويى توتەنشە جاعداي سالدارىنان قولداۋعا مۇقتاج بولعان ازاماتتارعا كومەكتەسىپ كەلدى. ماقتاارالداعى تابيعي اپاتتان زارداپ شەككەن اعايىنعا دا جاردەم بەرىلىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا 500 مىڭنان استام وتباسىعا كومەك كورسەتىلگەن جوباعا نۇكتە قويىلدى.
03 ماۋسىم, 2020
بۇگىن ەلىمىزدىڭ باسىم بولىگىندە نايزاعاي جارقىلداپ, جاڭبىر جاۋادى
«قازگيدرومەت» رمك 3 ماۋسىمعا ارنالعان اۋا رايى بولجامىن جاريالادى.
03 ماۋسىم, 2020
ءبىلىم مەن دەنساۋلىق – مەملەكەتتىڭ تىرەگى
پرەزيدەنت ۇنەمى اشىقتىق قاعيداتىن ۇستانىپ كەلەدى. قازىرگى وقشاۋلانۋ جاعدايىندا قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە تاعى دا باسا ءمان بەردى. ۇلتتىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسى ادام كاپيتالىن دامىتۋعا, اتاپ ايتقاندا, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە ارنالدى. بۇل تەگىن ەمەس. ويتكەنى اتالعان ەكى سالانى مەملەكەتتىڭ تىرەگى دەسەك تە, جۇرەگى دەسەك تە بولادى.
03 ماۋسىم, 2020
«ايانبايمىن حالقىمنان, اينىمايمىن قالپىمنان, شەگىنبەيمىن كۇن سايىن, ءجۇز مىڭ ۆاگون تارتۋدان» دەپ رەلستىڭ سارت-سۇرت داۋىسىمەن استاسا, الىپ دالانى باسىنا كوشىرىپ بارا جاتقان «پاروۆوز» مانەكەڭنىڭ ءوز اۋىلى اقتوعايعا بارماپتى. مىنە, پارادوكس.
03 ماۋسىم, 2020
ايالداماداعى اباي سۋرەتتەرى الىندى
گازەتىمىزدىڭ 20 مامىر كۇنگى سانىندا «ابايعا ايالدامادان عانا ورىن تيگەن بە؟» دەپ جازعان ەدىك.
03 ماۋسىم, 2020
«مىنا مەنى ءبىر كۇنى ەسكە ءتۇسىرىپ...»
«مىنا مەنى ءبىر كۇنى ەسكە ءتۇسىرىپ, جىلايسىڭدار, تاعدىرىمدى ءتۇسىنىپ. بۇل فانيدەن شىندىق ىزدەپ جۇرگەندە, الىپ كەتتى قاناتىنا قۇس ءىلىپ!». 1995 جىل. وسى ولەڭدى جازىپ جاتقاندا اقىن نەبارى 36-اق جاستا ەدى. مازاسىز ماۋسىم سول جىلى ساراڭ كەيىپ تانىتىپ العان بولاتىن. دۇنيە قۋاڭ تارتىپ, ەرتە سارعايعان اڭىزدى اتىراپ اقىن جانىنا سايا بولارداي ەمەس. كوشپەلى جۇرت كوكتىڭ ەرتە سولعانىن جاقسى ىرىمعا بالامايدى. جاقسىلىققا كورىنسە دەپ ەدى. «سارىجايلاۋ» كۇيىنە تەربەلگەن ساعىم قىر دا سانانى سارساڭعا سالىپ بىتكەن. ادەپكى «سارىجايلاۋعا» ۇقسامايدى. قايعىلى, قامىرىقتى, تەرەڭ... قايران تاتتەكەڭ (تاتتىمبەت) وسى بەلدى, وسى كۇيدى كەشپەدى دەيمىسىڭ... ماڭگىلىك ساپارعا اتتانىپ كەتكەن اقىننىڭ جازۋ ۇستەلىندە پەرىشتەنىڭ قاناتىنان سۋسىپ تۇسكەن قاۋىرسىندارداي جايراپ جاتقان قاعازدار قاتتالىپ تا ۇلگەرمەدى... دۇنيە تىم-تىرىس. ەشتەڭە بولماعانداي. ەشكىمىن جوعالتپاعانداي.
