سۋرەت: baq.kz
ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى كاسىبي الاڭعا اينالعان اۋقىمدى جيىننىڭ پلەنارلىق سەسسياسىندا 5 تاقىرىپ بويىنشا پانەلدىك تالقىلاۋ ءوتىپ, 15 مودەراتور, 65 سپيكەر جانە 4 حالىقارالىق ساراپشى قاتىستى. «ارحيۆتەر جانە AI: قۇرالدار, ەتيكا جانە بولاشاق ستراتەگيالارى» پانەلدىك سەسسياسىندا تەحنولوگيالىق قۇرالدار, جي قولدانۋداعى ەتيكالىق جانە قۇندىلىقتىق تاسىلدەرى, سونداي-اق تسيفرلىق داۋىردەگى ارحيۆتەردىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ستراتەگيالىق كوزقاراس تاقىرىپتارى تالقىلاندى. جيىندا سينگاپۋر ۇلتتىق ءارحيۆىنىڭ ءارحيۆشىسى نيكول سو ءوز ەلىندەگى ۇكىمەتتىك تەحنولوگيالار اگەنتتىگى ازىرلەگەن ۇلتتىق كەيستى تانىستىرسا, سوربوننا ابۋ-دابي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ليا شونحە ءىرى تىلدىك مودەلدەر ارحيۆ ءىسى ءۇشىن امبەباپ شەشىم ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ال «Digital Archive: زاماناۋي ديسكۋرستار» پانەلدىك سەسسيا-سىندا ارحيۆتەردى تسيفرلاندىرۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرى, تسيفرلىق ورتادا ارحيۆتەردى تولىقتىرۋ ماسەلەلەرى, اۋديوۆيزۋالدى قۇجاتتاردى ساقتاۋ, سونداي-اق سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبالاردى تسيفرلاندىرۋ تاقىرىپتارى قاراستىرىلدى. «ارحيۆتەردىڭ يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەلەرى: ينفراقۇرىلىم, ىنتىماقتاستىق جانە تۇراقتىلىق» سەسسياسىندا سپيكەرلەر بولاشاق ارحيۆتەردىڭ تۇراقتى تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان پراكتيكالىق تاجىريبەلەردى, ۇلتتىق ستراتەگيالاردى جانە تەحنولوگيالىق شەشىمدەر جايىندا باياندادى. جيىندا يوردانيا ۇلتتىق كىتاپحاناسى دەپارتامەنتىنىڭ باس ديرەكتورى فيراسس اتاللاح موحامماد دارابا كىتاپحانا سالاسىندا جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ بويىنشا ءوز ەلىندەگى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ پراكتيكالىق تۇجىرىمدامالارىن تانىستىرسا, ء«وزارحيۆ» اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى ۋلۋعبەك يۋسۋپوۆ وزبەكستاندا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ مەملەكەتتىك ارحيۆ ساياساتىنىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ال ازەربايجان مەملەكەتتىك عىلىمي-تەحنيكالىق قۇجاتتاما ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى فازيل ابباسوۆ تسيفرلاندىرۋ ارحيۆتەردىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندەگى ورنىن تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جاتقانىن العا تارتتى.
ارحيۆشىلەر كونگرەسىندە سونداي-اق جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە قۇجاتتىق مۇرانى ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان يۋنەسكو-نىڭ «الەم جادى» باعدارلاماسى بويىنشا حالىقارالىق سەمينار وتكىزىلدى. جيىندا يۋنەسكو-نىڭ كوممۋنيكاتسيا جانە اقپارات سەكتورىنىڭ قۇجاتتىق مۇرا ءبولىمىنىڭ باسشىسى فاكسون باندا تسيفرلىق مۇرانى ساقتاۋ سالاسىنداعى قازىرگى سىن-قاتەرلەر تۋرالى ءسوز قوزعاسا, سينگاپۋر ۇلتتىق ءارحيۆى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى لاي تي فانگ تاريحي دەرەككوزدەردى زەرتتەۋدە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرىنە نازار اۋداردى. كونگرەسس اياسىندا سونىمەن قاتار ۇلىبريتانيا ۇلتتىق ارحيۆتەرىنىڭ ءبىلىم جانە اعارتۋشىلىق قىزمەت ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى ەندريۋ پەين ءبىلىم ۇدەرىسىندە ارحيۆ قورلارىن پايدالانۋ بويىنشا ارنايى سەمينار وتكىزدى. ول 2025-2026 جىلدارى مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەردىڭ تىلدىك مودەلدەردى باستاپقى دەرەككوزدەرمەن جۇمىس ىستەۋ كەزىندە جي-تيۋتور رەتىندە قولدانۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن اۋقىمدى زەرتتەۋدىڭ بىرەگەي ناتيجەلەرىن تانىستىردى.
