قوعام • 03 ماۋسىم, 2020

قالتالىلار قاۋىپتى ىندەتتەن قالاي قورعانادى؟

480 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

اۋرۋ ادام تالعامايتىنىنا تاعى ءبىر مارتە كوزىمىز جەتتى. كوروناۆيرۋس باي مەن كەدەيدى بىردەي الەككە سالۋدا. وسى كۇنگە دەيىن قارجىسىنا سەنگەن قالتالىلار پاندەميا الدىندا قاۋقارسىز. شەتەل اسىپ شيپا ىزدەيتىندەر اۋىلعا قاراي اۋا كوشتى. ىندەتتىڭ وتى تۇتانعان قالالاردان قاشقان حالىقتىڭ سانىندا شەك بولعان جوق. بلوك-بەكەتتەردەن وتكەن قىمبات كولىكتەرگە قاراپ-اق, اقشانىڭ اجالعا اراشا بولمايتىنىن تۇيسىندىك. ايتسە دە اتقامىنەرلەر بۇعان دا امال تاپقان كورىنەدى.

قالتالىلار قاۋىپتى ىندەتتەن قالاي قورعانادى؟

بۋنكەرلەر, جەكە ۇشاقتار مەن رەانيماتسيالار. بۇگىنگى الەم بايلارىنىڭ ۇرەيىنە اراشا, ومىرىنە وزەك بولاتىن قۇندى م ۇلىكتەردىڭ قاتا­رىندا. وعان مەحانيكالىق جەلدەتكىشتى قوسىڭىز. قۇ­نى تەڭگەگە شاققاندا 1,5 ملن-نان باستالىپ 15 ملن-عا دەيىن جەتەتىن اۋا تازارتاتىن اپاراتتار بۇگىندە ۇل­كەن سۇرانىسقا يە. ۆيرۋس جۇق­تىرعان جاعدايدا بۇل باعا ءزاۋ­لىم ۇيلەرى مەن كەڭسەلەرىن ەمحانا ەسەبىندە پايدالانىپ, مەديتسينالىق قۇرالدارمەن جابدىقتاۋدى ويلاعان داۋلەت­تىلەردى شوشىتا العان جوق. قابات-قابات دوللارلارىن دەن­ساۋلىعى ءۇشىن قۇربان ەتكەن اۋقاتتىلاردىڭ بۇل ءىسى ال­دىمەن وزدەرىنىڭ كوڭىلىنە دەمەۋ بولسا, ەكىنشىدەن ەل ەكو­نوميكاسىن داعدارىستان قۇتقارۋدىڭ توتە جولىنداي كورىندى.

ءيا, بۇل نەگىزىنەن ءدال وسى كۇردەلى كەزەڭدە ەكونوميكاسىن تۇرالاتپاۋعا تىرىسقان مەملەكەتتەردىڭ بايلىعىن بانككە باسقانداردان اقشا سۋىرۋدىڭ امالى سىندى. «جەكە ۇشاقتى جالعا الى­ڭىز!», «VIP بولمەگە تولە­ڭىز!», «ميلليونداردى جەل­دەت­كىشكە جۇمساڭىز!» سەكىلدى پافوسقا تولى جارنامالار الەۋ­مەتتىك جەلىدە جەلدەي ەسىپ, جاڭبىردان كەيىنگى ساڭى­راۋقۇلاقشا قاپتادى. ارينە, جىلتىراققا جانى قۇشتار جاقىبايلار ۇكىمەت ۇسىنعان تاۋارعا ماگنيتتەي جابىسۋ­دا. جاپاتارماعاي جابىلا سا­تىپ الىپ جاتىر. ءتىپتى ال­دى 8 ايلىق كەزەكتە تۇرعان كو­رى­نەدى. ماسەلەن, رەسەيدە حي­رۋر­گيا, رەانيماتسيا جابدىقتارىن سا­تاتىن كومپانيالار جەكە تۇ­تىنۋشىلاردان تۇسكەن سۇ­را­نىستاردىڭ كوپتىگىن حا­بار­لادى. امەريكالىق ون­دى­رۋشىلەر سوڭعى كەزدە ءپور­تا­تيۆتى جەلدەتكىشتەرگە قىزى­عۋشىلىقتىڭ ارتقانىن ايتادى. ال يتاليالىق دارىگەرلەر قۇرىلعى جەتىسپەي جاتقانىنا نارازى. كەيبىر دامۋشى مەملەكەتتەر جان ساۋعالار جەر تاپپاي الەككە تۇسۋدە.