03 ماۋسىم, 2020
ابدىكارىم بەكتاەۆ اعامىز ءتىرى بولسا, بۇل كۇندەرى سەكسەن جاسقا كەلىپ, ەلى, جۇرتىنىڭ, اعايىن, تۋىس, تىلەكتەس زامانداستارىنىڭ, وتباسى, بالا-شاعاسىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنىپ, ىقىلاسىنا كەنەلىپ, مارقايىپ, توردە وتىرار ەدى. ول قۇرمەتتى تەك ابىز جاسىنا كەلگەندىگىنەن ەمەس, ەلىنە, جەرىنە, ءوزى ءومىر سۇرگەن قوعامىنا ادال ەڭبەك ءسىڭىرىپ, عيبراتتى ءسوز, ءورىسى كەڭ ونەگە, اسىل تەكتى ۇرپاق قالدىرعاندىعىنان دا كورەر ەدى. قارتتىقتى قادىرلەۋ, ۇلكەندى سىيلاۋ – قازاق حالقىنىڭ ەجەلگى داۋىرلەردەن قالىپتاسقان قازىنالى داستۇرلەرىنىڭ ءبىرى عانا ەمەس, سول يگى داستۇرلەردىڭ ەڭ تۇعىرىقتىسى, وسكەلەڭ ۇرپاقپەن تۇتاستىعى, رۋحاني قازىنالىلىعى ەكەندىگى بۇگىن ايتىلعان ءسوز ەمەس, عاسىرلاردان عاسىرلارعا جالعاسىپ كەلە جاتقان اسىل مۇرا.
03 ماۋسىم, 2020
قالتالىلار قاۋىپتى ىندەتتەن قالاي قورعانادى؟
اۋرۋ ادام تالعامايتىنىنا تاعى ءبىر مارتە كوزىمىز جەتتى. كوروناۆيرۋس باي مەن كەدەيدى بىردەي الەككە سالۋدا. وسى كۇنگە دەيىن قارجىسىنا سەنگەن قالتالىلار پاندەميا الدىندا قاۋقارسىز. شەتەل اسىپ شيپا ىزدەيتىندەر اۋىلعا قاراي اۋا كوشتى. ىندەتتىڭ وتى تۇتانعان قالالاردان قاشقان حالىقتىڭ سانىندا شەك بولعان جوق. بلوك-بەكەتتەردەن وتكەن قىمبات كولىكتەرگە قاراپ-اق, اقشانىڭ اجالعا اراشا بولمايتىنىن تۇيسىندىك. ايتسە دە اتقامىنەرلەر بۇعان دا امال تاپقان كورىنەدى.
03 ماۋسىم, 2020
كوروناۆيرۋستان جازىلعان بۇرىنعى ۆيتسە-مينيستر جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالدى
كوروناۆيرۋستان ەمدەلىپ شىققان كامالجان تالعات ۇلى نادىروۆ الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ وكىمىمەن قوعامدىق دەنساۋلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى لاۋازىمىنا تاعايىندالدى. بۇل تۋرالى الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
02 ماۋسىم, 2020
ەل گازەتى «Egemen Qazaqstan» ءجۋرناليسى جاقسىباي سامرات وتە وزەكتى ماسەلەنى كوتەرىپتى. جۋرناليست كوتەرگەن ءارحيۆتى تسيفرلاندىرۋ ءىسىن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىككە بەرۋ ماسەلەسىنىڭ ار جاعىندا تاعى دا جەڭ ۇشىنان جالعاساتىن «اقشا يگەرۋ» ماسەلەسى مەن ءبىزدىڭ قىر-سىرىمىزعا قانىعۋدى كوزدەيتىن سۇرقيا پيعىل يەلەرىنىڭ جىمىسقى ساياساتى جاتقانداي...
02 ماۋسىم, 2020
ەلىمىزدەگى وقۋلىقتاردىڭ ساپاسى وتە ناشار - اياگۇل ميرازوۆا
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا ءبىلىم مەن دەنساۋلىق سالاسىندا قوردالانعان وزەكتى ماسەلەلەردى قوزعادى. ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىندا ەلۋ جىلدان استام تاجىريبەسى بار ءارى وسى سالاعا ەڭبەگى سىڭگەن مامان رەتىندە, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى اتاعىنا يە بولعان العاشقى ۇستاز رەتىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەردى ناقتى جەتكىزۋى قالىڭ كوپشىلىكپەن بىرگە مەنى ەرەكشە قۋانىشقا بولەپ, كوكەيىمىزدەگىنى ءدوپ باستى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىن.
02 ماۋسىم, 2020
ەلىمىزدە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 11 500-دەن استى
وتكەن تاۋلىكتە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان تاعى 263 ادام تىركەلدى. ەلدەگى وسىم قارقىنى – 2,3%.
