«وقىعان ازامات» ءبىزدىڭ زامانىمىزدا دا وزەكتى. ەكى مىڭجىلدىقتىڭ اسۋىنان اتتاپ وتكەن ءبىز دە وقۋ-بىلىمگە قاتتى ءمان بەرەمىز. تەحنيكا مەن تەحنولوگيا عارىشتىق جىلدامدىقپەن دامىپ, الەۋمەتتىك پسيحولوگيا كۇردەلى وزگەرىسكە تۇسكەن, نەگىزگى قۇندىلىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە وقۋ-ءبىلىم الدىڭعى قاتارعا شىققان وسى قوعامنىڭ دا «تىرەگى» – مانسابى بار, شاما-شارقىنشا اقپاراتپەن قارۋلانعان, بىرقانشا ءتىل بىلەتىن, جان-جاعىنا جۇعىمدى وقىعان ازامات. ونىڭ جەكە باسىنىڭ ازاماتتىعى, ادامگەرشىلىگى, يمانى ەكىنشى كەزەكتەگى ماسەلە. سول ءۇشىن وقىعان ازامات جايىنان سويلەگەندە ءبىز ەڭ الدىمەن ونىڭ گارۆاردتا ما, وكسفوردتا ما, ايتەۋىر ءبىر جەردە العان ءبىلىمىن, ونىڭ قوعامداعى «بايلانىستارىن» ايتۋدى ءجون كورەمىز...
ال اۋەزوۆتىڭ «وقىعان ازاماتى» كىم ەدى؟ ول ءبىر ەلگە تىرەك بولاتىن اتپال ازامات پا نەمەسە تەكتىلىگىمەن, ادامگەرشىلىگىمەن كوز تارتاتىن سۇيكىمدى بەينە مە؟ جوعا. تىرناقشانىڭ ىشىندە تۇرعانى-اق كوپ جايدان حابار بەرەدى ەمەس پە؟ بۇل ازامات اۋىرىپ قايتىس بولعان جولداسىنىڭ ايەلىنە ۇيلەنىپ العانى ازداي, ونىڭ شەشەسىنىڭ اجالىنان بۇرىن ولۋىنە سەبەپشى بولعان جۇماعۇل عوي. وقيعا بىلاي بولادى: اڭگىمەنىڭ باسىندا ماقسۇت اتتى جىگىت اۋىرىپ جاتادى. ول قالاداعى وقىعان ازاماتتاردىڭ ءبىرى, مۇعالىم, ايەلى – قالاداعى ەڭ باي كىسى قوندىبايدىڭ قىزى قاديشا. كەمپىر شەشەسى مەن كىشكەنتاي ءجاميلا اتتى قىزى بار. ماقسۇت قايتىس بولعان سوڭ ونىڭ جاقىن جولداستارىنىڭ ءبىرى جۇماعۇل جاس جەسىر قاديشاعا ۇيلەنەدى. سول تويعا ولاردىڭ ورتاق دوستارى مەن جولداستارى دا كەلەدى. جالعىز مەيىرحان ەسىمدى جىگىت «بارماۋ كەرەك. بۇل نارسىزدىك. كەشە ماقسۇتتىڭ تويىن تويلاپ, بۇگىن ونىڭ قاتىنى مەن جۇماعۇلدىڭ تويىن تويلاماقشىمىز با؟» دەيدى. قالعاندارى بۇل جايىندا ويلامايدى. ءارى قاراي وقيعا جەلىسى بويىنشا ەرلى-زايىپتى جۇماعۇلدىڭ اۋىلىنا كەتەدى. جىگىتتىڭ اتا-اناسى امىرە مەن قاماريا بۇلاردى قۇشاق جايىپ قارسى الادى. ويتكەنى ەكەۋى دە ۇلدارىنىڭ قوندىبايدىڭ قىزىنا ۇيلەنگەنىنە ريزا. بىراق بۇلاردىڭ وزدەرى دە مالسىز ادامدار ەمەس. سوندا دا بولسا «مالعا مال قوسىلسا قۇت». اۋەلى اكەسى امىرە قىر قازاقتارىنىڭ ىشىندەگى الدىلەۋ بىرەۋگە قاديشانىڭ سوڭىنان كەلگەن كىشكەنتاي قىز ءجاميلانى اتاستىرا جازدايدى. ءجاميلا دەمەكشى, قۇنىققاندار وسى قۇيتاقانداي عانا قىزدان كەلەتىن پايدانى ەسەپتەيدى. ولار قالاعا قايتىپ بارعان سوڭ ماقسۇتتىڭ بۇكىل جيعان-تەرگەنىنە ءجاميلانى زاڭدى جولمەن مۇراگەر ەتۋدى ويلاستىرادى.