ماماندار اۋرۋحانادان تىس رەانيماتسيالىق بو­لىم­شەلەر قۇرۋ مۇمكىن ەمەس­تىگىن ءتۇسىندىرىپ با­عۋ­دا. الايدا وعان تۇتى­نۋ­­شىلار كونەر ەمەس. دۇنيە­جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيى­مىنىڭ ماماندارى ۇي­دەگى جەلدەتكىشتەردىڭ كومەك­تەسپەيتىنىنە سەنىمدى. قاتتى اۋىرعان ناۋقاس قارقىندى تەراپيا مەن ۇنەمى مەديتسينالىق باقىلاۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل پىكىردى وتاندىق دارىگەرلەر دە قۇپتاپ وتىر.

ويلاپ قاراڭىز, بۋنكەر­لەردىڭ باعاسى 60 ملن تەڭ­گەدەن باستالادى. 30 ملن-عا بولمەنى باكتەريالاردان ساق­تايتىن ارنايى بروندالعان ەسىكتەر مەن تەرەزەلەر ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بار. الەم باسىلىمدارى «نيۋ-يورك­تەگى ەليتا اراسىنداعى شىنايى شايقاس – اۋرۋحانا توسەگىن رەزەرۆتەۋ», دەپ جازۋدا. وسىدان-اق قوعامنىڭ جاي-كۇيىن اڭداۋعا بولاتىنداي. اقشا نە ىستەتپەيدى دەپ ابدىراپ قالاسىز.

كا­رانتين كەزىندە جەكە اۋە­كومپانيالارىنىڭ جۇمى­سى جاندانا تۇسكەندەي. ولار­دىڭ قىزمەتىنە كۇننەن-كۇنگە سۇ­را­نىس ارتىپ كەلەدى. تۇتى­نۋشىلاردى قىزىقتىرۋ ءۇشىن فلوريدا شتاتىنداعى «South Jet» چارتەرلىك كومپانياسى ء«وزىڭىزدى كوروناۆيرۋستان قور­­عاڭىز – جەكە ۇشاقتا ۇشى­ڭىز. بۇگىنگى كىتاپ!» جوباسىن قولعا العان. ءىرى كومپانيالار مەن اۋقاتتى وتباسىلار ۆيرۋس جۇقتىرماۋ ءۇشىن جەكە ۇشاق­تاردى ءجيى پايدالانادى. ماسەلەن, گونكونگتان ءبىر وتباسى باليگە, ال گولليۆۋد كينوستۋدياسى توكيودان لوس-اندجەلەسكە 50 ادامعا رەيس ۇيىمداستىرىپتى. نيۋ-يورك­تەن لوندونعا بارۋ ءۇشىن 12 جولاۋشى سياتىن شاعىن ۇشاقتار شامامەن 140 مىڭ اقش دوللارى تۇرادى. تولىق جۇكتەمە كەزىندە ءبىر ادامعا 12 مىڭ اقش دوللارىنان كەلەدى. سونىمەن قاتار ادامدار ءوزىن-ءوزى وقشاۋلاۋ ءۇشىن ياحتا­لاردى جالداپ, تەڭىزگە ساياحاتتاۋدا. ءبىر ايلىق ازىق-ت ۇلىگىن الىپ, وتباسىمەن ەلدەن جىراققا كەتكەندەردىڭ دە قاراسى مول.

ال قازاقستاننىڭ بايلارى قايتتى ەكەن دەگەن ساۋال سىزگە دە مازا بەرمەي تۇرعان بولار. ارينە, بۇل سۇراقتىڭ جاۋابى اسا قيىن دا ەمەس. بۇل جولى بايلار جاز شىعا عانا دەمالۋعا باراتىن قالا سىرتىنداعى ءزاۋلىم ۇيلەرىنە ەرتە كوكتەمدە جايعاستى. قىم­بات انتيسەپتيكتەر مەن تۇماۋعا قارسى ءدارى-دارمەك­تەردى ءۇيىپ-توگىپ العان ەل ازاماتتارى ۆيرۋستان وسىلايشا قورعانۋدى ءجون دەپ ساناعان سىڭايلى.

اللاعا شۇكىر, بىزدەگى احۋال شەتەلدەگىدەي شەكتەن شى­عىپ تۇرعان جوق. سودان دا بو­لار, ەۋروپادان ءورىس ىزدە­گەن قازاقتار ەلگە ورالىپ جاتىر. بىزگە قىزىعى, ولار ىندەت جايلاعان ەۋروپاعا بيىل بارا قويار ما ەكەن؟

 

سوڭعى جاڭالىقتار