02 ماۋسىم, 2020
بۇگىن ەلىمىزدىڭ باسىم بولىگىندە اۋا رايى قۇبىلمالى بولادى
2 ماۋسىمدا ەل اۋماعىنىڭ باسىم بولىگىندە كۇن رايى قۇبىلمالى بولادى. بۇل تۋرالى «قازگيدرومەت» رمك ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
02 ماۋسىم, 2020
«كەزبيدەگى» كيكىلجىڭ: تاراپتار ءادىل شەشىمدى كۇتۋدە
بىردەن اشىپ ايتساق, مۇناي سالاسىنا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن «كەزبي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى – ماڭعىستاۋداعى ماقتاۋلى كومپانيالاردىڭ ءبىرى. اتالعان كومپانياعا جۇمىس ىستەۋگە تابانىن ءبىر ىلىكتىرۋدى ارمانداپ جۇرگەن جان قانشاما؟! ويتكەنى سەرىكتەستىك جۇمىسشىلارىنىڭ شۇرايلى تۇرمىسى, ۋاقىتىمەن الاتىن جارىتىمدى جالاقىسى قىزىقتىرماي قويسىن با! سويتكەن ۇلگىلى «كەزبي» مەكەمەسىندە داۋ تۋدى. كومپانيانىڭ ءبىر توپ جۇمىسشىسى مەكەمە الدىندا ەرەۋىلدەتىپ تۇرعان ۆيدەو ەل ارالاپ كەتتى. قولدارىنا اشۋلى سوزدەر جازىلعان پلاكاتتار ۇستاعان جىگىتتەردىڭ الدىنا شىققان بەلسەندى مەملەكەت باسشىسىنا ۇندەۋ جولدايدى.
02 ماۋسىم, 2020
پلاتون ۇڭگىرى كەيدە سامالاداي جارقىراعان سانسىز جۇلدىزدارعا تاڭدانا قاراپ قالامىز. العاش رەت اسپانعا قاراعانداي. وسىنشا سۇلۋلىقتى تۇڭعىش كورگەندەي. كەيدە سۋ بەتىندە جىلت-جىلت ەتىپ ويناعان ساۋلەلەرگە تامسانا كوز سالامىز. جەل بەسىگىندە تەربەلىپ, قۇلپىرا ويناعان قىزىل گۇلدەردىڭ كوزدىڭ جاۋىن العان اسەمدىگىنە, اق كوبەلەكتەردىڭ مەرەكەسىنە مەيىرىڭ قانباي قاراپ تۇراسىڭ. بۇرىن وسىنىڭ ءبارىن نەگە كورمەگەنمىن, جارىق دۇنيەنىڭ سونشا عالاماتىن قالاي سەزىنبەگەنمىن دەگەندەي بولاسىڭ. ءار كورگەن سايىن العاش كورگەندەي ىڭكار بولۋ, ىنتىعۋ قانداي عاجاپ! وسىنىڭ ءبارى – جاڭا ءارى كونە دۇنيە. ءار قاراعان سايىن جاڭالىعىن كورەمىز بە, ەسكىلىگىن عانا اڭعارامىز با؟
02 ماۋسىم, 2020
قازاق وقىرمانى اۋەزوۆتىڭ اتىن ەستىگەندە ەڭ الدىمەن «اباي جولى» رومانىن ەسكە الادى. ۇلى اقىن مەن داڭقتى جازۋشىنىڭ ەسىمدەرى ءبىر عاسىردىڭ بەدەرىندە بىتە قايناسىپ ۇلگەردى. «اباي جولىن» ەشقاشان وقىماعان, وقىمايتىن وقىرمان دا اباي ءومىرىنىڭ ءار كەزەڭىن اۋەزوۆكە «سۇيەنىپ» ايتىپ بەرە الاتىن جاعدايعا كەلسەك, بۇل قوس الىپتىڭ حالىق جادىندا ءالى تالاي عاسىرلار بويى بىرگە ساقتالاتىنىنىڭ كەپىلى. بىراق ءوز باسىما قازاقتىڭ كلاسسيك جازۋشىسىنىڭ «اباي جولىنا» دەيىن جازعان شىعارمالارى جاقىن. جيىرمانىڭ و جاق, بۇ جاعىندا نە وي باققىزعان وتىزىندا جازعان اڭگىمە, پوۆەستەرىن سونشالىقتى تۇششىنىپ وقيمىن. ونىڭ ىشىندە «قارالى سۇلۋ» مەن «قورعانسىزدىڭ كۇنى», «كوكسەرەك» پەن «قاراش-قاراش وقيعاسى» قاتارلى ماڭگىلىك ولمەيتىن شىعارمالارىنىڭ ءجونى بولەك. قارالى سۇلۋدىڭ قۇمارلىق بيلەگەن جانى مەن عازيزانىڭ تاپتالعان ارى, قۇرماشتىڭ جازىقسىز ءولىمى مەن باقتىعۇلدىڭ قايتپاعان كەگى ادەبيەت