سونىمەن قاتار كونگرەسس كەزىندە Muratalks فورماتىندا ۇيىمداستىرىلعان «Mura» كلۋبىنىڭ ەكىنشى وتىرىسى ءوتىپ, ول جەردە ورتالىق ازياداعى اۋديوۆيزۋالدى جانە كينەماتوگرافيالىق مۇرانى ساقتاۋ جونىندەگى وڭىرلىك جوبانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى ەليز گراسيا, «ÓzgeEpic» كرەاتيۆتى حابتار جەلىسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ماقپال جۇماباي, «Sailet» كومپانياسىنىڭ كوممەرتسيالىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى ۆلاديسلاۆ شين جانە ءماجىلىس دەپۋتاتى ايدوس سارىم ارحيۆ ءىسىنىڭ كەلەشەگى جايىندا تالقىلاۋ جۇرگىزدى. ال جاس ارحيۆشىلەردىڭ پراكتيكالىق ۆوركشوپتارىندا جازعى مەكتەپ قاتىسۋشىلارى ۇيىمداردىڭ ۆەدومستۆولىق ارحيۆتەرىندەگى تسيفرلىق فوتوقۇجاتتاردىڭ قۇندىلىعىن ساراپتاۋ, تسيفرلىق رەستاۆراتسيا جانە ارحيۆ قۇجاتتارىن OCR ارقىلى تانۋ, ارحيۆ قۇجاتتارىمەن جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ باعىتتارى بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزدى.
كونگرەستىڭ سالتاناتتى جابىلۋ راسىمىندە پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ءاليا مۇستافينا ءسوز سويلەپ, جيىننىڭ ارحيۆ سالاسىن دامىتۋعا ارنالعان جاڭا تاسىلدەردى قالىپتاستىرۋ, حالىقارالىق سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋ جانە بىرلەسكەن باستامالاردى ىسكە قوسۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى الاڭعا اينالعانىن اتاپ ءوتتى. ال ۇلىبريتانيا ۇلتتىق ءارحيۆىنىڭ تسيفرلىق تەحنولوگيالار جانە اقپارات جونىندەگى ديرەكتورى دجون شەريدان فورۋمدى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن پرەزيدەنت ارحيۆىنە العىس ءبىلدىرىپ, كونگرەسس ارحيۆ ءىسى مەن ءارحيۆشى ماماندىعىنىڭ بولاشاعىنا دەگەن سەنىمدى كۇشەيتكەنىن جەتكىزدى.
جيىن سوڭىندا ارحيۆشىلەر كونگرەسىنىڭ قارارى قابىلداندى. سونىمەن قاتار كونگرەسس قاتىسۋشىلارى ارحيۆ تاجىريبەسىنە تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن شەشىمدەردى ەنگىزۋدى جالعاستىرۋ, اقپاراتتىق جۇيەلەردى ينتەگراتسيالاۋ, دەرەكتەردى ساقتاۋ جانە باسقارۋ ۇدەرىستەرىن ستاندارتتاۋ, قوعامنىڭ قۇجاتتىق مۇراعا قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتۋ قاجەتتىگىنە ءبىراۋىزدان قولداۋ ءبىلدىردى.