سوڭىندا جۇماعۇل مەن قاديشا قالادان ىزدەپ ءجۇرىپ جاس بالانىڭ قامىن جەيتىن كەڭسەنى تاۋىپ, سوعان ارىزدانادى. اقىرى كەڭسە ماقسۇتتان قالعان مال-مۇلىكتىڭ ءبارىن «جاس بالاسى – جاميلاعا اۋىسادى, سودان باسقا يە جوق. ول ەرجەتكەنشە «وپەكۋن» جۇماعۇل بولادى» دەگەن بۇيرىق شىعارادى. سودان جوعارىدان شىققان بۇيرىققا سايكەس بۇرىنعى قۇداسى قوندىباي كەمپىرگە كىسى سالىپ, ء«ۇي-مۇلكىن جۇماعۇل مەن ءجاميلانىڭ اتىنا جازدىرىپ, ءوزى سولاردىڭ قولىنا كىرسىن»دەگەندى ايتادى. كەمپىر «كەلىن ءوزىنىڭ ارتىنان كەلگەن دۇنيە-م ۇلىكتى تۇگەل اكەتكەن, مەن كۇيەۋىمنەن, بالامنان قالعان م ۇلىككە يە بوپ وتىرمىن» دەپ كەلىسپەيدى. سوڭىندا كەمپىردىڭ ەسى اۋىسادى. جۇماعۇل كەمپىردىڭ دۇنيە-مۇلكىن تارتىپ الماققا ميليتسيادان ءۇش سولدات الىپ بارعاندا كەمپىر «دۇنيەمدى بەرمەيمىن» دەپ ءجۇرىپ جانى ءۇزىلىپ كەتەدى.
اسقان شەبەرلىكپەن جازىلعان وسى اڭگىمەنىڭ استارى قابات-قابات. «وقىعان ازامات» وقىماعان نادان كەمپىرمەن «الىسىپ» ءجۇر. «وقىعان ازاماتتىڭ» جان الەمى جۇتاڭ, ەسەبى مىقتى. سوڭىندا ول دۇنيە-م ۇلىكتى تارتىپ الىپ «جەڭىسكە» جەتەدى. ونىڭ جاقتاستارى دا كوپ. جالپى, نەگىزگى اڭگىمە وسى جاقتاستارىنىڭ كوپتىگىندە. ولاردى بەينە ءبىر توپان سۋ دەرسىڭ. جولىنداعىلاردى جايپاپ وتەدى. الدىمەن ادامگەرشىلىكتى ويلايتىن ء«السىز» ادامداردى ولار «زاڭدى جولمەن» جەڭىپ شىعادى. زاڭ دا وسى «وقىعان ازاماتتاردىڭ» جاعىندا. ولار جالماۋىز سياقتى. ولار جالعىز, جەتىم كەمپىردى مىسە تۇتپايدى. ولار قولىنان كەلسە جۇمىر جەردى جالماپ قويۋعا دايار. باستىسى ولار ەشكىمنەن قورىقپايدى, ۇيالمايدى, ەشكىمدى ايامايدى. جازۋشى ءبىر كەزەڭگە عانا ءتان ولىقىلىقتى ايتىپ تۇرعان جوق. مىنەزدەگى ءمىن, ساناداعى كەمىستىك, جۇرەكتەگى ىزعار ادامدى ءتۇرلى اۋرۋعا ۇشىراتادى. سول ءتۇرلى اۋرۋ قوعامدى ىرىتەدى. دۇنيەقوڭىزدىق تا – دەرت. بۇل دەرتىڭدى «وقىعان» دەيتىن بەتپەردەڭ جاسىرا المايدى...