دەيتىن سيقىرلى الەمگە ەمەس, ءومىر اتتى تىلسىمنىڭ ناق وزىنە جەتەلەيدى. جازۋشى ءوزى ءومىر سۇرگەن ءداۋىردىڭ شىندىعىن, ادامداردىڭ بولمىسىن, مىنەز-ق ۇلىقتارى مەن ادەتتەرىن, تۇرمىسىن حاس سۋرەتكەرگە ءتان رەاليستىك ادىسپەن جاساعان. ول بەرگى ءداۋىردىڭ دانىشپاندارى سياقتى «تسيتاتالاردى ساپىرىپ» وتىرمايدى. ءوز داۋىرىنە ءوز كوزىمەن قارايدى. بۋىرقانعان مىڭ بوياۋلى تىرشىلىكتىڭ ىشىنەن وزىنە كەرەك بوياۋلاردى تاڭداپ الىپ سوزبەن سۋرەت سالادى. سول ءۇشىن ونىڭ كەيىپكەرلەرى ءتىرى سياقتى. شىنىندا دا «كىنامشىل بويجەتكەن» ءبىر قالادا جالداپ العان پاتەرىندە ءالى دە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانداي. ء«سونىپ-جانۋداعى» ايەلىن وزىنە تەڭ كورمەي تاستاپ كەتكەن تاكاپپار سىزدىق قالادا جەڭىلتەك بيكەلەرمەن ويناپ-ك ۇلىپ ءومىر ءسۇرىپ ءجۇر مە ەكەن! سولاردىڭ ىشىندە بىزگە كەيىپكەرلەرى داۋىرمەن بىرگە جاساسا بەرەتىن سياقتى كورىنەتىن ءبىر اڭگىمە – «وقىعان ازامات».
02 ماۋسىم, 2020
كەشەگى كەڭەستىڭ قانقۇيلى زامانىنداعى تاريحتىڭ قاتپارىنا ۇڭىلسەك, مىناداي جانتۇرشىگەرلىك دەرەكتەر الدىمىزدان شىعادى: 1921-1954 جىلدار ارالىعىندا كسرو-دا «كونتررەۆوليۋتسيالىق» نەمەسە «انتيسوۆەتتىك» دەگەن جالامەن 3 ملن 777 مىڭ ادام سوتتالىپ, ولاردىڭ 642 مىڭى اتۋ جازاسىنا كەسىلگەن ەكەن. ال قازاقستاندى جەكە الىپ قاراساق, قۋعىن-سۇرگىنگە 103 مىڭعا جۋىق ادام ۇشىراپ, ونىڭ 25 مىڭنان استامى اتۋ جازاسىنا كەسىلىپتى. ولاردىڭ باسىم بولىگى عالىمدار, مادەنيەت, ساياسات جانە قوعام قايراتكەرلەرى سىندى زيالى قاۋىم وكىلدەرى ەدى. ياعني جاپپاي ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جىلدارى قازاق زيالىلارى مەن مەملەكەت قايراتكەرلەرىنىڭ «قايماعى» سىلىپ الىنىپ, جازىقسىز جازاعا ۇشىرادى. ولاردىڭ ىشىندە قاراعاندى وبلىسىنان شىققان ءاليحان بوكەيحان, ساكەن سەيفۋللين, نىعمەت نۇرماقوۆ, جانايدار سادۋاقاسوۆ, ابدوللا اسىلبەكوۆ سىندى قازاق حالقىنىڭ اياۋلى ۇلدارى دا بار ەدى...
02 ماۋسىم, 2020
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ۆاشينگتون قالاسىنداعى شەرۋگە شىققانداردىڭ ىقپالىنان قاشىپ, اق ءۇيدىڭ ارنايى جەراستى بۋنكەرىنە تىعىلدى. وقيعا تۋرالى العاش اقپارات تاراتقان The New York Times گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, قۇراما شتاتتارىنىڭ باسشىسى ءبىر ساعاتقا جۋىق بۋنكەردە بولعان.
02 ماۋسىم, 2020
تەمىرتاۋدا قازاق ءباسپاسوزى جوق
تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدى ءتۇبىت مۇرتى تەبىندەگەن بوزبالا شاعىنان ەڭبەككە باۋلىپ, قۇرىشتاي ەتىپ تۇلعاسىن تۇلەتكەن تەمىرتاۋ قالاسىندا ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, 180 مىڭعا جۋىق حالىق تۇرادى ەكەن. سول حالىقتىڭ وتىز ءتورت پايىزعا جۋىعىن جەرگىلىكتى ۇلت وكىلدەرى قۇراپ وتىر.
02 ماۋسىم, 2020